Asıl Ücret Dışındaki Ödemeler için 2 AY SSK TAVANI YOK

[basar03]

ASIL ÜCRET DIŞINDAKİ DİĞER ÖDEMELERİN PRİME ESAS KAZANCIN TESPİTİNDE TAKİBİ
5510 sayılı Kanun?un 80?inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde aşağıdaki hüküm yer almaktadır:

?d) Ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur. Diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dâhil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve edilir.?

Ücret, 5510 sayılı Kanun?un 3?üncü maddesinde şu şekilde tanımlanmıştır: ?4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara saatlik, günlük, haftalık, aylık veya yıllık olarak para ile ödenen ve süreklilik niteliği taşıyan brüt tutardır.?

Bu durumda, bir ay içinde, sigortalılara asıl ücret dışında yapılan diğer ödemeler (çalışma saatine göre, parça başına ya da iş akdine göre tespit edilen asıl ücret dışındaki), örneğin; ikramiye, prim, fazla mesai, ayni yardım niteliğindeki nakdi ödemeler, ..v.b.?lerinin, içinde bulunulan ayda sigorta primine esas ücret toplamının sigorta primine esas ücret üst sınırını aşması sebebiyle prime tabi tutulamayan kısımları devam eden iki ay boyunca ayrıca takip edilecek ve bu iki ay içinde elde edilen sigorta primine esas ücret toplamı sigorta primine esas ücret üst sınırının altında kalırsa, aradaki fark bu diğer ödemelerden tamamlanarak sigorta primine tabi tutulacaktır.

Bu hüküm 01.10.2008 itibariyle yürürlüğe girecektir.

 

[basar03]

Ynt: Asıl Ücret Dışındaki Ödemeler için 2 AY SSK TAVANI YOK

Sosyal Güvenlik Primine esas kazanç hesaplamasındaki değişiklik
5510 Sayılı Kanun?un 80. maddesinde prime esas kazançların neler olduğu açıkça belirlenmiştir. Sigortalıların elde ettikleri kazançların tümünün prime esas kazanç olduğu kural olarak kabul edilmekte ancak prime esas kazancın hesabına dahil edilmeyecek kazançlar ayrı ayrı belirlenmektedir.

Yazımıza konu olan değişiklik de bu maddede yapılmakta ve aşağıdaki bent Kanunda, 1 Ekim 2008?den itibaren geçerli olmak üzere hüküm bulmaktadır.

?Ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur. Diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilave edilir.?

İlk okunduğunda anlaşılmasında zorluk çekilen, ikinci ve belki üçüncü defa okumayı gerektiren bu hüküm ile yapılmak istenen özetle; ücret dışı ödeme sebebiyle prime esas kazanç tavanının aşıldığı durumlarda aşan kısmı 2 ay daha prime tabi tutmaya çalışmaktır.

Yapılmak istenileni örneklerle açıklamak en kolay yol olacaktır.

Örnek - 1
Ücretli (A) 2008 yılı Ekim ayında 2.500 YTL brüt ücret hak etmiş bununla birlikte 2.500 YTL ikramiye almıştır.

01.07.2008-31.12.2008 döneminde prime esas kazanç üst sınırı 4.151,70 YTL?dir.

Bu durumda ücretli (A)?nın Ekim Ayı için prime esas kazancı 5.000 YTL iken bu tutarın sadece 4.151,70 YTL? si prime tabi tutulacak ancak, önceki uygulamalardan farklı olarak tavanın aşılmış olmasından ötürü prime tabi tutulamayan (5.000-4.151,70) 848,30 YTL Kasım ve Aralık aylarının prime esas kazancına dahil edilmek üzere bekletilecektir.

Ücretli (A)?nın Kasım ayında prime esas kazancı tespit edilirken o aya ilişkin ücretinin yanı sıra önceki aydan devreden 848,30 YTL de dikkate alınacak ve toplam (2.500+848,30) 3.348,30 YTL üzerinden prim hesaplanacaktır.

Aralık ayına devreden herhangi bir tutar bulunmamasından ötürü ücretli (A)?nın Aralık ayına ilişkin prime esas kazancı 2.500 YTL olacaktır.



Değişiklikten kimler etkilenecek?
Ticari hayatta, şirketlerin çalışanlarına gerek düzenli olarak gerekse yılda bir defa ikramiye ödemeleri oldukça karşılaşılan bir durumdur. Bu şekilde uygulaması olan bütün şirketlerin bundan böyle yaptıkları ücret dışı ödemeleri takip eden aylarda da izlemeleri ve kullanmakta oldukları bordro sistemlerini bu düzenlemeye uyarlamaları gerekecektir. İlave prim ödemesinin getireceği maliyetin yanı sıra bu ve benzeri maliyetlere katlanmak durumunda kalacaklardır.

İşçiler için ise, uygulamanın olumlu ve olumsuz yanları bulunmaktadır. Makro anlamda bakıldığında, işçi için sisteme ödenen primde bir artış gerçekleşecek dolayısı ile işçinin ileride elde edeceği bir takım menfaatler artmış olacaktır. Bununla birlikte, ilave prim ödemeleri nedeni ile işçinin eline geçecek ücrette bir azalma olacaktır. Günümüz koşulları göz önüne alındığında işçilerin söz konusu uygulamayı olumlu olarak değerlendirme ihtimalinin bulunmadığı kanaatindeyiz.

Ancak burada belirtmek gerekir ki, söz konusu uygulama, işçinin aylık ücreti prime esas kazancın üst sınırının altında kalırken, ilgili ayda yapılan ücret dışı ödemelerle birlikte toplam ücretin, prime esas kazancın üst sınırını geçmesi durumunda geçerli olacaktır. Diğer bir ifade ile işçinin aldığı aylık ücretin zaten prime esas kazancın üst sınırını aştığı veya ücret ve ücret dışı ödemeler toplamının prime esas kazancın üst sınırının altında kaldığı durumlarda, bu uygulama ödenecek olan sosyal güvenlik priminde bir artışa neden olmayacaktır.

Sonuç
Her ne kadar yukarıda açıklanmaya çalışılan uygulamanın yürürlüğe giriş tarihi 1 Ekim 2008 olarak belirlenmiş olsa da, etkisi en erken Aralık 2008 ayı içerisinde verilecek olan prim bildirgelerinde hissedilecektir. Şöyle ki; Ekim 2008 ayında yapılan ücret dışı ödeme dolayısıyla sonraki döneme devreden prime esas kazanç farkı, Kasım 2008 ayına ilişkin prime esas kazanca ilave edilecek ve bu aya ilişkin prim bildirgeleri de Aralık 2008 ayı içerisinde verilecektir.

Vergi hukukunun temel kaynaklarından biri olan Kanun?ların uygulamada ortaya çıkabilecek tüm sorunlara çözüm üretmesi zaten beklenemez. Bu nedenle söz konusu hükmün uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek, örneğin prime esas kazanca ilave edilen ücret dışı ödemelerin bildirgelerde ve ücret bordrolarında nasıl gösterileceği gibi hususlar açıklanmaya ihtiyaç duymaktadır.

Şüphesiz ki yukarıda yer verilen soruların sayısını arttırmak mümkündür. Ancak bütün bu sorular ile sorulabilecek diğer sorulara ilişkin cevapların uygulamaya yönelik olarak yapılacak açıklamalarla zaman içerisinde netlik kazanacağı unutulmamalıdır. Düşünülmesi ve cevabının verilmesi gereken esas soru, bu ve benzeri uygulama zorluklarının halihazırda sistemin en büyük sıkıntısı olan prim tahsilatını sekteye uğratıp uğratmayacağı, işverenlerce kayıt dışına çıkmanın bir mazereti olarak gösterilip gösterilmeyeceğidir.

Kaynak : Ernst & Young