Ynt: İşyeri bildirgesi verildiği halde inşaata başlayamamış olmak? (Çok acil)
Başımdan geçmedi ama, karşılaştığınız durumun yasalar karşısındaki yerini tesbit için, bakmanız gereken tanım ve tarifleri en iyi arayabileceğiniz metin (satır aralarına iyice dikkat edin) aşağıdadır?
http://www.ssk.gov.tr/wps/portal/!ut/p/_s.7_0_A/7_0_DJ?cpid=687 adresindeki ilgili bölüm:
III-İŞYERİ KAVRAMI VE TESCİLİ
A- İŞYERİNİN TARİFİ
B -İŞYERİNİN TESCİLİ
1-İşyeri Bildirgesine Göre Tescil
2-İşyeri Bildirgesi ,Tespit Veya Resmi Belgelere İstinaden Tescil
3- İşveren Tarafından Ticaret Sicil Memurluğuna Yapılan Bildirim Sonucu Tescil
4- Yapıldığı Sonradan Anlaşılan Bina İnşaatlarının Tescilleri
C- İŞYERİ SİCİL NUMARASININ VERİLİŞİ VE DÜZENİ
III-İŞYERİ KAVRAMI VE TESCİLİ
A- İŞYERİNİN TARİFİ
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 5 inci maddesinde; ?Bu kanunun uygulanmasında 2 nci maddede belirtilen sigortalıların işlerini yaptıkları yerler? iş yeri?dir.
İşin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunan yerlerle, dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslek eğitimi yerleri, avlu ve büro gibi diğer eklentiler ve araçlar da? işyeri?nden sayılmıştır.?
Denilmektedir.
Kanunun ifadesine göre, işin yapıldığı yerde hizmet akdine istinaden sigortalı çalıştırılıyor ise çalışılan yer işyeridir.
a) İşin niteliği ve yürütümü bakımından esas işin yapıldığı yere bağlı bulunan tamamlayıcı (mütemmim), ayrıntı (müteferri) yerler ve eklentiler (müştemilat) ile araçlarda işyerinden sayılmıştır.
Bir işin, esas işin tamamlayıcısı ve ayrıntısı olarak kabul edilmesi için, birinin faaliyetinin durması halinde amaçlanan çalışmanın elde edilememesi gerekir. Diğer bir ifade ile tamamlayıcı ve ayrıntı işlerinin yapılmaması durumunda iktisadi bütünlüğün ve neticenin sağlanamaması, ancak, birlikte bütünü meydana getirmesidir.
Örneğin; bir kumaş fabrikasında iplikten dokuma yapılması, dokumanın apresi, boyanması, desenlenmesi gibi üretim safhaları birbirini tamamlayıcı kısımlar olup, esas işin fer?ilerini teşkil eder. Bunlardan birinin, örneğin boyahanenin ayrı bir kısım olarak çalışması halinde, işyerine bağlı bir yer bahis konusu olduğundan boyahaneye ayrı bir işyeri numarası verilmeyecek olup anılan yer ayrı bir işyeri sayılmayacaktır.
b) Kanunun 5inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen işyerinin eklentileri (müştemilat), işyeri sahası (hudutları) içerisinde bulunması durumunda, buralarda çalışan işçilerde asıl işyerinin sigortalıları sayılacaktır.
Eklentilerde sigortalı çalışmaması, işyerinden sayılan yer niteliğini değiştirmez.
c) Kanun gereğince işveren adına kayıtlı araçlarda işyerinden sayılmıştır.
İşyerinin faaliyetini teşkil eden üretim ve hizmetlerin yapılmasında kullanılan her türlü sabit ve hareketli araçlar işyeri kabul edilir. (Örneğin; kamyon, otobüs ,vinç, buldozer, ekskavatör gibi.)
d) Esas işin ayrıntısı ve tamamlayıcısı niteliğinde olan ve sigortalıları birbirine karışmayan işlerin ayrı ve bağımsız olarak yürütüldüğü yerler bağımsız işyeri sayılır.
e) Devamlı bir işyerinin içerisinde bulunan, ancak işyerinde yapılmakta olan işin tamamlayıcısı ve ayrıntısı özelliği olmayacak şekilde sair işverenler adına kurulu işyerleri, ayrı işyeri sayılır. (Örneğin; bir sinemanın içinde kantin, bir gemide büfe, bir otelin içinde lokanta ve berber işyeri gibi.) Bu durumlarda iç içe girmiş işyerleri bahis konusu olduğundan, ayrı ayrı işverenler tarafından hizmet akdine dayanarak sigortalı çalıştırma hali varsa, bunları bağımsız işyeri saymak gerekir.
f) Sadece özel sektöre ait tarım işlerinde uygulanmak üzere, aynı işverene ait tarım işlerinin yapıldığı işyerlerinin her birinin ayrı ayrı işyeri addedilerek tescili yerine, aynı işverenin aynı şehir, kasaba veya köyde bulunan birden çok işyerlerinden, aynı ilçe sınırları içinde olan, aynı nitelikte ve aynı işkolundaki tarım işlerinin tümü bir işyeri addedilip, hepsine bir tek sicil numarası verilmek suretiyle işlem yapılır.
g) Birden çok kara, hava ve deniz ulaştırma araçlarında işverenlik ve tescil işlemleri.
Aynı işverene ait, aynı iş kolunda bulunan birden çok kara, hava veya deniz ulaştırma araçlarına tek işyeri sicil numarası verilir.
h) Yapılan işin bir ilden diğer bir ile geçmesi veya devam etmesi halinde, işyerinin tescili, işin başladığı yeri çevresine alan Kurum ünitesince yapılır.
B- İŞYERİNİN TESCİLİ
1- İşyeri Bildirgesine Göre Tescil
506 Sayılı Kanunun 8 inci maddesinde; ?İşveren, örneği Kurumca hazırlanacak işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte Kuruma doğrudan vermek veya iadeli taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür.
Şirket kuruluşu aşamasında, sigortalı çalıştırmaya başlayacağı tarihi ve çalıştırılacak sigortalı sayısını beyan eden şirketlerin ticaret sicili memurluklarına yaptıkları bu bildirimler, ticaret sicili memurluklarınca on gün içinde ilgili Kurum ünitesine gönderilir ve bu bildirim, işverence Kuruma yapılmış sayılır. Bildirimin bu süre içerisinde Kuruma gönderilmemesi halinde ilgili ticaret sicili memurluğu hakkında bu Kanunun 140 ıncı maddesinin (a) fıkrası uyarınca işlem yapılır.
İşverene, Kurumca, bildirgenin alındığını bildirir bir belge verilir veya taahhütlü olarak gönderilir.
Bildirgenin verilmemesi veya geç verilmesi bu kanunda belirtilen hak ve yükümleri kaldırmaz. İşyerinin miras yolu ile intikali halinde, yeni işveren işyeri bildirgesini ölüm tarihinden itibaren en geç üç ay içinde doğrudan Kuruma vermek veya iadeli taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür.
Sigortalı çalıştırılan bir işin veya işyerinin başka bir işverene devrolunması veya intikal etmesi halinde de, yeni işveren bildirge vermekle yükümlüdür. Bu işlerde çalışan sigortalıların sigorta hak ve yükümleri devam eder.
Valilikler, belediyeler ve ruhsat vermeye yetkili diğer merciler, yapı ruhsatı verdikleri inşaatları ruhsat tarihinden itibaren bir ay içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdürler.?
Hükmü yer almıştır.
Diğer taraftan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde; ?İşyerinde sigortalı çalıştıran veya böyle bir işyerini devir alan veya bu kabil işyeri kendisine intikal eden işveren, Kanunun 8 inci maddesi gereğince, vermekle yükümlü olduğu işyeri bildirgesini, işyerinin kurulu olduğu yeri çevresine alan Kurum ünitesine ?alındı belgesi? karşılığında verir veya posta ile taahhütlü olarak gönderir.? denilmektedir.
Bu hükümlere göre, işyerinde sigortalı çalıştırmaya başlayan veya böyle bir işyerini devir alan veyahut bu kabil işyeri kendisine intikal eden işverenin, örneği Kurumca hazırlanmış bulunan 07.0800.002.00 kod numaralı işyeri bildirgesini iki nüsha düzenleyerek işyerinin kurulu olduğu yeri çevresine alan Kurum ünitesine vermesi veya taahhütlü olarak göndermesi gerekmektedir. Bu bildirgenin işyerinin; devri halinde en geç devir tarihinde, terki veya tasfiyesi halinde bu durumu en geç bir ay içinde ,miras yoluyla intikalinde ise Yönetmeliğin 12 inci maddesi uyarınca ölüm tarihinden itibaren üç ay içinde Kuruma verilmesi gerekmektedir."
İki nüsha olarak Kuruma verilen bildirgenin bir nüshası ?alındı belgesi? yerine geçmek üzere işverene iade edilir.
Öte yandan, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 10 uncu maddesi uyarınca, işverenler ile varsa aracıların tasdikli yerleşim yeri belgelerini işyeri bildirgesi ile birlikte ilgili Kurum ünitesine vermeleri ve her yerleşim yeri değişikliğini bu belgenin yeniden verilmesi gerekmektedir.
2- İşyeri Bildirgesi ,Tespit Veya Resmi Belgelere İstinaden Tescil
Sigortalı niteliğinde kişileri çalıştıran işverence, işyerinin 8 inci maddede belirtildiği gibi işyeri bildirgesiyle Kurumumuza beyan edilmemesi halinde, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi hükmü uyarınca işyeri,
a)Kurumun sigorta müfettişleri, Sigorta Yoklama Memurları veya genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin denetim elemanlarınca düzenlenen ve işyeri bildirgesinde bulunması gerekli bilgileri ihtiva eden durum tespit tutanağına,
b)İhale makamları, ruhsata tâbi işlerde ruhsatı veren merciler (maden arama ve işletme, inşaat, taş ocağı ruhsatı verenler v.b.) çalışma müdürlükleri, vergi daireleri, liman relislikleri, trafik müdürlükleri gibi resmi kuruluşlardan alınan bilgilere,
İstinaden resen tescil edilir.
3- İşveren Tarafından Ticaret Sicil Memurluğuna Yapılan Bildirim Sonucu Tescil
Şirket kuruluşu aşamasında, sigortalı çalıştırmaya başlayacağı tarihi ve çalıştırılacak sigortalı sayısını beyan eden şirketlerin ticaret sicili memurluklarına yaptıkları bu bildirimler, ticaret sicili memurluklarınca on gün içinde ilgili kurum ünitesine gönderilir ve bu bildirim, işverence Kuruma yapılmış sayılır.
Diğer taraftan, ticaret şirketlerinin (kolektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerinin) kuruluş aşamasında sigortalı çalıştırmaya başlayacağı tarihi ve çalıştırılacak sigortalı sayısını ilgili Ticaret Sicil Memurluğuna başvurarak gerekli belgeleri vermeleri kaydıyla Kurumumuza işyeri bildirgesi vermelerine gerek kalmamıştır.
Sigortalı çalıştıran ticaret şirketlerinin ?Şirket Kuruluş Dilekçesi ve Bildirim Formu?nu ilgili Ticaret Sicil Memurluğuna vermelerini müteakip bu formun Ticaret Sicil Memurluğunca, şirkete ait işyerinin işlem görmesi gereken Kurumumuzun ilgili ünitesine on gün içinde gönderilmesi gerekmektedir.
Şirketin mükellefiyet kaydının tesisi talebini içeren formdaki ?TASDİK EDENİN? bölümünde yer alan tarih ile ?işyeri ile ilgili bilgiler? adlı formda işçi çalıştırılmaya başlanacak tarih karşılaştırılacak, bu karşılaştırma sonucunda, sigortalı (işçi) çalıştırılmaya başlanılacak tarihin, ?tasdik edenin? bölümündeki tarihten önceki bir tarih olduğunun anlaşılması durumunda, başvurunun zamanında yapılmamış olması, başka bir anlatımla en geç sigortalı çalıştırılmaya başlanılan tarihte Ticaret Sicil Memurluğuna başvurulmaması nedeniyle işveren şirkete 506 sayılı Kanunun değişik 140 ıncı maddesinin (a) fıkrasının 1 inci bendi uyarıca (ticaret şirketlerinin tümünün bilanço esasına göre defter tutma yükümlülüğü bulunduğundan) asgari ücretin üç katı tutarında idari para cezası verilecektir.
Sigortalı (işçi) çalıştırılmaya başlanacak tarihin, tasdik tarihi ile aynı veya sonraki bir tarih olması halinde ise şirketlere 506 sayılı Kanunun 140 ıncı maddesinin (a) fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanmayacaktır.
?Şirket Kuruluş Dilekçesi ve Bildirim Formu?nun ilgili Ticaret Sicil Memurluğunca tasdikini müteakip, tasdik tarihini izleyen günden başlanarak on günlük süre içinde Kurumumuzun ilgili ünitesine gönderilmesi halinde idari para cezası uygulanmayacak, söz konusu bildirim formunun on günlük süre dışında intikal etmesi durumunda ise, işveren şirkete değil, 506 sayılı Kanunun 140 ıncı maddesinin (a) fıkrasının 1 inci bendine istinaden bu defa ilgili Ticaret Sicili Memurluğuna idari para cezası verilecektir. (26.09.2003 tarih ve 16-300 Ek sayılı Genelge)
4- Yapıldığı Sonradan Anlaşılan Bina İnşaatlarının Tescilleri
506 sayılı Kanunun uygulanması, ülkemizin her yerinde, bir sigortalı çalıştırılan işyerlerine teşmil edilmiş olduğundan, bir sigortalının çalıştırılması tescil için yeterli bulunmaktadır.
İnşaatların işçi çalıştırılmadan yaptırılması mümkün görülmemektedir. Bu nedenle;
İşverenleri tarafından sigortalı çalıştırıldığını belirtir işyeri bildirgesi verilmeyen veya yapımı süresinde Kurumumuzca sigortalı çalıştırıldığı tespit edilemeyen, ancak, varlığı, yapımı bitirildikten sonra öğrenilen inşaatların tescil işlemlerinin yapılmasında;
a) Sigortalı çalıştırılmaya başlandığı tarih tespit edilebildiği takdirde, tespit edilen,
b) Herhangi bir tespit yoksa inşaat yapı ruhsatı tarihi itibariyle, tescilleri yapılır.
5198 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile 506 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin sonuna eklenen fıkrada, valilikler, belediyeler ve ruhsat vermeye yetkili diğer mercilerin, yapı ruhsatı verdikleri inşaatları ruhsat tarihinden itibaren bir ay içinde Kuruma bildirmekle yükümlü oldukları öngörülmüştür.
Ayrıca, 5198 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle 506 sayılı Kanunun 83 üncü maddesinin başlığı, ?Teminatın ve hakedişlerin prim borcuna karşılık tutulması ile yapı kullanma izin belgesinin verilmesinde borcu yoktur belgesinin aranması? şeklinde değiştirilmiş ve 83 üncü maddenin sonuna; ?Valilikler, belediyeler ve ruhsat vermeye yetkili diğer merciler tarafından, yapı kullanma izin belgesi verilmeden önce ilgililerden bu bina inşaatı işyerlerinden dolayı Kuruma borçlarının bulunmadığına dair Kurumca düzenlenmiş bir belgenin istenmesi zorunludur.? şeklinde fıkra eklenmiştir.
Valilikler, Belediyeler ve ruhsat vermeye yetkili diğer merciler tarafından yapı (inşaat) ruhsatlarının birer nüshası veya tasdikli fotokopisinin ya da ruhsattaki bilgileri gösteren listelerin Ünitelerimize düzenli olarak gönderilip gönderilmediği hususu her ay kontrol edilmektedir.
Yapı (inşaat) ruhsatlarının Ünitelerimize intikali üzerine, öncelikle ruhsatta belirtilen inşaatın Kurumumuzda tescilli olup olmadığı araştırılmakta, söz konusu inşaat işyeri tescilli değilse, bu durumda inşaata başlanılmış olup olmadığının bildirilmesi, başlanılmış ise 506 sayılı Kanunun 8 inci maddesi uyarınca işyeri bildirgesi verilmesi gerektiği iadeli taahhütlü bir yazı ile yapı (inşaat) sahibine bildirilmekte ve sonucuna göre işlem yapılmaktadır.
Gerekli olan durumlarda (örneğin; inşaata başlanılıp başlanılmadığı, başlanılmışsa hangi tarihte başlanıldığı gibi) ilgili Belediyelerden bilgi alma yoluna gidilmektedir.
