Yurda kesin dönüş yapmadan emekli aylığı bağlanmaz

Eşimle birlikte ABD de yaşamaktayız. Sorularımızı da aşağıda ikimiz için ayırmaya çalıştım.
Benimle ilgili olarak: 10.08.1975 doğumluyum. 1994 yılında SSK başlangıcım ve aynı yıl 260 gün ödenmiş pirimim var. Ayrıca 1998-2007 yılları arasında gecen 3600 günlük zamanı yurtdışı borçlanması yaparak ödedim ve 01.08.2008 tarihi itibari ile isteğe bağlı sigortamı başlattım.
Eşimle ilgili olarak: 08.05.1980 doğumlu. 1997 yılında SSK?ya kaydı yapılmış ve aynı yıl 9 günlük bir prim ödemesi var. Yurtdışı ödemesi olarak 2003-2007 yılları arasındaki 1800 günlük süreyi borçlanıp ödedik. 01.08.2008 tarihi itibari ile de isteğe bağlı sigortaya başvurduk.
Sorularımıza gelince:
1- SSK ile Bağ-Kur arasında şu anda ödenmesi gereken pirim günü ve maaş olarak bir fark var mı?
2- Yurtdışı borçlanması yaparak ödediğimiz süreler SSK?da asgari ücret olarak mı işleme girmiştir? Yurtdışı borçlanması yaparak daha yüksek dereceden ödeme yapmamız mümkün mü?
3- Eğer Bağ-Kur?da pirim günü yüksekse veya ileride alacağım maaş bugün itibari ile daha düşükse SSK?dan yurtdışı borçlanması yaparak devam etmeyi düşünüyorum. Bu durumda isteğe bağlı sigortayı ödemeyi durdurmalı mıyım? Gelecek yıllarda isteğe bağlı sigortayı devam ettirip ayni dönemlerle ilgili olarak yurtdışı borçlanması yapabilir miyim?
4- SSK?dan ve Bağ-Kur?dan kaç yaşında ve kaç gün pirim ödeyerek emekli olabiliriz?
5- ABD ile Türkiye arasında herhangi bir sosyal güvenlik anlaşması yok. Bu durumda ileride Türkiye?ye kesin dönüş yapmadan Türkiye?den emekli olabilir miyiz ve Türkiye?de emekli olduktan sonra ABD?de çalışmaya devam edebilir miyiz? O.A.

Emekliliğe hak kazanmak için ödenmesi gereken prim günü SSK ve Bağ-Kur?da farklı. Bağ-Kur?dan emeklilik için erkekler en az 25 tam yıl (9000 gün), bayanlar ise 20 tam yıl (7200 gün) prim ödemek ve yaş şartını yerine getirmek zorunda. SSK?da ise 23.05.2002 tarihindeki sigortalılık sürelerine göre erkekler ve bayanlar 5000 gün ile 5975 gün arasında prim ödemek, sigortalılık ve yaş şartını yerine getirmek zorundalar. Bağlanacak emekli aylıkları da SSK ve Bağ-Kur Kanunlarına göre farklı şekilde hesaplandığından, bağlanacak emekli aylıkları da farklı olur.
Yurtdışı borçlanmasını dolar olarak yaptıysanız, prime esas kazancın alt sınırı (asgari ücret) olarak dikkate alınır. Bundan sonra yapacağınız yurtdışı borçlanmalarını, borçlanma başvuru tarihindeki asgari ücret ile asgari ücretin 6,5 katı arasında olmak üzere dilediğiniz tutar üzerinden yapabilirsiniz.

Bağ-Kur?a göre daha az prim ödeyerek daha erken yaşta SSK?dan emekli olursunuz. 5510 sayılı yeni sosyal güvenlik kanunu 1 Ekim 2008?de yürürlüğe girerse, 1 Ekim 2008?den sonra isteğe bağlı olarak prim ödenen süreler Bağ-Kur kapsamında geçen sigortalılık süresi olarak değerlendirilecek. Bu nedenle isteğe bağlı sigortalılık yerine yurtdışı hizmet borçlanması yapmak daha avantajlı. İsteğe bağlı sigortalı olarak prim ödediğiniz süreler için yurtdışı borçlanması yapamazsınız.

Bir not: Eşinizin borçlandığı yurtdışı çalışma süreleri SSK kapsamında geçen sigortalılık süresi sayılır. Ev hanımı olarak geçen süreleri borçlanırsa bu süreler Bağ-Kur kapsamında geçen sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.

Sigorta başlangıcınız 23.05.1994 tarihinden önce ise 25 yıllık sigortalılık süresi, 54 yaş ve 5675 prim günü; bu tarihten sonra ise 25 yıllık sigortalılık süresi, 55 yaş ve 5750 prim günü koşullarını sağladığınızda SSK?dan emekliliğe hak kazanırsınız. Bağ-Kur?dan emeklilik için ise en az 9000 prim günü ve SSK?dan daha büyük bir yaş koşuluna tabi olursunuz.

Eşinizin sigorta başlangıcı 23.05.1997 tarihinden önce ise 20 yıllık sigortalılık süresi, 53 yaş ve 5900 prim günü; bu tarihten sonra ise 20 yıllık sigortalılık süresi, 54 yaş ve 5975 prim günü koşullarını sağladığında SSK?dan emekliliğe hak kazanır. Bağ-Kur?dan emeklilik için ise en az 7200 prim günü ve SSK?dan daha büyük bir yaş koşuluna tabi olur.

Yurtdışı borçlanması ile emekli aylığı bağlanabilmesi için Türkiye?ye kesin dönüş yapılmış olması gerekiyor. Türkiye?ye kesin dönüş yapmadan emekli aylığınız bağlanmaz. Türkiye?ye kesin dönüş yapıp emekli aylığı bağlattıktan sonra Amerika veya Türkiye?de çalışmaya başlamanız halinde emekli aylığınız kesilir. Çalışmaya son verdiğiniz tarihten itibaren yeniden bağlanır.

ferhat



kaynak:Sezgin Özcan