İkinci El Araç - Faydalı Ömür

Üyelik
12 Şub 2013
Mesajlar
45
Konum
bursa
İkinci el aracın faydalı ömrü ile ilgili tereddütlerim var.Farklı iki görüşe sahip ymm'nin yazılarını buldum.Fikri olan?

1.Kullanılmış bir ATİK’in satın alınması halinde, o kıymet daha önceki işletmede tamamen itfa etmiş olsa dahi yeni bir ATİK gibi amortismana tabi tutulur. Bu konuda bir tereddüt olmamalıdır. Kullanıcı değişmiştir. Ancak, yeni binek otomobilinin faydalı ömrü 5 yıl ise örneğin 7 yıl kullanılmış bir otomobili ikinci elden satın alan bir işletme bu otomobil için yine 5 yıl faydalı ömür esasına göre amortisman mı hesaplamalıdır?
Maliye Bakanlığı yukarıda sözü edilen özelgede, “333 ve 339 no’lu VUK Genel Tebliğleri ile tespit ve ilan edilen faydalı ömür ve amortisman oranlarının, yeni (daha önce hiç kullanılmamış) iktisadi kıymetler açısından farklılık gözetilmeksizin uygulanması gerektiğini” belirtmiştir.
Kural olarak, yeni bir ATİK’in faydalı ömrü ile kullanılmış bir ATİK’in faydalı ömrü aynı değildir. Madem ki faydalı ömür esası kabul edilmiştir, o halde bu yöntemin gereğine uyulmalıdır. Örneğin, daha önce Tebliğlerle belirlenen faydalı ömrünün yarısından fazlasının kullanıldığı tespit edilen ikinci el ATİK’ler için faydalı ömür süresi yenisinin yarısı kadar olabilir. Örneğin, faydalı ömrü 5 yıl olan binek otomobili 3 yıl kullanılıp satılmış ise satın alan da bunu 5/2 yılda itfa edebilmelidir. Böyle bir uygulamada yıl kesirleri tama tamamlanabilir. İlk sahibi 3 yıl ikinci sahibi 3 yıl olmak üzere 6 yıl amortisman uygulanmış olacaktır. Buna göre, otomobilin tekrar el değiştirmesi halinde 3.sahibi de 3 yıl faydalı ömür esasına göre amortisman hesaplayacaktır.
2.Kullanılmış Halde Satın Alınan Duran Varlıklarda Faydalı Ömür

Maliye Bakanlığının düzenlemelerinde kullanılmış halde satın alınan duran varlıklar için farklı bir uygulama önerilmemiştir. Ancak faydalı ömrün mutlak olarak duran varlıklarla sınırlandırılması ve el değiştirmeler sonucu bu mutlak faydalı ömrün aşılmaması görüşleri ileri sürülmektedir.

Bu görüşlerin dayanağını duran varlık için tespit edilen faydalı ömrün mutlak olarak dikkate alınmasıdır. Örnek olarak 5 yılda amorti edilebilecek bir taşıtın 3 yıl amorti edildikten sonra satılması halinde satın alan mükellef tarafından da ayrıca 5 yıl süreyle amortismana tabi tutulmasından sonra toplam amortisman süresinin 8 yıla çıkması verilmektedir. Bu örneğin yorumunda da; bu taşıt için belirlenen faydalı ömrün 5 yıl olduğu dolayısıyla, 3 yıl fazladan amortisman ayrıldığı ve bu durumun VUK 315. maddesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

Bu görüşlere katılmıyoruz.

Bir kere faydalı ömrün, eski olsun yeni olsun, o duran varlığın mükellef açısından kullanılma süresi olarak anlaşılması gerekir. Burada fiziki ömürden bahsedilmemektedir. Faydalı ömrün duran varlığa mutlak bağlanması doğru değildir. Mükellef bazında düşünmek gerekir.

İkinci olarak kullanılmış duran varlıkların satılmasında, istisnalar dışında, zaten değerleri de düşmüş olmaktadır. Satın alan mükellef daha düşük değerler üzerinden amortisman ayırmaya devam edecektir. Dolayısıyla, belki süre yukarıdaki örnekte olduğu gibi 8 yıla çıkacaktır ama son beş yılda daha düşük değer üzerinden amortisman ayrılacağını hesap edersek, ayrılan toplam amortisman tutarında fazla bir şey değişmeyeceğini söyleyebiliriz.
 
Üyelik
12 Şub 2013
Mesajlar
45
Konum
bursa
Bu da başka bir makaleden alıntı.
El değiştiren iktisadi varlıklar için amortisman ayrılması konusunda VUK’un ilgili hükümlerinde herhangi bir düzenleme yoktur. VUK md. 318/2’ye göre amortismanlara ilişkin hususları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkili kılındığı için bu konuda düzenleme yapılmasını beklemekteyiz. Bize göre 5024 sayılı Kanunla 01.01.2004 tarihinden itibaren revize edilen amortisman uygulamasıyla ilgili yeni hükümlerin getirilme amacı, gerçek kazancın tespiti olduğuna göre, fiziken var olan ve bir bedelle el değiştiren iktisadi kıymetlerinde Maliye Bakanlığı’nca belirlenen oranlarda amortismana tabi tutulması gerekmektedir. Ancak burada el değiştiren iktisadi varlık daha önce belirlenen faydalı ömrünü tamamlamış veya bir kısmını geçirmişse devir sonrasında kalan ömrüne göre mi yoksa sıfırdan başlayarak mı amortisman ayrılacağı sorusu gündeme gelmektedir. Bunun için önerimiz, aşağıda belirtildiği gibi, uluslar arası muhasebe standartlarına koşut bir uygulamanın benimsenmesidir. El değiştiren iktisadi varlıklar bir yıldan fazla kullanılan yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz iseler ve belirlenen limit değerin üzerinde bir değer taşıyorlarsa yürürlükteki hükümlere göre aktife alındıkları yıldan itibaren Maliye Bakanlığı’nın tespit ve ilan edeceği oranlar üzerinden amortisman ayrılmasına mani bir hal yoktur.
 
Üyelik
30 Nis 2008
Mesajlar
3,824
Konum
İstanbul
Bu konuda TMS-16'ya uyumlu bir düzenleme yapılması konusu şimdilik sadece teorik bir tartışma. Çok açık olarak şunu söyleyebiliriz kullanılmış iktisadi kıymetler için en baştan başlayarak amortisman ayrılır.
 
Üst