Elli ve Üzeri İşçi Çalıştıran Sanayiciler



Giriş

İşletmelerde elli ve üzeri işçi istihdamında okuyucularımızdan gelen, e-mail ve sorularda en çok bahsedilen konulardan bir tanesi de eski hükümlü ve özürlü çalıştırma yükümlülüğü hakkındadır. Fakat bu konulara, küçük bir ayrıntıyla bir yükümlülük daha eklenmiş oldu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı?nca yayınlanan, İşletme Belgesi Hakkında Yönetmelikle 03.09.2008 tarih ve 26986 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan, Sanayiden Sayılan işlerin yapıldığı (Daha önce on olan işçi sayısı ) elli ve daha fazla işçinin istihdam edildiği işyerlerine işletme belgesi alınması zorunluluğu getirildi.

Son şekliyle özel işyerleri için eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu kaldırılmış, özürlü istihdamı zorunluluğu ise halen devam etmektedir. Elli ve üzeri işçi çalıştıran özel işyerleri, %3 özürlü işçi istihdam edecekler, Elli ve üzeri işçi çalıştıran kamu işyerleri ise; %4 özürlü işçi ile %2 eski hükümlü çalıştırmaya devam edeceklerdir. Elli ve üzeri işçi çalıştıran, burada dikkat edilmesi gereken ince nokta, 03.09.2008 tarih ve 26986 sayılı resmi gazetede yayınlanan Sanayiden Sayılan işlerin yapıldığı işyerleri işletme belgesi alacaklardır. İşletme belgesi ile ilgili ayrıntılara bakarsak;

Kapsam

(1) Bu Yönetmelik, 3/9/2008 tarihli ve 26986 sayılı Resmî Gazete?de yayımlanan Sanayi, Ticaret, Tarım ve Orman İşlerinden Sayılan İşlere İlişkin Yönetmelik ekinde yer alan sanayiden sayılan işlerin yapıldığı, elli veya daha fazla işçi istihdam edilen işyerlerini kapsar.

(2) Bu Yönetmelik hükümleri; aşağıda sayılan yönetmeliklerin kapsamında yer alan işyerlerine uygulanmaz:

a) 23/12/2003 tarihli ve 25325 sayılı Resmî Gazete?de yayımlanan Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği,

b) 21/2/2004 tarihli ve 25380 sayılı Resmî Gazete?de yayımlanan Yeraltı ve Yerüstü Maden İşletmelerinde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği,

c) 22/2/2004 tarihli ve 25381 sayılı Resmî Gazete?de yayımlanan Sondajla Maden Çıkarılan İşletmelerde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği.

İşletme belgesi talebi

(1) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan tüm işyerlerine ?İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı? düzenlenmeden önce bölge müdürlüğünden işletme belgesi alınması zorunludur.

(2) İşletme belgesi almak isteyen işveren veya işveren vekili, başvuru ve beyan formu ile bölge müdürlüğüne bizzat, posta yoluyla veya elektronik ortamda müracaat eder.

(3) Başvuru ve beyan formu esas alınarak başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bölge müdürlüğü tarafından işletme belgesi düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir veya gönderilir. İşletme belgesi verilen işyerleri, yine aynı gün ilgili iş teftiş grup başkanlıklarına bildirilir.

(4) Beyana göre verilen işletme belgesi müktesep hak doğurmaz.

(5) Açıldığında bu Yönetmelik kapsamına girmemekle birlikte, daha sonra Yönetmelik kapsamına giren işyerleri için işletme belgesi alınması zorunludur. Bu durumda işveren veya işveren vekili, bu yükümlülüğün başladığı tarihten itibaren en çok otuz iş günü içerisinde başvuru ve beyan formu ile bölge müdürlüğüne bizzat, posta yoluyla veya elektronik ortamda müracaat eder.

İşletme belgesinin kesinleşmesi

(1) İşletme belgesi verilen işyerleri, iş müfettişlerince işletme belgesi talebinden en geç üç ay içerisinde teftiş edilir. İşyerinde yapılan teftişte, iş sağlığı ve güvenliği açısından başvuru ve beyan formunda belirtilen hususlar incelenir.

(2) Yapılan incelemede, asgari güvenlik önlemlerine ilişkin listede belirtilen hususların, ilgili oldukları mevzuata aykırılığının tespit edilmemesi hâlinde, verilen işletme belgesi kesinleşir. Aykırılık tespit edilmesi hâlinde, aykırılığın giderilmesi için işveren veya işveren vekiline üç ayı geçmemek üzere süre verilir. Verilen süre sonunda aykırılıkların giderilmemesi durumunda işyerinin işletme belgesi iptal edilir.

(3) İlk başvuru tarihinden itibaren üç ay içerisinde teftiş edilmeyen işyerlerinin işletme belgesi kesinleşir.

Sonuç

Elli ve üzeri işçi çalıştıran 03.09.2008 tarih ve 26986 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan, Sanayiden Sayılan işlerin yapıldığı işletmeler, 23/12/2003 tarihli ve 25325 sayılı Resmî Gazete?de yayımlanan Yapı İşlerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği, 21/2/2004 tarihli ve 25380 sayılı Resmî Gazete?de yayımlanan Yeraltı ve Yerüstü Maden İşletmelerinde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ile 22/2/2004 tarihli ve 25381 sayılı Resmî Gazete?de yayımlanan Sondajla Maden Çıkarılan İşletmelerde Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği?nde yer alanlar hariç olmak üzere, işletme belgesi alacaklardır. Yine Elli ve üzeri işçi çalıştıran özel sektör işyerleri; %3 Özürlü İşçi, Kamu Sektörü İşletmeleri ise %4 Özürlü İşçi, %2?te Eski Hükümlü işçi çalıştırmaya devam edeceklerdir.Kaynak; 27422 Sayılı R.G.

Sevgi ve Saygılarımla,



Şakir GÜRLÜK

SM.Mali Müşavir