Gayrimenkul satışından sağlanan kazancın vergisi


Soru: Memur emeklisiyim. 3 sene önce emekli ikramiyemle aldığım işyerini sattım. Gelir vergisi ödemem gerektiğini söyleyende var. Vergi ödemeyeceğimi söyleyende. Bu satıştan dolayı vergi ödemem gerekiyor mu? Ödeyeceksem? Vergi nasıl hesaplanacak? ve ne zaman ödenecek?

Cevap: Gayrimenkul satışlından elde edilen kazancın gelir vergisine tabi olup, olmadığı gayrimenkulü elde bulundurma süresine ve elde edilen kazancın tutarına bağlı bulunuyor. Edinme tarihinden itibaren 5 yıl( 1 Ocak 2007 den önce iktisap edilenler için 4 yıl) içinde elden çıkartılan gayrimenkul satışından elde edilen kazanç, değer artış kazancı kapsamında gelir vergisine tabi. Ancak elde edilen kazancın beyan edilerek vergilendirilebilmesi için, kazancın safi tutarının kazancın elde edildiği yıl için belirlenen istisna tutarını aşması gerekiyor. 3 yıl elde tuttuktan sonra elden çıkarttığınız işyeri satışından elde ettiğiniz kazanç gelir vergisine tabi. Kazancı şu şekilde hesaplayacaksınız: işyeri alış bedelinizi aldığınız ay dahil sattığınız ay hariç olmak üzere,TÜİK aylık TEFE ( 1Ocak 2006 dan itibaren ÜFE) artış oranında artıracaksınız. Bu sizin artırılmış(enflasyon artışı eklenmiş) maliyet bedeliniz olacak. Artırılmış maliyet bedelinizi satış bedelinizden düşecek ve gayrisafi satış kazancınızı bulacaksınız. Gayri safi satış kazancından da satış dolayısıyla ödediğiniz vergi ve harçları ve varsa diğer satış masraflarınızı(komisyon vb. gibi) düşerek safi kazancınızı bulacaksınız. Şayet safi kazancınız 2009 yılı için belirlenen istisna tutarı olan 7.600 TL den az ise, kazanç beyan etmeyecek vergi ödemeyeceksiniz. Şayet safi kazanç tutarınızın 7.600 TL fazla ise, safi kazançtan 7.600 TL istisna tutarının indirdikten sonra kalan kazanç tutarınızı 1-25 Mart 2010 tarihleri arasında vergi dairesine beyan edecek ve hesaplanan vergiyi Mart ve Temmuz 2010 aylarında 2 eşit taksitte ödeyeceksiniz.

Varlık Barışıyla beyan edilmeyen kira gelirlerinin vergi-ceza riski sıfırlanabilir

Cevap: Babam Almanya?da işçi olarak çalışıyor. Türkiye?de kirada 3 dairesi var. Buralardan aldığı kiraları, vergiden muaf diye bugüne kadar beyan etmedi. Oysa bu kiraların beyan edilmesi gerekiyormuş. Okuduğumuz yazılarınızdan Varlık Barışı kapsamında varlık beyan ederek, geçmişin vergi risklerden kurtulabileceğimizi anladım. Acaba doğru anlamış mıyım? Babam varlık beyan ederek geçmişte beyan etmediği kiralardan dolayı ödemesi gereken vergilerden kurtulabilir mi?

Cevap: Kutlarım. Yazıları doğru anlamışsınız. Babanız yıl sonuna kadar varlık beyan ederek, 2004-2007 yılları için beyan etmediği kira gelirlerine ilişkin risklerini sıfırlayabilir. Ancak, kapsam dışında olduğundan 2008 yılını varlık beyanıyla kurtaramaz. 2008 yılı kiralarını da pişmanlıkla beyan eder. Ve geçmişi temizlemiş olur. Yapacağınız iş; 2004-2007 yıllarında beyan etmediğiniz kira tutarı kadar, Almanya?dan döviz getireceğinizi beyan edip, varlık üstünden yüzde 2 oranında hesaplanacak vergiyi ödemektir. Bu avantajdan yararlanmak için; varlık olarak beyan edeceğiniz dövizi, beyan tarihinden itibaren bir ay içinde getirip bir banka veya aracı kurumda açılacak hesaba yatırmanız ve hesaplanan vergiyi hesaplama tarihini takip eden ay sonuna kadar ödemeniz gerekiyor.
Ekrem Sarısu