Medeni ARİFOĞLU-BİNGÖL
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
medeniarifoglu@hotmail.com


ÖZEL GÜVENLİK HİZMETLERİ YASASININ KAPSAMI
Özelleştirme hizmet sektöründe büyümeye devam ediyor. Daha Önce Kamu kuruluşlarındaki Temizlik Hizmetleri, Yemek hizmetleri, Endeks ve Sayaç okuma hizmetleri özelleştirilmişti. Bunlara bir halka daha eklendi, Özel güvenlik hizmetleri. Ancak, Bu özel güvenlik hizmetleri adından da anlaşılacağı üzere, özel bir statüye sahip, Temizlik, yemek, Endeks ve Sayaç okuma hizmetleri faaliyetini yürüten şirketler diğer sektörlerde de faaliyette bulunabilirken, özel güvenlik şirketleri sadece güvenlik işleri faaliyetinde bulunabilirler, bu sektör henüz yeni ama şartlar ağır olduğu ve yapılanmaları zaman aldığı için, bu sektörde iş yapmak isteyenler bir an önce şirketlerini kurmaları ve bünyelerinde çalıştıracakları personelleri de ilgili mesleki kurslara gönderip, temel eğitimlerini aldırmaları gerekir, aksi halde yarın açılacak özel güvenlik hizmetleri ihalelerine giremezler.
Güvenliği tamamlayıcı özel güvenlik hizmetlerinin yerine getirilmesine ilişkin yeni düzenlemeler yapılmış, kişilerin silahlı personel tarafından korunması, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması veya güvenlik hizmetinin şirketlere gördürülmesi valinin iznine bağlanmıştır.
Kişi ve kuruluşların talebi üzerine, koruma ve güvenlik ihtiyacı dikkate alınarak, güvenlik hizmetinin istihdam edilecek personel eliyle sağlanmasına, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulmasına ya da bu hizmetin güvenlik şirketlerine gördürülmesine izin verilir.
Şirketlerin özel güvenlik alanında faaliyette bulunması İçişleri Bakanlığının iznine tâbidir. Faaliyet izni verilebilmesi için şirket hisselerinin nama yazılı olması ve faaliyet alanının münhasıran koruma ve güvenlik hizmeti olması zorunludur. Özel güvenlik şirketleri, şubelerini bir ay içinde Bakanlığa ve ilgili valiliğe yazılı olarak; hisse devirlerini bir ay içinde Bakanlığa bildirirler.
Özel güvenlik şirketleri kurucularında (Ortaklarında) aşağıdaki şartlar aranır.
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, ağır hapis veya altı aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsa bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, emniyeti suistimal, sahtecilik, hileli iflas veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, laf atma, sarkıntılık, ırza tasallut, ırza geçme, kız, kadın veya çocuk kaçırma ve alıkoyma, fuhşa teşvik, fuhuş için aracılık, uyuşturucu madde kullanma, uyuşturucu madde kaçakçılığı suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak.
Özel Güvenlik Şirketleri Yöneticilerinin aşağıdaki şartları taşıması gerekir.
Yukarıda belirtilen (a) ve (b) şıklarının dışında aşağıdaki şartları da taşımaları gerekir
a) Yöneticilerin ayrıca 4 (Dört) yıllık yüksek okul mezunu olmaları gerekir.
b) Kamu haklarından yasaklı olmamak.
c) Özel güvenlik temel eğitimi teorik ve pratik eğitim ile silah eğitiminden oluşmak üzere yüzyirmi ders saatinden; yenileme eğitimi altmış ders saatinden az olmamak üzere düzenlenir. Halen bünyesinde güvenlik fakültesi veya meslek yüksek okulu bulunan ve bünyesinde güvenlik bölümleri (fakülte veya meslek yüksek okulu) açabilecek olan üniversitelerin bu bölümlerinden mezun olanlarda beş yıl süreyle silah eğitimi hariç özel güvenlik temel eğitimi şartı aranmaz.
Yazının gelecek bölümünde, Özel Güvenlik hizmeti eğitiminin hangi kuruluşlar tarafından verileceği, Özel Güvenlik personellerinde aranan şartlar ile çalışma esaslarını konu alan yazımız devam edecektir.

Özel Güvenlik Eğitimi: ücreti karşılığında İçişleri Bakanlığınca verilebileceği gibi, Bakanlığın izni ile özel eğitim kurumlarınca da verilebilir. Özel güvenlik eğitimi verecek kurumların kurucu ve yöneticilerin de yukarıda belirtilen şartlar aranır. Kurucu ve yöneticiler de aranan şartların kaybedilmesi halinde iki ay içinde eksiklik giderilmediği veya bu kurucu ve yöneticiler değiştirilmediği takdirde faaliyet izni iptal edilir. Koruma ve güvenlik hizmetinde kullanılacak silah ve teçhizat, ilgili kişi veya kuruluş tarafından temin edilir. Özel güvenlik şirketleri ateşli silah alamaz ve bulunduramazlar.
Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.
b) En az lise veya dengi okul mezunu olmak.
c) 18 yaşını doldurmuş olmak.
d) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, ağır hapis veya altı aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsa bile Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, emniyeti suiistimal, sahtecilik, hileli iflas veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, laf atma, sarkıntılık, ırza tasallut, ırza geçme, kız, kadın veya çocuk kaçırma ve alıkoyma, fuhşa teşvik, fuhuş için aracılık, uyuşturucu madde kullanma, uyuşturucu madde kaçakçılığı suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak.
e) Kamu haklarından yasaklı olmamak.
f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile özürlü bulunmamak.
g) özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.
Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, yukarıda belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe beş yıl süreli çalışma izni verilir. Ateşli silah taşımayacak özel güvenlik görevlileri hakkında sadece arşiv araştırması yapılır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün içinde valiliğe bildirilir.
Genel kolluk kuvvetinden emekli olanlar ile en az beş yıl fiilen bu görevde çalıştıktan sonra kendi istekleriyle görevinden ayrılmış olanlarda, görevlerinden ayrıldıkları tarihten itibaren beş yıl süreyle özel güvenlik temel eğitimi şartı aranmaz.
Özel güvenlik görevlileri görev alanı içinde ve süresince üniforma giyerler. Görevin ve işyerinin özelliği nedeniyle gerekli görülen hallerde sivil kıyafetle görev yapılmasına komisyon izin verebilir. Kanun da belirtilen koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştırılamaz, greve katılamaz, lokavt dolayısıyla işten uzaklaştırılamaz.
Kanunda belirtilen faaliyet iznini almadan özel güvenlik hizmeti veya özel güvenlik eğitimi verdiğini ilân eden veya reklam yapan kişi; kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticilerine altı aya kadar hapis ve onbin Yeni Türk lirası ağır para cezası verilir.
Özel güvenlik şirketleri, istihdam ettikleri özel güvenlik görevlilerinin üçüncü kişilere verecekleri zararların tazmini amacıyla özel güvenlik malî sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Özel güvenlik şirketlerine ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlara faaliyet izni verilmesi için onbin Yeni Türk lirası, özel güvenlik görevlilerine çalışma izni verilmesi için ikiyüz Yeni Türk lirası ruhsat harcı alınır ve bu harç mal sandığına yatırılır.