YURT DIŞI BORÇLANMASI (Tereddüt edilen konular) -2-

Yabancı ülkelerdeki çalışmalarla ülkemizdeki çalışması aynı olup süreler çakışırsa aşağıdaki şartlara göre hareket edilecektir:
a) Sosyal Güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde çalışmalarla ülkemizde prim ödeme süresi çakışırsa, ülkemizdeki prim ödemeleri iptal edilecek, yurt dışı süreleri borçlanacak.
b) Sosyal Güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde çalışmalarla ülkemizde ödenen primler çakışırsa, ülkemizdek çalışma süreleri mevzuata göre geçerli sayılırsa ülkemizdeki primler geçerli sayılacak. Çakışan yurt dışı süreleri borçlanılmayacak. Ancak, yurt dışı süreleri ülkemizdeki hizmetlerin geçersiz kabul edilerek iptal edilmesi halinde borçlandırılacak.
c) Ülkemizde isteğe bağlı prim ödenen sürelerde, sözleşmesiz ülkelerde geçen sigortalılık veya ev kadını olarak geçen süreler borçlandırılmayacak.
d) Yurt dışından ülkemizde isteğe bağlı sigortaya prim ödemenin mümkün olduğu Fransa, İsveç ve İsviçre hariç olmak üzere, sözleşmeli ülkelerdeki çalışma süreleriyle ülkemizdeki isteğe bağlı sigorta süreleri çakışırsa, isteğe bağlı süreler iptal edilir. Yurt dışı süreleri talep halinde borçlandırılır.
Bu ülkelerde ev kadınlığı süreleri ile ülkemizdeki isteğe bağlı süreleri çakışırsa, isteğe bağlı süreler kabul olur ve yurt dışındaki ev kadınlığı süreleri borçlandırılmaz.
Tahsis talep tarihinde kesin dönüş yapanlar ise, yurt dışında çalıştıkları işten ayrıldıkları, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödenekleri sona erdiği ay içinde yaşlılık aylığı talebinde bulunan sigortalıların tahsis talepleri reddedilmeyecek, başvurunun takip edildiği ay başından itibaren yaşlılık aylıkları bağlanacak.
Çalışmadığı halde sözleşmeli ülkelerde emeklilik yaşına kadar prim ödeyenlerin durumu ise şöyle:
Yurt dışında ikamet ettikleri sürede, 3201 sayılı kanuna göre borçlanmaları dikkate alınarak aylık bağlanma talebinde bulunanlar adına ikamet ettikleri ülkede mevzuat gereğince aranılan yaş şartının bulunduğu tarihe kadar, fiilen çalışmadıkları halde bu ülkelerde adlarına prim yatırılmaktadır. Bu ülkelerde prim ödenen süreler 3201 sayılı kanuna göre aylık talepleri geçerli sayılacak, aylık bağlandıktan sonra bu ülkelerde prim ödeme devam etse bile aylıkları kesilmeyecek.
İlgililerin talebi halinde, ?yurda kesin dönüş? tanımının yapıldığı yönetmeliğin yayımlandığı 06.07.2007 tarihinden sonra bu düzenlemenin aksine reddedilen tahsisi talepleri geçerli sayılacak, kesilen aylıklar yeniden bağlanacak.


Lütfi köksal
Türkiye/09.12.2009