SERMAYESİNİ YİTİREN ŞİRKETLERDE YÖNETİM KURULUNUN GÖREVLERİ


SORU: Şirket sermayesinin yıllar itibariyle uğranan zarar nedeniyle sıfırlanması halinde ortakları sermaye arttırımında zorlayıcı bir hukuk düzenlenmesi var mıdır?
YANIT: Türk Ticaret Kanunu'nun 324'üncü maddesi hükmü gereği olarak son yıllık bilançoda esas sermayenin yarısının karşılıksız kaldığı anlaşılırsa, yönetim kurulu derhal toplanarak durumu genel kurula bildirmekle yükümlüdür.
Şirketin aciz halinde bulunduğu şüphesini uyandıran emareler mevcutsa yönetim kurulu aktiflerin satış fiyatları esas olmak üzere bir ara bilançosu düzenler. Ana sermayenin üçte ikisi karşılıksız kaldığı taktirde, genel kurul bu sermayenin tamamlanmasına veya kalan üçte bir sermaye ile yetinmeye karar verdiği taktirde şirket feshedilmiş sayılır. Şirketin aktifleri, şirket alacaklarının alacaklarını karşılamaya yermediği takdirde yönetim kurulu bu durumu derhal mahkemeye bildirmeye mecburdur. Mahkeme bu gibi durumlarda şirketin iflasına hükmeder. Ancak şirket durumun ekonomik açıdan düzeltilmesi mümkün görülürse, bu taktirde yönetim kurulu veya bir alacaklılarının istemi üzerine mahkeme iflas kararını erteleyebilir. Bu bağlamda da mahkeme, envanter düzenlenmesi veya bir yediemin tayini gibi şirket mallarının muhafaza için gerekli önlemleri alır.
Türk Ticaret Kanunu'nun 324'üncü maddesi emredicidir. Sermayenin yitirilmesi nedeniyle açılan iflas davalarında durum bilirkişiler aracılığı belirlenmektedir. İlke olarak ana sözleşmede aksine hüküm yoksa şirketin sermayesinin yitirmesi halinde, ortaklar yitirilen sermaye için sermaye artırımı kararı alamazlarsa, bu taktirde yönetim kurulunun şirketin iflasını istemesi gerekmektedir.
Şirket yönetim kurulu ile denetçilerinin şirketin mali durumunu yakından izlemeleri ve özellikle sermaye yitikliği başladığı andan itibaren bu durumun önlenebilmesi için gerekli özveriyi ve beceriyi göstermeleri gerekmektedir.
Şirket sermayesinin yitirilmesi halinde durumun genel kurula taşınması ve genel kurulda çare bulunamadığı taktirde yönetim kurulunca alınacak bir kararla iflas isteminde bulunulması söz konusu olabilmektedir.


Veysi Seviğ - Bumin Doğrusöz