Deniz İş Kanunu
Kanun Numarası : 854Kabul Tarihi : 20/4/1967Yayımlandığı R. Gazete : Tarih 29/4/1967 Sayı: 12586Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 6 Sayfa: 184


İş süresi:
Madde 26 - Genel bakımdan iş süresi, günde sekiz ve haftada kırksekiz
saattir. Bu süre haftanın iş günlerine eşit olarak bölünmek suretiyle uygulanır.
İş süresi, gemiadamının işbaşında çalıştığı veya vardiya tuttuğu süredir.
İşveren veya işveren vekili, gemiadamının vardiyalarını yemek ve dinlenme zamanlarını bir çizelge ile belirtmek ve bu çizelgeyi gemiadamlarının görebilecekleri bir yere asmak zorundadır.
Kıdem tazminatından doğan sorumluluğu işveren, özel şahıslara veya sigorta şirketlerine sigorta ettiremez.
İşveren sorumluluğu altında ve sadece yaşlılık, emeklilik, malullük, ölüm ve toptan ödeme hallerine mahsus olmak kaydiyle Devlet veya kanunla kurulu kurumlarda veya % 50 hisseden fazlası Devlete ait bir bankada veya bir kurumda işveren tarafından kıdem tazminatı ile ilgili bir fon tesis edilir.
Fon tesisi ile ilgili hususlar kanunla düzenlenir.
Yıllık ücretli izin:

Madde 40 - Aynı işveren emrinde veya aynı gemide bir takvim yılı içinde bir
veya birkaç hizmet aktine dayanarak en az altı ay çalışmış olan gemiadamı, yıl-
lık ücretli izine hak kazanır.
İzin süresi, altı aydan bir yıla kadar hizmeti olan gemiadamları için 15
günden ve bir yıl ve daha fazla hizmeti olanlar için yılda bir aydan az olamaz.
İzin işverenin uygun göreceği bir zamanda kullanılır. Bu haktan feragat
edilemez.
Bir aylık izin, tarafların rızasiyle aynı yıl içinde kullanılmak suretiyle
ikiye bölünebilir.

itibari hizmet süresi. Şöyle ki, denizde çalıştıklarında gemi adamları, gemi ateşçileri, kömürcüler, dalgıçların sigortalılık sürelerini, bu işlerdeki prim ödeme gün sayısının 1/4'ü kadar etkilemektedir (506/ Ek Mad:5). Yani her yıl için 90 günlük itibari hizmet süresi verilmektedir. Tam yıl 360 gün olarak alınmakta; fiilen çalışılan güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (gemi adamınca denizde çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanmaktadır. Bilindiği üzere, gemi adamlarının da itibari hizmet süresinden yararlanabilmesi için, en az 3600 günü doldurmaları gerekmektedir. Bu durumda tahsis talep tarihine göre aylığa hak kazanmada itibari hizmet süresinin tamamı, sigortalının sigortalılık süresine eklenecek, ayrıca ilgili maddelerde öngörülen yaş hadlerinden de indirim yapılacaktır
Yaşlılık sigortasında yapılan hizmet birleştirilmelerinde fiili hizmet dikkate alınmaktadır. 2829 sayılı Hizmetlerin Birleştirilmesi Kanunu'nun 4. maddesindeki hizmetlerin birleştirilmesi ilkesi, aynı Yasanın 7. maddesindeki "(...) hizmet süreleri toplamına itibari hizmet süreleri ile prim ödenmemiş süreler katılmaz" hükmü uyarınca, uygulanamamaktadır. Çünkü burada hizmet birleştirmelerinde itibari hizmetlerin dikkate alınmayacağı hususu açıkça düzenlenmiştir. Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun, 16.5.2000 tarihi 24051 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 18.2.2000, E.1997/1, K.2000/1 sayılı Kararına göre, gemi adamlarının itibari hizmet süreleri de, sadece sigortalılık süresine eklenecek; prim ödeme gün sayısına ilave edilmeyecek; hizmet birleştirmelerinde dikkate alınmayacaktır.
Emekli Sandığı Yasası'nda da bulunmakla birlikte, itibari hizmet süresinin, 2829 sayılı Yasa'nın bahsekonu 7. maddesi uyarınca emekliliğinde değerlendirilmesi mümkün değildir. Bugünkü mevzuat yapısı içerisinde, emeklilik başvurusunu reddeden Kurum aleyhine İş Mahkemesinde açılacak davada, önceden yapılmamışsa, Anayasaya aykırılık iddiası dışında yapılabilecek bir işlem yoktur.