HAKLI SEBEPLERLE MAHKEME KARARIYLA LİMİTED ŞİRKETİN SONA ERMESİ (ORTAKLARDAN BİRİNİN TALEBİ ÜZERİNE MAHKEME KARARIYLA SONA ERME) :

Ortaklardan birinin istemi üzerine ve haklı (muhik) nedenlerden dolayı mahkemece verilecek bir kararla da ortaklık dağılabilir. Muhik neden, her olayın özelliğine göre saptanır. Bu nedenle yasakoyucu muhik nedenin tanımını yapmamıştır. (TTK md. 549/4) Bu hüküm sayesinde limited şirketin sözleşmeyle belirlenmiş süresi dolmadan önce de ortaklara şirketi sona erdirme imkanı tanınmıştır.

Böyle bir dava açılması halinde şirketin feshini istemeyen ve haklı sebepleri olan diğer ortaklar, davacı ortağın şirketten çıkarılmasını karşı dava ile talep edebilirler.(TTK md. 551/3) Zaten eğer ortaklardan biri, sermaye payının karşılığını alarak şirketten ayrılabiliyorsa; şirketin sona erdirilmesini isteme konusunda objektif bir çıkarı olmayacaktır.

Bahsi geçen duruma dair emsal Yargıtay Kararları da aynı yöndedir. ?.......Davacı, Davalı şirket ortağı tutuklandığı ve bu sebeple mali-idari işlerin aksadığı haklı sebebiyle şirketin feshini talep etmiştir. Ancak bahsedilen haklı fesih sebebinin çoğu davalının tutuklanması nedeniyle şahsından kaynaklandığı için, bu durum şirketin feshi için objektif bir çıkar oluşturmayacağından davalının ortaklıktan çıkarılması yerinde olacaktır
?....... Haklı sebeplere dayalı olarak şirketten çıkma veya şirketin feshinin talep edildiği durumlarda talepçinin iyi niyet kurallarına riayet etmek kaydıyla bu haklarını kullanabilecekleri
Kaldı ki yukarıda bahsedilen içtihatlar ışığında, Türk Ticaret Kanunu Tasarısına da mehaz kanundaki hükme ek olarak; ?haklı sebeplerle şirketin feshinin istendiği durumlarda mahkeme talep yerine davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine ve şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşecek kabul edilebilir diğer bir çözüme hükmedebilir.? ibaresi eklenmiştir.( TTKT md. 636/3) Böylece uygulama yasaya yansımıştır.

Kanunumuzda limited şirketi sona erdirecek haklı sebebin tanımı veya nelerin haklı sebep sayılacağı belirtilmemiştir. Ancak TTK md.187?de kollektif şirketler açısından haklı sebep tanımı yapılmış ve haklı sebeplere örnekler verilmiştir. Kanundaki bu hükümden limited şirketler için de yararlanılabilir. Bundan yola çıkarak Haklı sebep; ? Ortakların bir araya gelmesini sağlayan maddi ve kişisel birliktelikleri ortadan kaldıran, böylece şirketin amacına ulaşmasını olanaksız kılan ya da ciddi biçimde güçleştiren veya bu amacı tehlikeye sokan nedenlerdir.?Ortağın birinin şahsında beliren subjektif nedenler ise, haklı sebeple sona erme nedeni değil daha ziyade çıkarma sebebi olmalıdır.

Haklı sebepler, ortaklar arasındaki ilişkilerden kaynaklanabileceği gibi, bir ortak ile şirket arasındaki ilişkiden veya bizzat şirketin durumundan da kaynaklanabilir. Haklı sebeple şirketin feshinin mahkemeden istenebileceği bazı hallere örnek;

? Limited şirket faaliyetinin tamamen durmuş olması.
? Ortaklar arasındaki ciddi anlaşmazlıklar.
? Ortağın esas sermaye borcunu ödemede temerrüdü.
? Şirketin kuruluş gayesinin gerçekleştirmesine imkan kalmaması.
? Şirketin devamlı olarak kar sağlayamaması.
? Ortakların rekabet yasağını ihlal etmeleri.
? Ortaklar arasındaki güven ilişkisinin sona ermesi.
? Şirket yönetimindeki yolsuzluklar.
? Şirket kararlarının ve sözleşmenin sürekli ihlali.

Haklı sebeplerin bulunması halinde her ortağın mahkemeye başvurarak şirketin sona erdirilmesini talep hakkı vardır. Ancak fesih sebebini meydana getiren kusurlu şirket ortağının, bu davayı açma hakkı yoktur. Mahkeme, davacı ortağın kusurlu olduğu sonucuna varırsa, haklı sebebe dayanarak şirketin feshedilmesi talebini reddetmelidir. Ancak, her iki tarafın ortak kusurlarından haklı sebep meydana gelmişse, bu hâl şirketin haklı nedenle fesih sebebi olarak kabul edilmelidir.

Haklı sebeple şirketin feshi talebi davasının açılabilmesi için belli bir süre yoktur. Haklı sebep devam ettiği sürece fesih davası açılabilir. Limited şirketlerdeki haklı sebeple şirketin feshini talep etme davasında, şirketin tüm ortaklarının davada, davacı veya davalı olarak gösterilmesi gerekir.

Bu şekilde bir dava açıldıktan sonra; davacı ortağın iddialarının gerçek olup olmadığını, şirketin son bulması için haklı bir sebep olup olmadığını mahkeme kendisi takdir eder. Hakim davacının sebeplerinin somut ve gerçek olduğu sonucuna varırsa şirketin feshine karar verir. Şirket mahkeme kararının kesinleştiği tarihte son bulur.


YARGITAY KARARLARI:
1-Limited ortaklığın müdürleri olan davalıların, ortaklık faaliyetini durdukları ve defterleri düzgün tutmadıkları ve ortaklara hesap vermedikleri sabit ise, bu durum haklı neden olmakla, ortaklığın fesih ve tasfiyesini gerektirir.
?Limited ortaklık müdürleri; yasa, ortaklık sözleşmesi veya iş görme koşullarını saptayan diğer hükümlerle yükletilen yükümlülükleri gereği gibi veya hiç yerine getirmemeleri halinde, yönetim kurulu üyelerinin tabi olduğu hükümler uyarınca, ortaklığa, pay sahiplerine ve ortaklık alacaklılarına karşı sorumlu olurlar (Y.11.HD.01.11.1977-E.4015/K.4723).

(2)İkiden çok ortaklı bir Limited ortaklıkta, bir kısım ortakların davacı ve diğer kısmının da davalı olarak gösterilmek suretiyle ortaklığın fesih ve tasfiyesine ilişkin dava açılmasında, husumetin tevcihi yönünden herhangi bir yanlışlık yoktur (Y.11.HD.13.02.1985-E.467/K.675).

(3)Limited ortaklıkta, ortak veya ortaklar, Limited ortaklıktan çıkmaya izin verilmesini veya ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar verilmesini isteyebilirler.
?Mahkemece değerlendirme yapılarak, fesih ve tasfiye işlemi red ile ortağın çıkmasına izin verilebilir (Y.11.HD.23.12.1988-E.9182/K.7852).

(4)Limited ortaklığın feshi için dayanılan haklı nedenler ispat edilemediği takdirde, ortaklığın feshine ilişkin davanın reddine karar verilmelidir (Y.11.HD.13.11.1989-E.8574/K.6206).

(5)Limited ortaklığın sadece tasfiyesi istenmiş olsa bile, tasfiye ortaklığın feshinin olağan bir sonucu olmasına göre, ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar vermek doğrudur (Y.11.HD.31.05.1990-E.4162/K.4381).

(6)Limited ortaklıkta, davacı ortaklar, diğer ortaklarca ortaklığın fabrikasına sokulmadığı, ortaklığın beş yıldır genel kurulunun toplanamadığı ve ortaklık defterlerinin usulüne uygun tutulmadığı ve artık ortaklığın amacına ulaşması olanaksız ise, TTK.m.549? a göre, bu ortaklığın feshine karar vermek gerekir (Y.11.HD.17.09.1990-E.5082/K.3502).

(7)Davada, Limited ortaklığın fesih ve tasfiyesi istendiğine göre, bu iddianın incelenmesi ve gerekli kararın verilmesi gerekir (Y.11.HD.16.09.1991-E.8126/K.4618).

(8)Limited ortaklığın fesih ve tasfiyesi istenmiş ise, böyle bir davada taraf olarak tüm ortakların bulunmaları, söz gelimi davacı tarafta bulunmayan ortakların, davada, davalı olarak gösterilmesi gerekir.

?Ortaklığın fesih ve tasfiyesi davası devam ederken, bu davada taraf olanın payını devretmesi (satması) halinde, alıcının zorunlu dava arkadaşlığı nedeniyle, davaya dahil edilmesi ve bu suretle davaya devam edilmesi ve sonucu çerçevesinde karar verilmesi gerekir (Y.11.HD.02.06.1994-E.544/K.4558).

9)Muhik nedenlere dayalı olarak, Limited ortaklığın fesih ve tasfiye davasında, önceki davaya göre olayların farklı oluşu ve taraflar arasında açılan genel kurul kararlarının iptali, menfi tespit ve ceza davaları içeriğine nazaran taraflar arasında karşılıklı itimadın kalmadığı ve ilk davadan sonraki olayların tepki sınırını aşması nedeniyle her iki taraf da kurulu olması halinde, muhik nedenlerle TTK.m.197 ve 549/4 uyarınca, Limited ortaklığın fesih ve tasfiyesi gerekir.

10)Limited ortaklığın TTK.m.549/4 uyarınca tasfiyesi istenmişse, taraf teşkili ve ondan sonra iddia ve savunmaya ilişkin deliller toplanmalı ve sonucu çerçevesinde karar verilmelidir (Y.11.HD.20.09.1999-E.4973/K.6918).

(11)Limited ortaklık kurulduktan sonra ortaklar arasında görüş ayrılığı çıkmış ve ortaklar birbirlerine ihtarlar ve cevaplar göndermişlerdir. Bu görüş ayrılığı yedi yıl sürmüş ve ortaklık giderleri, ortaklardan alınan borçlardan karşılanmıştır. Yine bu sürede ortaklık faaliyete geçmemiş ve atıl durumda kalmış, bazı icra takipleri yapılmıştır. Ortaklığın ortakları arasındaki anlaşmazlık, ortaklığın feshi için haklı neden olarak ortaya çıkmasından dolayı, bu ortaklığın haklı nedenle lehine karar verilmesi gerekir (Y.11.HD.21.02.2000-E.55/K.1242).
12)Limited ortaklığın haklı nedenlerle feshinin istenebilmesi için haklı nedenlerin gösterilmesi ve bu nedenlerin soyut olarak değil, fakat somut biçimde kanıtlanması gerekir.?Kar payının istenebilmesi için ortaklık sözleşmesindeki özel hükümler göz önüne alınmalı ve özel nedenler yok ise, TTK.m.469 uyarınca, ortaklar kurulu kararı olup olmadığı ve gündeme bu yolda bir maddenin konulmasının istenip istenmediği araştırılmalıdır (Y.11.HD.12.02.2001-E.10112/K.1024).

(13)Limited ortaklığın haklı nedenlerle feshi davasında, ortaklığın fiilen mevcut olmadığı anlaşılmasına göre, ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar vermek gerekir (Y.11.HD.08.05.2003-12015/K.4652).

(14)Limited ortaklığın feshi davasında, haklı nedenler varsa, bu ortaklığın fesih ve tasfiyesine karar vermek gerekir (Y.11.HD.08.05.2003-E.203/K.5941).

(15)Ortaklar arasında uyumsuzluk ve husumetin süreklileşmesi, şirket faaliyetlerinin durması, şirketin sürekli zarar etmesi, bir kısım ortağın şirketten dışlanıp ortaklık haklarından yoksun kılınması gibi durumlar, feshi gerekli kılan haklı nedenlere örnek olarak gösterilebilir (Y.11.HD.15.01.2004-E.61.06/K.230).

(16)Yasada haklı nedenler açıkça belirtilmemiş ise de, ortaklık anlayışını ortadan kaldıran, bireysel çıkarlara yönelik, ortaklar arasında kişisel ve grupsal çıkarların ön plana çıktığı ve ortaklık amacının gerçekleşmesi olanağının bulunmadığı durumların varlığı halinde, haklı nedenlerin oluştuğunun kabulü gerekir.

?Haklı nedenlerin ortaya çıkmasında, davacı ortağın kendisinin eylem ve işlemlerinin katkısının bulunmaması gerekir (Y.11.HD.29.09.2005-E.10217/K.8962).


UYGULAMA
1-Aşama: Şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye hukuk hakimi(Ticaret Mahkemesi yoksa)yle randevu alınız bir ön görüşme yapınız. Görüşmede gayri faal şirketiniz şuanki durumu hakkında bilgi veriniz. Bu şirketi TTK 549/4 ve 551 maddeleri gereği Tasfiyesiz fesih ettirmek istediğinizi ve konuyla ilgili olarak benim size gönderdiğim mahkeme ve yargıtay örnek kararları gösteriniz. Hakimi ikna ettiğiniz inandıysanız ikinci aşamaya geçiniz.

2- Aşama : İlgili şirketin Tasfiyesiz fesih edilmesi için şirket ortaklardan birisi adına diğer bir ortağı dava etmesi için tasfiyesiz fesih dilekçesi hazırlayınız.

Örnek Tasfiyesiz Fesih dilekçesi:

T.C. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ?NE
......................

DAVACI :Ortak x
DAVALI : Ortak y

DAVA : ŞİRKETİN TASFİYESİZ FESHİ


Merkezi ????.................... bulunan ............................................?????? ????????.ŞİRKET ünvanlı şirketin ortağıyım.Şirketimiz ???ticaret sicil nosu ile ????.ticaret sicil memurluğuna kayıtlı bulunmaktadır.Şirketimizin bankalarda hiçbir hesabı bulunmamaktadır. Ek?te de görüldüğü üzere S.S.K.?ya ve Maliyeye hiçbir borcumuz bulunmamaktadır.Ayrıca Tapu sicil müdürlüğünde de üzerimize kayıtlı hiçbir gayrimenkul bulunmamaktadır.

Bugüne kadar şirketimiz gayri faal olup ve ortaklara mali ve yasal yükümlülükler yüklemesinden ve ana sözleşmede yazılı bulunan faaliyetlerinden hiçbirini yerine getirmediğinden dolayı şirketin tasfiyesiz feshine karar verilmesini arz ve talep ederiz.




../.. /200.
X Adı-soyadı
İmza



EKLER : 1- Şirketin yasal defter ve belgeleri
2- Ssk, Vergi Dairesinden faaliyet de bulunmadığına ve borcu olmadığına dair yazı
3- Tapu Sicil Müdürlüğünden şirkete ait mal varlığı bulunmadığına dair yazı
4- İlgili bankalardan şirketin hesabının bulunmadığına dair yazı.
3.Aşama : Sonucu Bekleyiniz.Sonuç olumlu ise aldığınız mahkeme karaıyla Ticaret Sicil memurluğuna başvurunuz. Şirketin feshini yayınlatınız.
.
Örnek Mahkeme Kararları:

1-Tasfiyesiz fesih ile ilgili Yargıtay Kararları
Limited şirketin müdürü olan davalıların şirket faaliyetlerini tamamen durdukları ve şirketin diğer ortaklarına hesap vermedikleri gibi, şirketin mevcudunun da tükendİğİ,tespitİ delil dosyası ve mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi
anlaşılmasına nazaran bütün bu hallerin şirketin feshini gerektiren ?muhik sebepler? olarak kabulü icap eder.
11.HD 1.11.1977 E. 1977/4015 K. 1977/4723


2- Asliye Hukuk Mahkemesi Kararı
AVANOS
ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
SAYI
ESAS NO : 2002/396
KARAR NO: 2002/579
HAKİM : ALİ AKIN 34014
KATİP : Hüseyin PİŞİREN
DAVACI
DAVALI :
DAVA ?: ŞİRKETİN FESHİ
DAVA TARİHİ 27.092002
KARAR TARİHİ : 14.11.2002
Davacı vekili verdiği dava dilekçesi üzerine yapılan açık yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

Dava:
Davacı vekili dilekçesinde özetle: Merkezi Avanos ilçesinde bulunun ....... de kurulu bulunan ....... LTD nin ortağı bulunduğunu, şirket ... sicil nosu ile Nevşehir ticaret sicil memurluğuna kayıtlı olduğunu bugüne kadar şirketin hiçbir faaliyet yürütmemesi ve ortaklara mali yasal yükümlülükler yüklemesi ve ana sözleşmedeki faaliyetlerini yerine getirmediğini bu nedenle şirketin tasfiyesiz feshine karar verilmesini dava ve talep etmiştir

Deliller
Ana sözleşme, ticaret sicil gazetesi , ticaret il müdürlüğü yazısı, bilirkişi raporu, bilanço, ortaklar kurulu raporu,

Gerekce :
Şirket hakkında bütün evraktan tastikli suret ticaret sicil memurluğundan getirtilmiştir. Uzman Muhasebeci bilirkişiden konu hakkında rapor alınmış; şirket ortaklarının beyanları ayrı ayrı alınmıştır.
Buna göre aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM :

1, Davacının davası sübut bulduğundan KABÜLÜ ile,Nevşehir ticaret Sicil Memurluğunun 559 Avanos Sicil nosunda kayıtlı? ........ LİMİTED ŞİRKETİ? NIN TTK 549/4 ve 551 maddeleri
gereğince TASFIYESIZ FESHINE,
2. 4,96.TL maktu harçtan peşin harcın mahsubu ile bakiye harç alıı yer olmadığına,
3, Davacının yaptığı masrafların üzerinde bırakılmasına,
Dair, davacının yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay?a temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. 14.11.2002

Katip 442 Hakim 3014


Saygılarımla
Mm. MESUT ERHAN CİHAN
mmcihan@hotmail.com