taşeron kamu işçi maaş programı

Konu: Yenileme Fonu

  1. #1
    nane - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    nane Guest

    Yenileme Fonu

    22.12.2008 Bumin Doğrusöz

    Yıl sonunda, bir başka deyişle ticari işletmeler ve ticaret şirketleri için envanter ve değerleme gününde vergi ertelemesi amacı ile oluşturulabilecek fonlardan birisi de Vergi Usul Kanunu'nun 328/4. maddesinde düzenlenen "yenileme fonu" müessesesidir. Geçen yılın sonunda da bu müessese ile ilgili bir yazı yayımlamıştık. Ancak hem gelen sorular hem de dönem sonunun yaklaşması dolayısıyla içinde bulunduğumuz kriz ortamında işletmelerin vergi yükleri üzerinde etkili olabilecek bu müesseseyi tekrar hatırlatalım istedik.
    Ticari işletmelerce iktisadi kıymetlerin yenileme amacı ile satılması sonucu oluşan kâr, yenileme giderlerini karşılamak üzere pasifte geçici bir hesapta ve yenileme fonu adı altında üç yıl süre ile tutulabilir. Bu üç yıllık süre içerisinde yenileme amacı ile kullanılmamış söz konusu kâr, üçüncü yılın matrahına eklenerek vergiye tabi tutulabilir. Görüldüğü gibi "yenileme fonu" müessesesi işletmelere bir yandan iktisadi kıymetlerini daha kolay yenileme olanağı sunarken bir yandan da vergi erteleme müessesesi olarak işlev görmektedir.
    Yenileme fonunun ayrılabilmesi veya oluşturulabilmesi, işletmenin iktisadi kıymet satış kârı ile satılan kıymeti yenileme iradesini ortaya koyması koşuluna bağlıdır. Dönem sonundan önce açıklanması gereken bu iradenin, ticaret şirketlerinde yetkili organ kararı şeklinde olması gerekir. Örneğin anonim şirketlerde yönetim kurulunun bu konuda bir karar almış olması yeterlidir. Yenileme amacının sebebi önemli değildir. İktisadi kıymetin yıpranmış olması veya teknolojik olarak geri bulunması veya tamir ve bakım masraflarının artması, gibi pek çok nedenle yenileme yoluna gidilebilir.
    Yenileme fonuna alınan iktisadi kıymet satış kârı, vergisiz olarak bu fonda üç yıl boyunca tutulabilir. Ancak bu kârın sermayeye eklenmesi veya kâr olarak dağıtımı söz konusu olamaz. Bu fon, yeni bir iktisadi kıymet alınması halinde alınan iktisadi kıymetin amortismanlarının mahsubu suretiyle kapatılır. Üçüncü yılın sonunda mahsup suretiyle kapatılamayan bir tutar kalmışsa veya yeni bir iktisadi kıymet alınmayarak hiç kullanılmamışsa, fonda yer alan tutar, üçüncü yılın vergi matrahına eklenerek vergilendirilir. Üç yıllık süre sonunda yeni bir iktisadi kıymet alınmamış olunmasının herhangi bir yaptırımı da yoktur.
    Vergi idaresine göre yenilemenin satışla aynı yıl içerisinde yapılması halinde, mevcut kıymetin satış kârı için artık yenileme fonu ayrılamaz. Ancak bu görüş bizce yanlıştır. Yine fon oluşturularak, yeni alınan kıymetin amortismanlarının bu fondan mahsubuna, yasal bir engel yoktur.
    Yenileme fonu uygulamasının benzeri, çeşitli riskler sonucu tamamen veya kısmen meydana gelen hasar sonucu sigorta şirketlerinden alınan tazminatlar için de yapılabilmektedir.
    İktisadi kıymetin dövizle satılması ve satış kazancının döviz cinsinden muhafaza edilmesi halinde, üç yıl boyunca doğacak kur farkı gelirinin akıbeti tartışmalıdır. Bize göre bu gelirin de yenileme fonuna eklenmesi mümkündür. Ancak maliye yönetimi aksi görüştedir. Maliye yönetimine göre söz konusu kur farklarının fona eklenmeyip, doğrudan ilgili yıl kazancına eklenmesi gerekmektedir.
    Burada iktisadi kıymetin yenilenmesi söz konusu olduğundan satın alınan iktisadi kıymetin, satılanla aynı cinsten veya nev'iden olması zorunludur. Örneğin matbaa makinesi satılıp yerine ambalaj makinesi alınması için yenileme fonu oluşturulamaz. Ancak satılanla alınanın birebir aynılığı da aranmaz. Örneğin 9 kişilik minibüs satılarak 16 kişilik bir minibüs alınmasında, yasal amaç gerçekleşir Ancak minibüs satılarak yerine makam aracı alınması, yasanın fon oluşturma amacının dışında kalır.
    Yasa, satılanın yerine yeni bir kıymet alınmasından söz etmişse de buradaki "yeni" kelimesi, kullanılmamış değeri kastetmemektedir. Yani satılanın yerine alınan iktisadi kıymet, ikinci el olarak da alınabilir.
    Yasa yenileme fonunun "pasifte geçici bir hesapta" tutulmasından söz ettiğinden, bu fonun sadece bilanço usulüne göre defter tutanlarca ayrılabileceği kabul edilmektedir. Çünkü işletme hesabı esasında veya serbest meslek defteri esasında, "pasif hesap" yoktur. Ancak vergi yönetimi serbest meslek erbabının da iktisadi kıymet satış kârları için yenileme fonu oluşturabileceği görüşündedir. Maliye Bakanlığı Gelirler Genel Müdürlüğü'nün ve Ankara Defterdarlığı'nın bu konuda verilmiş özelgeleri vardır.
    Yenileme fonu ile ilgili bir diğer tartışmalı konu da "üç yıllık" sürenin nasıl hesaplanacağı konusundadır. Bu konuda maliye yönetimi satışın yapıldığı ve dolayısıyla yenileme fonunun oluşturulduğu yılın birinci yıl olarak kabul edilmesi gerektiği görüşündedir. Buna karşılık konuya ilişkin yargı kararları, satış yapılarak yenileme fonunun oluşturulduğu yılı izleyen yılı birinci yıl olarak kabul etmektedir. Buna göre 2008 yılında bir sermaye şirketinin herhangi bir iktisadi kıymetini satarak satış kârı ile yenileme fonu oluşturması ve üç yıl boyunca yeni kıymet de almaması durumunda, maliye yönetimine göre bu kârın 2010 yılı kazancına eklenerek vergilendirmesi gerekmektedir. Buna karşılık Danıştay kararlarına göre bu kârın 2011 yılı kazancına eklenmesi yasaya uygundur. Bize göre de yargı anlayışı yasanın lafzı ile daha uyumludur.


  2. #2
    Üyelik tarihi
    Ocak.2008
    Mesajlar
    478

    Ynt: Yenileme Fonu

    aş. olarak aktifimize kayıtlı taşıtımızı 06/2009 da sattık. satıştan elde ettiğimiz karı yenileme fonu olarak 549 özel fonlar hs.aldık. yine aynı türden bir taşıt alacağız ve yenileme fonunu bu araçta kullanmayı düşünüyoruz.

    *yenileme fonunu sadece 3 yıl mı kullanacağız. 3.yılın sonunda yenileme fonunu bitiremezsek 4. 5. yılda kullanmaya devam edecekmiyiz?

    oky

  3. #3
    T U R K O - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    T U R K O Guest

    Ynt: Yenileme Fonu

    Alıntı nane Nickli Üyeden Alıntı
    ... yenileme fonu adı altında üç yıl süre ile tutulabilir. Bu üç yıllık süre içerisinde yenileme amacı ile kullanılmamış söz konusu kâr, üçüncü yılın matrahına eklenerek vergiye tabi tutulabilir....

  4. #4
    ferhat - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    ferhat isimli Üye şimdilik offline konumundadır Forum Müdavimi
    Üyelik tarihi
    Haziran.2005
    Mesajlar
    5.423

    Ynt: Yenileme Fonu

    Sevgili formdaşlar

    Burda bir hatırlatma yapmak istiyorum.(Muhakkak biliyorsunuzdur) Yenileme fonunu kullanırken yeni alınan makine taşıt v.s.bunun amortismanını burdan karşılayacaksınız.

  5. #5
    Üyelik tarihi
    Aralık.2009
    Mesajlar
    1

    Ynt: Yenileme Fonu

    şunu ögrenmek istiyorum mesela şirketimde ihracat yapıyorum ve bunun nakliyesii tırlarla yapıyorum bunları satıpda yenileme fonundan yararlanarak aynı nakliyeyi yapmak için nakliye gemisi alabilirmiyim. yada mermer ocagında mermer bilokları yüklemek için kepçe kullanıyorum bunu satıp yenileme fonundan yararlanarak vinç kurabilirmiyim

  6. #6
    Üyelik tarihi
    Eylül.2007
    Mesajlar
    1.454

    Ynt: Yenileme Fonu

    Alınacak İktisadi Kıymet Yenilenen İktisadi Kıymetle Aynı Neviden Olmalıdır

    Bazı önemsiz teknik özellikler hariç olmak üzere, satın alınan iktisadi kıymetin yenilenen iktisadi kıymetle aynı neviden olması gerekir. Örneğin; satılan iktisadi kıymet kamyonet ise, ve bunun yerine binek otomobil alınmışsa yenileme değil yeni bir iktisadi kıymetin satın alınması söz konusudur.

    Burada vurgulanması gereken husus satılan iktisadi kıymetin gördüğü fonksiyonun niteliğidir. Yukarıda bahis konusu olan kamyonet yerine kamyon ,hatta bir trayler alınması bir sakınca oluşturmayacaktır. Ancak, yeni iktisadi kıymetin tahsis edileceği hizmet aynı olmadığı takdirde eski iktisadi kıymetin yenilenmesi veya hasara uğraması nedeniyle oluşan kârın yenileme fonuna alınması mümkün değildir.

    Yeni alınacak iktisadi kıymetle satılan iktisadi kıymetin aynı sayıda olmaları da gerekmez. Mesela 2 araç satan kişi oluşan fonu 3 yeni araç almak için kullanabilir. Keza bunun tersi de mümkündür. Çünkü yeni alınan iktisadi kıymetin nicelik olarak daha fazla ancak daha az gelişmiş iktisadi kıymetlerin yapabileceği işi yapması mümkündür. Bu nedenle satılan ve alınan iktisadi kıymetlerin aynı sayıda olmaları şartını aramak yersizdir.

    Anlaşılacağı üzere aynı işi gördükten sonra olabiliyor

Konu Bilgileri

Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar

Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)

Benzer Konular

  1. Yenileme fonu
    Konu Sahibi metyo Forum Vergi Usul Kanunu
    Cevap: 2
    Son Mesaj : 06.Ağustos.2012, 13:51
  2. MDV Yenileme Fonu?
    Konu Sahibi e.smmm.a Forum TDHP-Muhasebe Uygulamaları ve Finansal Raporlama
    Cevap: 2
    Son Mesaj : 21.Ekim.2010, 11:13
  3. Yenileme Fonu
    Konu Sahibi deniz9 Forum Vergi Usul Kanunu
    Cevap: 6
    Son Mesaj : 06.Şubat.2007, 14:32
  4. Yenileme Fonu(549 hesap)
    Konu Sahibi AHMET Forum Vergi Usul Kanunu
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 19.Kasım.2006, 22:10
  5. Yenileme Fonu
    Konu Sahibi ercan Forum Vergi Usul Kanunu
    Cevap: 2
    Son Mesaj : 01.Haziran.2005, 02:34

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36