Reformda U dönüsü oldu

SSK, Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı?na tabi olanlar arasında var olan farklılıkları gidermek asıl amacıyla çıkılan noktada Anayasa Mahkemesi?nin, Anayasa?nın 128?inci maddesini gerekçe göstererek herkesin eşit ama kamu görevlilerinin daha eşit olduğunu savıyla getirdiği iptalinden sonra, iki seçenek vardı.

1-Anayasa?nın 128?inci maddesini değiştirip yola norm-standart birliği ile devam etmek.

2-Norm ve standardı boşverip memurları dışarıda bırakıp yola devam etmek. İşte bunlardan birincisi değil ikincisi seçilerek yola devam edildi.

Buna göre TBMM?den bugün geçecek yasadan sonra;

Eski memurlar tamamen emeklilik yönünden eskiye yani 5434 sayılı Kanun?a tabi olacak, sadece reform kanunundan sonra ilk defa işe giren memurlar 5510?a tabi olacaklar.

Eski ve yeni memur ayrımı olmaksızın tüm memurlar GSS?ye yani Genel Sağlık Sigortası?na tabi tutulacaklar.

İşçi ve esnaf ise her yönüyle yeniye yani hem emeklilik hem de GSS yönünden yeni yasaya tabi olacaklar.

TBMM?de bulunan tasarıya göre;

Emeklilik yaşı kademeli olarak 65?e yükseltilecekti,

Prim ödeme gün sayısı 9000 gün olacaktı,

Aylık bağlama oranı yüzde 2?ye düşecekti,

Güncelleme katsayısındaki Gelişme Hızı yüzde 30 olarak dikkate alınacaktı,

Emzirme yardımı asgari ücret kadar olacaktı,

Çeyiz parası 12 aylık kadar olacaktı,

Cenaze parası bir asgari ücret olacaktı,

Diş protezlerinin yarısı cebimizden çıkacaktı

Ölüm aylığı 1800 gün olacaktı,

İşsiz kalanlara sadece 10 gün daha sağlık yardımı verilecekti,

Fiili hizmet zammı birçok kesimden geri alınacaktı,

Muayenelerde 2 YTL katkı payı alınacaktı,

Özel hastaneler SGK?nın ödeyeceğinden başka vatandaşlardan yüzde 20 kadar da fark alabilecekti.

SONUÇ OLARAK

Sosyal Güvenlik Reformu?nun asıl ayağı olan ve uygulama kanunlarında birliğin sağlanması için gerekli olan 5510 sayılı Kanun 2007 yılı ocak ayında yürürlüğe giremedi. Hükümet 2007 yılı Bütçe Kanunu?na koyduğu bir madde ile yürürlük maddesini önce 2007 Temmuz ayına sonra 2008 Ocak ayına ertelendi. Şimdi de 2008 Haziran veya eylül deniyor ama TBMM?den nasıl çıkacağı bugün belli olacak. Bana sorarsanız en uygun yürürlük tarihi 01.01.2009 günü olabilir, çünkü ikincil mevzuat ile bilgisayar programlarının hazırlanması için ancak bu kadarcık zaman yeterli olabilir.

UYARI: Hepimizin istikbali için herkes TBMM?ye gitsin veya ekran başına geçsin. Bu görüşmeleri iyi izleyin...

Prim ödeme gün sayısı 7200 günde kalıyor

Halen SSK?lılar için 7000 gün, diğerleri için 9000 gün olan emeklilik için prim ödeme gün sayısı norm ve standart adına herkes için 9000 gün olacaktı ama uzlaşma sonrası SSK?lıların 7200 günde kalması kararlaştırıldı

Hükümetin uzlaşma sonrası geri adım atacağını kabul ettiği noktalar

Halen SSK?lılar için 7000 gün olan ve reformdan sonra kademeli olarak 9000 güne çıkarılması öngörülen gün sayısında indirim yapıldı ve 7200 günde uzlaşıldı.

İşsizlere 10 değil 90 gün sağlık hizmeti verilmesinde uzlaşıldı

Yıllık yüzde 2?ye düşürülmesi planlanan aylık bağlama oranı reformdan sonraki 10 yıl süresince yüzde 3 olarak uygulanıp daha sonra yüzde 2?ye düşürülecek.

Diş protezlerinde yüzde 50 katkı payından vazgeçildi

Ölüm aylığında 1800 günden vazgeçilip-900 günde uzlaşıldı

Sağlık Fiyatlandırma Komisyonu?nda sosyal taraflardan da üye alınmasında anlaşıldı

Çeyiz parasının 12 aya düşürülmesinden vazgeçildi, 24 aya çıkarılması kararlaştırıldı

Emzirme ve cenaze yardımının Kanun?la değil SGK yönetim kurulunca

belirlenmesi kararlaştırıldı.

Emek Platformu devreye girdi

Sosyal Güvenlik Reformu sonrasında birçok hakları ellerinden gidecek olmasından dolayı kendilerine ?Emek Platformu? ismini veren sendikalar ve sivil toplum kuruluşları 2 saatlik uyarı amaçlı iş bırakma eylemi yaptılar. Ardından, AK Parti MKYK aldığı kararla uzlaşma aranması kararını verdi ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk ÇELİK?i de uzlaşma araması için yola çıkardılar. Emek Platformu ile Bakan Çelik?in görüşmelerinden sonra taraflar ?biz uzlaştık? dediler. İki tarafın uzlaştık dediği bir yerde bir başkasının daha doğrusu taraf olmayan birisinin ?hayır uzlaşmadılar? demesi de mümkün değildir.

Uzlaşmayla gelen haklar

TBMM?de önce Plan Bütçe Alt Komisyonu sonra da ana komisyonundan geçen metinde birçok hakların ortadan kalktığını gören ?Emek Platformu? devreye daha etkin bir şekilde girdi ve uzlaşma adına Bakan Çelik masaya oturdu.

1- Prim ödeme gün sayısı

Şu an nedir?

-Şu anda geçerli yasalar olan 1479, 506, 5434, 2926 ve 2925 sayılı Kanunlar?ın her birinde emeklilik için gereken prim ödeme gün sayısında farklılıklar vardır.

Memurlar 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu gereğince;

08.09.1999 günü ve sonrasında işe girmiş bir memur (bayan veya erkek fark etmez) en az 9000 gün yani 25 tam yıl prim-kesenek ödemek zorundadır. Emeklilik yaşları kadın ise 58, erkek ise 60?tır.

Ancak 61 yaşını tamamlayarak 15 tam yıl prim-kesenek ödeme süresi ile de emekli olunabilir

Bağ-Kur?lular 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu gereğince;

08.09.1999 günü ve sonrasında sosyal güvenlik şemsiyesi altına girmiş olanlar,

Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş ve 25 tam yıl sigorta primi ödemiş olması halinde tam aylık ile veya,

Kadın ise 60, erkek ise 62 yaşını dolduran ve en az 15 tam yıl prim ödeyen sigortalılar ise kısmi yaşlılık aylığı ile emekli olurlar.

SSK?lılar 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu gereğince;

08.09.1999 günü ve sonrasında sigortalı olanlar,

Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması ve en az 7000 gün veya,

Kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmuş olması, 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 4500 gün, prim ödemek şartıyla emekli olabilmektedirler.

Tasarı ne getiriyordu?

Memurlar ve Bağ-Kur?lularda var olan 9000 gün sayısı ?Tasarı? ile değiştirilmiyor ama SSK?lılar için eşitlik daha doğrusu norm ve standart adına 7000 gün olan prim ödeme gün sayısı herkes için 9000 gün oluyor ve halen SSK?lılar için 7000 gün olan süre 9000 güne kademeli halde çıkıyordu.

9000 günlük süre ilk defa;

Kanunun yürürlüğe gireceği tarih ile 31/12/2008 tarihleri arasında sigortalı sayılanlar için 7100 gün olarak,

1/1/2009 tarihinden itibaren sigortalı sayılanlar için ise her takvim yılı başında 7100 güne 100 gün eklenmek suretiyle 9000 günü geçmemek üzere uygulanacak yani her yıl 100?er gün arttırılacaktı.

Öte yandan, 5400 günlük sürede de kademe vardı.

5400 günlük süre ilk defa;

Kanunun yürürlüğe gireceği tarih ile 31/12/2008 tarihleri arasında sigortalı sayılanlar için 4600 gün olarak,

1/1/2009 tarihinden itibaren sigortalı sayılanlar için ise her takvim yılı başında 4600 güne 100 gün eklenmek suretiyle 5400 günü geçmemek üzere uygulanacak yani her yıl 100?er gün artırılacaktı.

Uzlaşılamayan yaş konusu ne oluyor?

Halen 58 ve 60 olan emeklilikte yaş şartı ?Tasarı? aynen TBMM?de kabul görünce kademeli olarak 65 olacaktır ki işte 65 yaşa ulaşma kademeleri de aşağıdaki gibidir.

1) 01/01/2036 ila 31/12/2037 tarihleri arasında kadın için 59, erkek için 61,

2) 01/01/2038 ila 31/12/2039 tarihleri arasında kadın için 60, erkek için 62,

3) 01/01/2040 ila 31/12/2041 tarihleri arasında kadın için 61, erkek için 63,

4) 01/01/2042 ila 31/12/2043 tarihleri arasında kadın için 62, erkek için 64,

5) 01/01/2044 ila 31/12/2045 tarihleri arasında kadın için 63, erkek için 65,

6) 01/01/2046 ila 31/12/2047 tarihleri arasında kadın için 64, erkek için 65,

7) 01/01/2048 tarihinden itibaren ise kadın ve erkek için 65.

Uzlaşmayla ne oldu?

Uzlaşma sonrası Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı iştirakçileri için halen 9000 gün olan prim ödeme gün sayısına dokunulmayacak ama 7000 günden 9000 güne kademeli olarak çıkartılan SSK?lılar için 9000 gün değil 7200 gün emeklilik için yeterli sayılacak.

Yani,

Memurlar 9000,

Bağ-Kur?lular 9000,

SSK?lılar 7200,

gün sayısı ile emekli edilecekler. Tabii bu gün sayılarına ulaşmak tek başına emeklilik için yeter şart değildir öte yandan emeklilik için gereken ikinci şart olan belli bir yaşın tamamlanması da gerekecektir.

2- Uzlaşılan işsizlere 10 değil 90 gün sağlık hizmeti konusu

4447 sayılı ?İşsizlik Sigortası Kanunu? gereğince işsizlik sigortası primi ödeyen SSK?lıları ilgilendiren bir konudur. Zira, Bağ-Kur?lular ile memurlardan işsizlik primi kesilmez, işsizlik ödeneği de ödenmez.

Şu an nedir?

Halen geçerli olan 506 sayılı Kanun ile 4447 sayılı Kanunlar gereğince işsizlere işsizlik ödeneği aldıkları süreler boyunca SSK sağlık yardımı vermek zorundadır ama SSK, 6-8-10 ay süresince işsizlik ödeneği alan işsizler adına (İŞ-KUR?dan) her ay sağlık prim aldığı halde 4447 sayılı Kanunu takmadan sadece 506 sayılı Kanun gereğince 6 ay, 10 gün süresince sağlık yardımı vermektedir.

Tasarı ne getiriyordu?

Tasarının aynen kabulünden sonra ülkemizde ilk defa Genel Sağlık Sigortası (GSS) uygulanacaktır ki bu uygulama dayanışma ilkesinden daha çok bireysellik ilkesine dayanmaktadır. İşte bu nedenle de işsiz kalanlara sadece 10 gün süresince GSS?den bedava sağlık hizmeti verilecekti.

Daha sonraki aşamada ise başkaca bir geliri olup olmadığına bakılacak şayet asgari ücretin üçte birinden çok geliri varsa GSS primini işçi kendisi ödeyecek, bu kadar geliri yoksa primi devlet ödeyerek GSS?dan yararlanabilecekti.

Uzlaşmayla ne oldu?

Uzlaşma sonrasında işsizler için 10 gün olarak düşünülen geçiş süreci, 90 güne çıkarılmış oldu. İşsiz kalan kişi işsizlik ödeneği aldığı bu süre boyunca sadece 90 gün GSS?den prim ödemeden yararlanabilecektir.

Ali Tezel
28.03.2008