www.resulkurt.com
SMMM Metin Başer

Özürlülerin hayat standartlarının iyileştirilmesi ve geliştirilmesi, anayasal güvence altına alınarak Anayasamızda, ?Devletin sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alacağı ve bu amaçlarla gerekli teşkilat ve tesisleri kuracağı veya kurulmasını sağlayacağı...? ifade edilmiştir.

Özürlü vatandaşların, içinde bulunduğu zor koşulların giderilmesine katkıda bulunmak ve özürlüler ile özürlü olmayanlar arasındaki rekabet eşitsizliğini gidermek amacıyla vergi hukukunda çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Bunlardan birisi de özürlü ücretlilerin Gelir Vergisi matrahlarının hesaplanmasında dikkate alınan Sakatlık İndirimi uygulamasıdır.

Gelir Vergisi Kanununda yapılan düzenlemelerle de sakatlık indiriminin kapsamı genişletilmiş, sakatlık indiriminden yararlananların içine; hizmet erbabının bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişiler, özürlü serbest meslek erbabı ve serbest meslek erbabının bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişiler ile basit usulde vergilenen bütün mükellefler de dahil edilmiştir.

SAKATLIK İNDİRİMİNDEN KİMLER YARARLANIR?

Sakatlık İndiriminden;

1- Özürlü hizmet erbabı ile bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan hizmet erbabı,

2- Özürlü serbest meslek erbabı ile bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan serbest meslek erbabı,

3- Özürlü olup basit usulde vergilendirilenler, yararlanır.

SAKATLIK İNDİRİMİ NASIL UYGULANIR?

Serbest meslek faaliyetinde bulunan veya basit usulde vergilendirilenlerin Gelir Vergisine tabi kazançlarına, belli bir tutar ve oranda Sakatlık İndirimi uygulanır. Sakatlık İndirimi, hizmet erbabında, tevkifat matrahına uygulanır. Bu indirim, bakmakla yükümlü olduğu özürlü kişi bulunan serbest meslek erbabı ve ücret geliri elde eden mükellefler için de uygulanır. Bu durumda indirimden yararlanan özürlü kişi değil ona bakmakla yükümlü olan serbest meslek erbabı ve ücret geliri elde eden mükelleflerdir.

SAKATLIK İNDİRİMİNDEN YARARLANMAK İSTEYENLERİN YAPACAKLARI İŞLEMLER:

Sakatlık İndiriminden yararlanmak isteyenler bir dilekçeyle aşağıda belirtilen belgeleri de ekleyerek Vergi Dairesi Başkanlığı olan yerlerde ilgili Grup Müdürlüğü?ne, diğer illerde Defterdarlık Gelir Müdürlüğüne, Bağımsız Vergi Dairesi bulunan ilçelerde Vergi Dairesi Müdürlüğüne diğer ilçelerde de Mal Müdürlüğüne başvurmalıdırlar.

SAKATLIK İNDİRİMİNDEN YARARLANMAK İSTEYENLERDEN İSTENECEK BELGELER :

1- Özürlü Hizmet Erbabı İçin

a) Çalıştığı işyerinden alacağı hizmet erbabı olduğunu gösterir belge,
b) Nüfus cüzdanı örneği ve üç adet fotoğraf

2- Hizmet Erbabının Bakmakla Yükümlü Olduğu Özürlü Kişiler İçin

a) Ücretlinin çalıştığı işyerinden alacağı hizmet erbabı olduğunu gösterir belge,
b) Özürlü kişilerin nüfus cüzdanı örneği ve üç adet fotoğrafı,
c) Özürlü kişiye bakmakla yükümlü olunduğunu gösteren belge.

3- Özürlü Serbest Meslek Erbabı İçin

a) Vergi kimlik numarasını gösteren belge,
b) Nüfus cüzdanı örneği ve üç adet fotoğraf.

4- Serbest Meslek Erbabının Bakmakla Yükümlü Olduğu Özürlü Kişiler İçin

a) Serbest meslek erbabının vergi kimlik numarasını gösteren belge,
b) Özürlü kişilerin nüfus cüzdanı örneği ve üç adet fotoğrafı,
c) Özürlü kişiye bakmakla yükümlü olunduğunu gösteren belge.

5- Sakatlık İndiriminden Yararlanma Hakkına Sahip Basit Usulde Vergilendirilen Özürlüler İçin

a) Vergi kimlik numarasını gösteren belge,
b) Nüfus cüzdanı örneği ve üç adet fotoğraf.

İlgili Müdürlükler sakatlık indiriminden yararlanmak isteyen özürlü kişileri Devlet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete?de yayımlanan ?Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik? in ekinde yer alan ve yetki verdiği sağlık kuruluşlarından sağlık raporu almak üzere sevk yapacaktır. Yetkili sağlık kuruluşunca verilecek raporlar ilgili müdürlüklerce Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı?nda oluşturulan Merkez Sağlık Kuruluna gönderilecektir.

Merkez Sağlık Kurulu, sağlık kuruluşları tarafından düzenlenen raporları inceleyerek, başvuru sahibinin çalışma gücünün ne kadarını kaybettiğine karar verecektir. Bu şekilde sakatlık dereceleri belli olanlara ilişkin raporlar, ücretlilerde işverenine, diğerlerinde kendilerine verilmek üzere ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı veya Defterdarlığa gönderilecektir.

Özür durumuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranı (sakatlık derecesi) veya raporlarda yer almayan bulgularla ilgili iddialara dayanan itiraz ve şikayet mahiyetindeki başvurular da ilgili müdürlüklere yapılacak ve yukarıda açıklandığı şekilde işlem görecektir.

Sakatlık İndiriminin Kapsamı

- Çalışma gücünün asgari %80?ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece sakat,
- Çalışma gücünün asgari %60?ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece sakat,
- Çalışma gücünün asgari %40?ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ise üçüncü derece sakat,

sayılır ve aşağıda özür durumuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranları (sakatlık dereceleri) itibariyle belirlenen aylık tutarlar, hizmet erbabının ücretinden indirilir.

2008 ve 2009 yılları için uygulanacak Sakatlık İndirimi tutarları aylık olarak aşağıdaki gibidir;

SAKATLIK DERECESİ 2008 Yılı Aylık 2009 Yılı Aylık

Birinci derece sakatlar için 600 YTL 670 TL
İkinci derece sakatlar için 300 YTL 330 TL
Üçüncü derece sakatlar için 150 YTL 160 TL


Sakatlık İndirimi tutarları her yıl Maliye Bakanlığı?nca Yeniden Değerleme oranında artırılarak belirlenmektedir.

Aylık belirlenen bu rakamlar, yıllık olarak beyan edilen kazançlarda 12 ile çarpılmak suretiyle uygulanacaktır. Özürlü serbest meslek erbabı ile bakmakla yükümlü özürlü bulunan serbest meslek erbabı ve basit usulde vergilendirilenlerde yıllık beyan edilecek gelirden aşağıdaki indirim miktarı düşülecektir.

SAKATLIK DERECESİ 2008 Gelirleri İçin Yıllık 2009 Gelirleri İçin Yıllık

Birinci derece sakatlar için 7.200 YTL 8.040 TL
İkinci derece sakatlar için 3.600 YTL 3.960 TL
Üçüncü derece sakatlar için 1.800 YTL 1.920 TL

Bakmakla Yükümlü Olunan Kişi Tabiri :

Özürlü kişinin tabi olduğu çalışma mevzuatına veya sosyal güvenlik kurumu mevzuatına göre bakmakla yükümlü sayılan; anne, baba, eş ve çocuklar anlaşılacaktır. Bu kişiler yukarıdaki belgelere ilave olarak sağlık karnesinin kimlik bilgilerinin bulunduğu sayfanın bir örneğini verecektir.