Sosyal güvenlik reformuna hazır mıyız?



Bu hafta sosyal güvenlik reformu ile yapılan düzenlemeleri açıklamaya devam ediyoruz. Sosyal güvenlik reformu ile yapılan değişikliklere en fazla memurların dul ve yetimleri sevinecek. İşte yapılan bazı önemli değişiklikler:

Reform memur dul ve yetimlerini sevindirecek

Hem SSK, hem Bağ-Kur ve hem de Emekli Sandığı mevzuatında sigortalının/iştirakçinin ölümü halinde sigortalının/iştirakçinin eşine, çocuklarına ve anne-babasına ölüm aylığı bağlanmaktadır.

Sosyal güvenlik reformuyla değişiklik yapılmadan önce;

a) SSK sigortalısı vefat ederse, hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için, en az beş yıldan beri sigortalı olması ve en az 900 gün prim ödemiş olması şartı aranmaktaydı.

b) Bağ-Kur sigortalılarının ise beş tam yıl prim ödeme süresi bulunuyorsa hak sahiplerine dul/yetim aylığı verilmekteydi.

c) T.C. Emekli Sandığı iştirakçisinin vefatının ardından hak sahiplerine aylık bağlanması için 10 yıl ve daha fazla süre prim ödeme koşulu şartı aranmaktaydı. Fakat, 10 yıllık sigortalılığı olmayan ve 5 yıldan fazla sigortalılık süresi bulunanların eşine bakıma muhtaç olması halinde, çocuklarına da eğitim süreleri boyunca aylık bağlanmaktaydı.

Sosyal güvenlik reformu yürürlüğe girdikten sonra ölüm aylığı:

Hem 4/b (Bağ-Kur?lularda) hem de 4/c (memurlarda) sigortalılarında en az 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olunması halinde hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilecek. Yine, 4/a kapsamında sigortalı sayılanlar (SSK?lılar) için, her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olunması halinde ölüm aylığı bağlanacak.

Yapılan düzenleme ile Bağ-Kur?lular açısından bir değişiklik yapılmamakla birlikte, özellikle memurlar açısından önemli bir avantaj sağlanmıştır.

4/ (b) bendine göre sigortalı sayılanların hak sahiplerine aylık bağlanabilmesi için ölen sigortalının genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığından dolayı prim ve prime ilişkin her türlü borcunun olmaması veya ödenmesi şarttır.

* * *

İşten ayrılan SSK?lılara 90 gün daha Sağlık Yardımı

Halen yürürlükte olan Sosyal Sigortalar Kanunu?na göre; hastalık ve analık sigortalarının uygulanmasında ödenen primin ilişkin olduğu günü takip eden onuncu günden başlanarak sigortalılık niteliği yitirilmiş sayılmaktadır. Ancak, sigortalının ücretsiz izinli olması, greve iştirak etmesi veya işverenin lokavt yapması hallerinde sigortalılık niteliği bu sürelerin sona ermesini takip eden onuncu günden başlanarak yitirilmektedir. SSK sigortalılarından sigortalılık niteliğini yitirenlerin bu tarihten önceki bir yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi ödemiş olması halinde, sigortalı, eşi, çocukları ile ana ve babalarına sigortalılık niteliğin yitirilişinden başlamak üzere altı ay içinde sağlık yardımı alabilmeleri olanaklı bulunmaktadır. Yani, sigortalılara işten ayrıldıktan sonra toplam 6 ay 10 gün sağlık yardımı yapılmaktadır.

Sosyal güvenlik reformu ile; zorunlu sigortalılıkları sona eren SSK?lılar ise 10 gün süreyle sağlık hizmeti alabilecek. Ancak bu kişilerin sigortalılık niteliğini yitirdikleri tarihten, geriye doğru bir yıl içinde 90 günlük zorunlu sigortalılıkları varsa, prim borcu olup olmadıklarına bakılmaksızın, aileleriyle birlikte 90 gün süreyle sağlık hizmetlerinden yararlandırılacak.

* * *

Bağ-Kur?luya sağlık yardımında 60 gün prim şartı

Halen yürürlükte olan 1479 Sayılı Bağ-Kur Kanunu?na göre ilk defa sigortalı olanların sağlık yardımından yararlanmaları, en az sekiz ay, yeniden sigortalı olanların ise en az dört ay eksiksiz sağlık sigortası primi ödemiş olmaları, sağlık ve sigorta prim borcu bulunmaması şartına bağlıdır.

Sosyal güvenlik reformu ile birlikte Bağ-Kur?luların sağlık yardımından yararlanabilmeleri için gerekli 4-8 aylık süre azaltılmıştır. Buna göre; Bağ-Kur?lu ve Türkiye?de ikamet eden ve başka bir ülke mevzuatı kapsamında bulunmayan yabancı ülke vatandaşları, son bir yıl içinde 60 gün genel sağlık sigortası primi ödemeleri şartıyla sağlık hizmetlerinden yararlanacak.


Resul Kurt

Star / 24.04.2008