Boşanma gerçekleşene kadar eşler asgari geçim indiriminden faydalanabilir


Ücretlilerin medeni durumları ve çocuk sayıları ile eşinin iş ve gelir durumu hakkında 'Aile Durumu Bildirimi' ile işverenlerine bildirimde bulunmaları gerekir. Bu bağlamda durumlarında herhangi bir değişiklik olması halinde örneğin evlenme, boşanma, ölüm, doğum gibi, bu gibi değişiklikler işverene bir ay içerisinde bildirilmelidir.

SORU: Bir süredir eşimden ayrı yaşıyorum. Geçimsizlik nedeniyle boşanma davası açmış bulunuyorum. Böyle bir durumda ücretli olarak çalıştığım yere yapmış bulunduğum asgari geçim indirimi beyanı dolayısıyla almakta olduğum asgari geçim indiriminden dolayı ileride borçlu çıkar mıyım? Bunun için işyerime müracaatım gerekir mi?

YANIT: Gelir Vergisi Yasası'nın 32'nci maddesi hükmü uyarınca asgari geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının; mükellefin kendisi için yüzde 50'si, çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için yüzde 10'u, çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için yüzde 7,5 diğer çocukların her biri için ayrı ayrı yüzde 5'tir.
İndirimin uygulanmasında "çocuk" tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan 18 yaşını veya tahsilde olup, 25 yaşını doldurmamış çocukları, "eş" tabiri ise aralarında yasal evlilik bağı bulunan kişileri ifade eder.
İndirim tutarının tespitinde mükellefin, gelirin elde edildiği tarihteki medeni hali ve aile durumu esas alınmaktadır. İndirim yukarıdaki oranlara göre hesaplanan tutarı aşmamak kaydıyla ücret geliri elde eden aile fertlerinden her biri için ayrı ayrı, çocuklar için eşlerden yalnızca birine uygulanmaktadır. Boşananlar için indirim tutarının hesabında, nafakasını sağladıkları çocuk sayısı dikkate alınır.
Yasal düzenleme gereği olarak bakanlar kurulu, indirim konusu yapılacak asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmaması koşuluyla yasa maddesinde yer alan oranları artırmaya veya yasal oranına kadar indirmeye yetkilidir.
Asgari geçim indiriminin uygulama dönemleri ve mahsup şekli ile diğer hususlara ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi Maliye Bakanı'na ait bulunmaktadır.
Diğer yandan, ücretlilerin medeni durumları ve çocuk sayıları ile eşinin iş ve gelir durumu hakkında "Aile Durumu Bildirimi" ile işverenlerine bildirimde bulunmaları gerekmektedir. Bu bağlamda durumlarında herhangi bir değişiklik olması halinde örneğin evlenme, boşanma, ölüm, doğum gibi durumlarda bu gibi değişikliklerin işverene bir ay içerisinde bildirilmesi gerekmektedir.
Asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişiklikler, söz konusu değişikliğin işverene bildirildiği tarih itibariyle uygulanacak olup, eşlerin her ikisinin de ücretli olması halinde çocuklar yalnızca sosyal güvenlik yönünden tabi oldukları eşin bildirimine dahil edilecektir.
Türk Medeni Kanunu'nun 166'ncı maddesi uyarınca "Evlilik birliği ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir."
Boşanma sebebi ispatlanmış olursa hâkim boşanmaya veya ayrılığa karar verir. (Medeni Kanun Md. 170)
Mahkeme boşanma kararı verene kadar evlilik akdi devam ediyor sayıldığından, siz bu karar oluşana kadar eşiniz için asgari geçim hakkından yararlanabilirsiniz. (V. Seviğ)