HUZUR HAKLARINDA ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ UYGULAMASI



Huzur hakları konusu sermaye şirketleri ile kooperatiflerde yöneticilik ya da denetçilik hizmetleri sonucunda karşımıza çıkmaktadır. Bu makalemizin konusunu huzur hakları ve huzur haklarında asgari geçim indirimi uygulaması oluşturmaktadır.

Kooperatiflerde yöneticilere hizmetleri karşılığında, sermaye şirketlerinde ise, her toplantı günü için A.Ş.?lerde genel kurulu kararı ile yönetim kurulu üyelerine, limited şirketlerde ise ortaklar kurulu kararı ile şirket ortaklarına huzur hakkı verilebilmektedir. Ücret miktarı ana sözleşmede tespit edilmemişse genel kurulca veya ortaklar kurulu kararınca tespit edilir. Bunun için noterden kararın onaylatılması gerekmektedir.


Gelir vergisi kanununun 32.maddesinde 2008 Yılında tanıştığımız asgari geçim indirimi uygulaması anlatılmıştır. Kanun maddesinde; Ücretin gerçek usulde vergilendirilmesinde asgarî geçim indirimi uygulanır ifadesi geçmektedir. Asgari geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yılık brüt tutarının; mükellefin kendisi için % 50?si, çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için %10?u,çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için %7,5 diğer çocuklar için %5?idir denilmektedir.

Gelirin kısmi döneme ait olması halinde, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden indirim tutarları esas alınır. Asgari geçim indirimi, bu fıkraya göre belirlenen tutar ile 103?üncü maddedeki gelir vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine ( 2009 Yılı İçin 8.700 TL ) uygulanan oranın (%15) çarpılmasıyla bulunan tutarın, hesaplanan vergiden mahsup edilmesi suretiyle uygulanır. Mahsup edilecek kısmın fazla olması halinde iade yapılmaz.

?Ücretin? gerçek usulde vergilendirilmesinde asgarî geçim indirimi uygulanır ifadesi bize ücret tanımına giren ödemelerin asgari geçim indirimi kapsamında olduğunu belirmektedir.

GVK 61.maddesinde ücretin tanımı yapılmışır. Ücret için,işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatleridir denilmektedir.

Ücreti ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez. Konuya ilişkin değişik vergi dairesi başkanlıklarının ortak noktada birleştiği mukteza (özelge) örnekleri mevcuttur.

SONUÇ

Dolayısıyla her ne şekilde olursa olsun huzur hakkı şeklinde yapılan ödemeler ücret sınıfına girdiğinden dolayı asgari geçim indirimine tabidir.

Asgari geçim indiriminde hataya düşülen önemli bir konu; yılı 2.yarısından itibaren hesaplanan agi tutarının Temmuz ayında uygulanan asgari ücret yerine ocak ayında geçerli olan asgari ücret üzerinden hesaplanacak olmasıdır.




Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
İLKER AKTAŞ