Sosyal güvenlikte kısmi mutabakat

Sosyal güvenlik reformu tartışılmaya devam ediliyor. Pazartesi günü sosyal taraflar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik ile görüşerek, Emek Platformu'nun taleplerini ve beklentilerini bakanlığa ilettiler.
Emek Platformu reforma ilişkin itirazlarını ve taleplerini 19 başlıkta toplamıştı. Emek Platformu'nun itiraz konusunda en çok önemsediği konular, emeklilik yaşının 58-60 olarak kalması, prim gün sayısının 7000 gün olarak devam ettirilmesi ve aylık bağlama oranında mevcut hakların korunması, itibari hizmet süresinden (fiili hizmet zammı) yararlandırılmayacak bazı meslek gruplarının haklarının korunması olduğu söylenebilir.


65 yaştan dönülmedi


Reformda toplumun büyük bir kesiminin tepkisini çeken emeklilik yaşının kademeli olarak 65 yaşına çıkartılması uygulamasından vazgeçilmedi.

Sosyal güvenlik reformu yürürlüğe girdikten sonra;

1 Ocak 2036 ile 31 Aralık 2037 tarihleri arasında kadınlarda 59, erkeklerde 61;

1 Ocak 2038 ile 31 Aralık 2039 tarihleri arasında kadın için 60, erkek için 62,

1 Ocak 2040 ile 31 Aralık 2041 tarihleri arasında kadınlarda 61, erkeklerde 63;

1 Ocak 2042 ile 31 Aralık 2043 tarihleri arasında kadınlarda 62, erkeklerde 64;

1 Ocak 2044 ile 31 Aralık 2045 tarihleri arasında kadınlarda 63, erkeklerde 65;

1 Ocak 2046 ile 31 Aralık 2047 tarihleri arasında kadınlarda 64, erkeklerde 65 yaş yaş olarak uygulanacak. Kadın ve erkeklerde 2048 yılından sonra emeklilik yaşı 65'te eşitlenecek.

Çalışanlar, prim gün sayısını doldurdukları tarihte geçerli olan emekli yaşına tabi olacaklar.


SSK'lılar 7200 günle emekli olabilecek


Reformdan sonra işe girenlerde 2036 yılına kadar yaş koşulu değişmemekle birlikte, 7000 gün olan prim gün sayısının kademeli olarak her yıl 100'er gün artırılarak (7100, 7200, 7300... gibi) 2028 yılında 9000 güne çıkartılması uygulamasından vazgeçilecek.

Varılan mutabakata göre, reformdan sonra ilk defa çalışmaya başlayacak olan SSK'lıların prim gün sayısı 9.000 günden 7.200 güne düşürülecek. 7.200 güne geçişte kademe olmayacak, tek seferde geçilecek.

Böylece sosyal güvenlik reformu ile SSK'lıların emeklilikleri için kademeli olarak artırılarak 2028 yılından itibaren 9000 gün sayısı aranması uygulamasından vazgeçilmiş olacak.


Aylık bağlama oranı


Reformda en çok tartışılan konuların başında aylık bağlama oranı geliyordu. Emek Platformu'yla yapılan görüşmeler sonrasında aylık bağlama oranında ikili bir yapı getirilmesi düşünülüyor. Halen sigortalı olan ve şu anda 10 yıl prim ödeme gün sayısını doldurmamış olan sigortalıların aylık bağlama oranları için aylık bağlama oranının yüzde 3, 10 yıldan sonraki süreçte ise yüzde 2 olarak; yasanın yürürlüğe girmesinden sonra ilk defa sigortalı olanların aylık bağlama oranı ise yüzde 2 olarak uygulanacak.

Halen, SSK'da aylık bağlama oranı, 1999 ve öncesi dönem için 5000 göre yüzde 60 ve 5000 günden sonraki her 240 gün için yüzde 1 zamlı olurken, 2000 yılından itibaren ise sigortalının toplam prim ödeme gün sayısının ilk 3.600 gününün her 360 günü için yüzde 3.5, sonraki 5.400 günün her 360 günü için yüzde 2 ve daha sonraki her 360 gün için yüzde 1.5 oranlarının toplamıdır.

Halen, Emekli Sandığı Kanunu'nda emekli, adi malullük ve vazife malullüğü aylıkları, (a) fıkrasına göre tespit edilen rakamların her yıl Bütçe Kanunu'nda tespit edilen katsayı ile çarpılması sonunda bulunacak tutarın fiili ve itibari hizmet toplamı 25 yıl olanlara yüzde 75'i, 25 yıldan az olanlara her tam yıl için yüzde 1 eksiği, fazla olanlara da her tam yıl için yüzde 1 fazlası üzerinden bağlanmaktadır.

Halen, Bağ-Kur Kanunu'nda; aylık bağlama oranı, 1999 ve öncesi dönemi için 25 yıla göre yüzde 70 olup, 25 yıldan fazla her yıl için yüzde 1 zamlı iken 2000 ve sonrası için sigortalının toplam sigortalılık süresinin ilk on tam yılının her bir yılı için yüzde 3,5, takip eden onbeş tam yılın her bir yılı için yüzde 2 ve yirmibeş yıldan fazla her bir tam yıl için yüzde 1,5 oranlarının toplamıdır.


Ölüm ve maluliyet aylıkları


Tasarı ile maluliyet aylığı bağlanması için getirilen 10 yıllık sigortalılık süresinin bulunması ve 1.800 gün prim ödenmiş olması koşulunda geri adım atılmadı. Ancak, SSK'lıların ölüm aylığı için, 5 yıllık sigortalılık süresini tamamlamak ve 900 gün prim ödemiş olma uygulaması devam ettirilecek. Bu süre halen SSK'lılar için 1.800 gün veya en az beş yıl sigortalılık süresi olması ve her yıl için ortalama 180 gün prim ödenmiş olması koşuluna bağlı. Bağ-Kur'lularda ise 1.800 gün sayısı aranıyor.

Malullük, yaşlılık ve ölüm aylıkları için, sigortalının bek?r olması halinde prime esas kazancın alt sınırının yüzde 35'i; sigortalının bakmakla yükümlü olduğu eşi ve çocuğu varsa, yüzde 40'ı oranında, aylık alt sınırı uygulanacak.


İşten ayrılan SSK'lıya üç ay sağlık yardımı


Tasarı ile çocuğun sağ doğması koşuluyla sigortalılara bir kereye mahsus emzirme ödenmesi öngörülen asgari ücretin üçte biri tutarındaki emzirme yardımının tutarı Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulu'nca belirlenecek.

İşten ayrılan SSK'lı son bir yıl içinde 90 gün prim ödemişse, eş ve çocuklarıyla birlikte iş sözleşmesinin feshinden itibaren üç ay sağlık hizmetlerinden yararlanabilecek. Bu süre SSK'lılar için yürürlükteki mevzuata göre 6 ay 10 gün olarak uygulanmaktadır. Bağ-Kur'lularda bu süre halen 3 ay.

Yaş sınırı olmaksızın bütün sigortalıların diş protezleri, herhangi bir ödeme yapılmadan karşılanacak.


Uzlaşılamayan konular


Emek Platformu'nun, başta gazeteciler olmak üzere bazı meslek kollarında fiili hizmet zammının kaldırılmaması, emeklilik yaşının 58-60'ta korunması, güncelleme katsayısında gelişme hızının yüzde 100 oranında dikkate alınması, sağlıkta katılım payının kaldırılması talepleri kabul edilmedi.

Reformla ilgili düzenlemelerin önümüzdeki hafta TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi bekleniyor.

Resul KURT
İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK
info@resulkurt.com
26.03.2008 saat. 10.02

Başa dön


Mesajları göster: Hepsi1 Günlük7 Günlük2 Haftalık1 Aylık3 Aylık6 Aylık1 Yıllık