İŞLETMELERİN BİRLEŞMESİNDE AMORTİSMAN

SORU: Küçük ve orta ölçekli işletmelerin birleşmeleri halinde birleşen kurumun aktifinde yer alan ve amortismana tabi tutulan bir varlığın devralan kurum tarafından da amortismana tabi tutulması söz konusu olabilecek midir? Burada devir işleminin farklı bedelle olması halinde durum nasıl değerlendirilecektir?
YANIT: Kurumlar Vergisi Yasası'nın geçici 5/6'ncı maddesi uyarınca "Münfesih kurumdan devralınan amortismana tabi iktisadi kıymetler için, faydalı ömürleri dikkate alınarak münfesih kurumdaki kayıtlı değerleri üzerinden kalan süre için amortisman ayrılabilecektir.
Buna göre amortismana tabi iktisadi kıymetler için birleşilen kurumda yapılacak amortisman uygulamalarında, bu kıymetlerin devir değerleri değil, münfesih kurumdaki birikmiş amortismanlar dahil kayıtlı değerleri esas alınacaktır. Aynı şekilde bu kıymetlerin faydalı ömürlerinden, infisah eden kurumda amortismana tabi tutulan süreler düşülecek ve birleşilen kurumda amortismana tabi tutulan süreler düşülerek ve birleşen kurumda kalan süre itibariyle amortisman uygulaması yapılabilecektir.
Örneğin amortismana tabi bir iktisadi kıymetin birleşen kurumdaki kayıtlı değerinin 20.000 TL, faydalı ömrünün 5 yıl, birikmiş amortisman tutarının ise 8.000 TL olduğunu varsayacak olursak ve birleşme işlemin de rayiç bedelinin 15.000 TL olduğu tespit edilmiş ise bu kıymet birleşilen kurum nezdinde geriye kalan faydalı ömrü olan üç yıl dikkate alınmak suretiyle 12.000 TL üzerinden amortismana tabi tutulacaktır.
Konuya ilişkin olarak Maliye Bakanlığı tarafından yapılan açıklama ve mevcut yasal düzenleme çerçevesinde söz konusu iktisadi varlık devir sırasında 15.000 TL ile devir konusu yapılsa ve birleşilen kurum kayıtlarına 15.000 TL olarak intikal etse bile amortisman ayırımı bu miktar üzerinden yapılamayacak, 12.000 TL amortisman ayırımında dikkate alınabilecektir.
Buna göre söz konusu iktisadi kıymetin birleşilen kurum kayıtlarına intikal eden değeri ile amortisman ayırımına konu olan değeri arasında bir fark söz konusu olabilecektir. (V. Seviğ)