Prim borçlarının KDV alacağından mahsubu için zamanı kaçırmayın


İşverenlerin sigorta prim borçlarını KDV iadesi alacağından mahsubunda en büyük sorun başvuru süresinde yaşanıyor. Primde en geç ödeme süresi ilişkili olduğu ücreti takip eden ay yerine, aynı ayı izleyen on beşinci gündür.

SORU: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 88'inci maddesinin 13'üncü fıkrası uyarınca prim borçları Maliye Bakanlığı'ndan olan Katma Değer Vergisi iadesi hakkından mahsup edilebilmektedir. Ancak biz bu konuda zamanında başvuruda bulunmamıza rağmen, bazen bu mahsup işlemi yapılmıyor, bu nedenle sigorta prim borçlarını cezalı olarak ödüyoruz. Maliye, bize "Ne yapalım sigortaya gidin sorun" diyor. Sizce bu sorunların kaynağı nedir ve neler yapabiliriz?
YANIT: Sözü edilen yasal düzenleme ile "prim borçlarının Katma Değer Vergisi iade alacağından mahsubu suretiyle ödenebileceği, bu takdirde vergi iade hakkı sahibinin kendisinin, mal ve hizmet satın aldığı ya da iştirak veya ortaklık ilişkisi içinde bulunduğu işverenlerin prim borçları için de mahsup talep edebileceği, bu işverenlerin mahsup talebinde bulundukları ay da muaccel olan prim borçlarının anılan maddenin birinci fıkrasına göre belirlenen prim ödeme sürelerini izleyen on beş gün içinde mahsup suretiyle ödenmesi halinde yasal süresinde ödendiğinin kabul edileceği" hususu hükme bağlanmıştır. Ancak aynı yasal düzenleme gereği olarak prim borçlarının Katma Değer Vergisi iade alacağından mahsup suretiyle ödenmesi isteminde bulunulduğu halde süresinde mahsup edilemeyen veya eksik mahsup edilen prim borçları için 5510 sayılı yasanın 88'inci maddesinin birinci fıkrasına göre belirlenen prim ödeme süresini izleyen günden başlanarak gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmaktadır.
Diğer yandan Sosyal Güvenlik Kurumu, Maliye Bakanlığı'nın uygun görüşü ile bu uygulamadan faydalanması öngörülen işverenleri; iştigal konusu, işletme türü ile işletme büyüklüğü itibariyle belirlemeye ve lehine mahsup isteminde bulunan işverenlerin prim borcunu ödeme süresini otuz günü aşmamak üzere uzatmaya yetkili bulunmaktadır.
Bu uygulamada yasal haklardan yararlanmak için başvuran işverenlerin (mükelleflerin) işletme türü, işletme büyüklüğü ve iştigal konusu itibariyle ayırıma gidilmesinin Sosyal Güvenlik Kurumu'nun bu yolla tahsil edebileceği alacaklarının kapsamını daraltabileceği varsayımı ile bu konuda bir ayırıma gidilememiştir.
Buna göre Katma Değer Vergisi Yasası'nda yer alan hüküm çerçevesinde Maliye Bakanlığı tarafından yapılan düzenlemeler uyarınca, Katma Değer Vergisi iade alacakları Sosyal Güvenlik Kurumu'na olan prim borçlarına mahsup edilmesini isteyebilecek olan yasanın (4/1-a) kapsamında sigortalı çalıştıran işverenler mahsup hakkından yararlanabilmektedirler.
İşverenlerin mahsup isteminde bulundukları ayda muaccel olan cari aylara ilişkin prim borçlarının Katma Değer Vergisi iade alacağından mahsup suretiyle ödenmesi süresi; normal prim ödeme sürelerinin sona erdiği tarihi izleyen on beş gündür.
Dolayısıyla prim borçlarının Katma Değer Vergisi iade alacağından mahsup suretiyle ödenmesinin talep edilmesi halinde primin en geç ödenmesi gereken yasal süre; 5510 sayılı Yasa'nın (4/1-a) kapsamında sigortalı çalıştıran işverenlerden; sigortalılara ait ücretleri her ayın biri ila sonu arasına ilişkin olduğu ayı takip eden ayın (vade) yerine, vadeyi izleyen on beşinci gündür. Uygulamada sorunların daha çok yasal sürelere uygun davranılmamasından kaynaklandığı gözlenmektedir. (V. Seviğ)


VEYSİ SEVİĞ - BUMİN DOĞRUSÖZ