Ynt: Asgari İşçilik Bildirimi
2008 yılında tamamlanacak inşaatı için M2 birim fiyatı 2007 yılı rakamlarını alacaksınız.
-09/04/2007 tarih ve 2007/22 nolu genelge rakamları ile
-15/04/2004 tarih ve 16/318 nolu "Sosyal Sigortalar İşlemleri Yönetmeliği" hükümlerince hesaplayacaksınız.
G E N E L G E
16-318 Ek
.
.
.
Gerçek veya Tüzel Kişiler Tarafından Yapılan Özel Bina İnşaatı İşyerlerinde Yapılacak Araştırma:
1- Ünitelerimizce yapılacak araştırma, bina maliyetine Kurumca yayımlanan Tebliğ ile belirlenen asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanmak suretiyle yapılacaktır.
2- Bina maliyeti, inşaatın ruhsatnamesinde yazılı bulunan, ruhsatnamesi yoksa Ünitece (örneğin sigorta yoklama memurunca, varsa Kurum teknik elemanlarınca) tespit edilecek yüzölçümü ile birim maliyet bedelinin çarpımı suretiyle hesaplanacaktır.
Bina Maliyeti = Yüzölçümü x Birim Maliyet Bedeli
3- Bilindiği gibi, birim maliyet bedelleri, her yıl inşaatın sınıfı ve grubuna göre Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilmesini müteakip, Ünitelerimize genelge ekinde duyurulmaktadır.
Yönetmeliğin 38 inci maddesinin (b) fıkrasının dördüncü paragrafında, inşaatın niteliği dikkate alınarak, ruhsatnamesi ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilen listede kayıtlı yapının sınıfı ve grubunun farklı olduğunun anlaşılması halinde, anılan Bakanlıkça belirlenen yapı sınıfı ve grubunun esas alınarak işlem yapılacağı öngörüldüğünden, uygulamada bu husus gözönünde tutulacaktır.
4- Faaliyeti iki yıldan fazla süren özel bina inşaatlarının maliyetinin tespit şekli, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 01.05.2004 tarihinden itibaren değiştirilmiş bulunduğundan;
a) Yapımına 01.05.2004 tarihinden sonra başlanılan veya 01.01.2003 tarihinden sonra başlandığı halde 01.05.2004 tarihinden sonra bitirilen binaların maliyeti, ortalama maliyet yerine, bitirildiği yıldan bir önceki yıla ilişkin birim maliyet bedeli esas alınarak hesaplanacaktır.
Yönetmeliğin 38?inci maddesinin (b) fıkrasının altıncı bendi uyarınca, başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilmiş inşaatların maliyetinin hesabında bitirildiği yıldan önceki yıla ait birim maliyet bedeli esas alınacağından, 01.01.2003 tarihinden sonra yapımına başlanarak 01.05.2004 tarihinden sonra bitirilmiş olan inşaatlar da bu kapsamda değerlendirilmiştir.
Örnek 1: 05 Eylül 2003 tarihinde başlayan ve 01 Haziran 2004 tarihinde bitirilen özel nitelikteki binanın maliyeti hesaplanırken, 2003 yılı için belirlenmiş olan birim maliyet bedeli dikkate alınacaktır.
Örnek 2: 01.07.2004 tarihinde başlayan ve 31.12.2006 tarihinde bitirilen özel nitelikteki binanın maliyeti hesaplanırken, 2005 yılı için belirlenecek olan birim maliyet bedeli dikkate alınacaktır.
b) Yeni Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinin 01.05.2004 tarihinde yürürlüğe girmesi ve hukukun temel ilkelerinden biri olan Kanunların geriye yürümezliği ilkesi nedeniyle, 30.04.2004 (dahil) ve önceki tarihlerde bitirilmiş bina inşaatlarının maliyeti, 16-118 Ek sayılı Genelgede belirtildiği gibi hesaplanacaktır.
Örnek : Yapımına 06.08.1998 tarihinde başlanılan ve 22.04.2004 tarihinde bitirilen (01.05.2004 tarihinden önce) bir binanın maliyet bedeli, 16-118 Ek sayılı Genelgede belirtildiği gibi, yani faaliyeti iki yıldan fazla devam etmiş olması nedeniyle son yıl (2004) hariç, 1998,1999,2000,2001,2002 ve 2003 yıllarına ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması inşaatın yüzölçümü ile çarpılmak suretiyle bulunacaktır.
Bu arada, Ünitelerimizden alınan bilgilerden, bazı işverenlerin, yeni Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 38?inci maddesinin (b) fıkrası hükmü ile getirilen yeni uygulama nedeniyle, gerçekte bitirilmediği halde, Ünitelerimize inşaatlarının 01.05.2004 tarihinden önce bittiğine dair dilekçelerle (Örneğin 2004/Nisan ayının son günlerinde veya 2004/Mayıs ayı içerisinde) beyanda bulundukları öğrenilmiştir. Bu nedenle, bu tür bildirimlerin gerçek olup olmadığının tespiti amacıyla öncelikle inşaatların ruhsatlarındaki bilgiler (yüzölçümü, kaç kattan ibaret olduğu, ruhsattaki yapı sınıfı ve grubu) ile faaliyet süresi ve bildirilen sigortalı sayısı gibi unsurlara bakılarak, inşaatın gerçekten 01.05.2004 tarihinden önce bitirilmesinin mümkün olup olamayacağı Ünitelerimizce değerlendirilecek ve yapılan değerlendirme sonucunda bariz olarak bitirilemeyeceğine kanaat getirilenlerin öncelikle inşaatın bitirilip bitirilmediğinin, bitirilmiş ise tarihinin resmi kurum ve kuruluşlardan (örneğin Belediyeler, Vergi Daireleri gibi) yazı ile sorularak sonucuna göre işlem yapılacaktır.
c) 2003 yılından önce başlayıp, 2004 veya daha sonraki yıllarda bitirilen binaların maliyeti, 01.05.2004 tarihinden önceki ve sonraki sürede yapılan uygulamalar dikkate alınarak, ayrı ayrı hesaplanacak, bu suretle bulunan iki ayrı birim maliyet bedelinin aritmetik ortalamasının alınması ve binanın yüzölçümü ile çarpılması suretiyle hesaplanacaktır.
Örnek-1: 05.05.1999 ile 22.06.2004 tarihleri arasında yapılan ve III?üncü sınıf A grubunda bulunan 3000 m2 yüzölçümündeki bir binanın birim maliyet bedelleri aşağıda gösterilmiştir.
İnşaatın Yapıldığı Yıllar Birim Maliyet Bedelleri
1999 60.546.100.-TL
2000 99.901.000.-TL
2001 123.000.000.-TL
2002 202.950.000.-TL
2003 264.000.000.-TL
2004 283.000.000.-TL
Bu durumdaki inşaatın maliyeti:
60.546.100 + 99.901.000 + 123.000.000 + 202.950.000 486.397.100
------------------------------------------------------------------------- = ----------------= 121.599.275.-TL
4 4
121.599.275 + 264.000.000 385.599.275
------------------------------------ = ------------------ = 192.799.638.-TL
2 2
192.799.638 X 3000 m2 = 578.398.914.000.-TL olarak hesaplanacak ve bulunan bu tutara asgari işçilik oranı %25 eksiltilerek uygulanmak suretiyle, Kurumumuza bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı bulunacaktır.
Örnek-2: Sınıfı ve grubu yukarıda belirtilen ve 01.02.2000 ile 30.07.2007 tarihleri arasında yapılan ve birim maliyet bedellerinin de aşağıda olduğu gibi varsayıldığında 3000 m2 yüzölçümündeki bir binanın toplam maliyeti;
İnşaatın Yapıldığı Yıllar Birim Maliyet Bedelleri
2000 99.901.000. TL
2001 123.000.000 TL
2002 202.950.000 TL
2003 264.000.000 TL
2004 283.000.000 TL
2005 300.000.000 TL
2006 320.000.000 TL
2007 350.000.000 TL
Bu durumdaki inşaatın maliyeti:
99.901.000 + 123.000.000 + 202.950.000 + 264.000.000 689.851.000
------------------------------------------------------------------------- = ----------------=172.462.750 TL
4 4
172.462.750 + 320.000.000 492.462.750
------------------------------------ = ------------------ = 246.231.375 TL
2 2
246.231.375 TL X 3000 m2 = 738.694.125.000-TL olarak hesaplanacak ve bulunan bu tutara asgari işçilik oranı %25 eksiltilerek uygulanmak suretiyle, Kurumumuza bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı bulunacaktır.
Yukarıda belirtilen inşaat işyerlerinde işe başlanılan ve bitirilen yıllarda faaliyet olması kaydıyla, aradaki yılların bazılarında (örneğin 2001 ve 2003 yıllarında) kısmen veya tamamen faaliyette bulunulmamış olsa bile, bu durum bina maliyetinin hesaplanma şeklini değiştirmeyecektir.
Görüldüğü gibi, bu durumdaki bina inşaatlarının maliyetinin hesabında yeni Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 01.05.2004 tarihinden önceki ve sonraki hesaplama yöntemleri dikkate alınmak suretiyle işlem yapılmıştır.
d) Başladığı yıl içinde bitirilmiş olan inşaatın maliyetinin hesaplanmasında, daha önce yapılan uygulamada olduğu gibi o yıl için tespit edilen birim maliyet bedeli esas alınacaktır.
5- Araştırmanın, bina inşaatının bittiği tarihten sonra yapılması gerekmekle beraber, zorunlu hallerde, örneğin kaba kısmı bitirildikten sonra bu haliyle başka bir kimseye satılan bitirilmemiş durumdaki inşaatların maliyet bedeli, daha önceki uygulamada olduğu gibi, Yönetmeliğin 10 No?lu ekinde bulunan ?İnşaatın İkmal Edilen Kısmının Bina Maliyetine Oranlarını Gösterir Cetvel? den yararlanılarak hesaplanacaktır.
Örnek-1: 2004 yılında başlayan ve kaba kısmı aynı yıl içinde bitirilen III. sınıf A grubunda olup, inşaat ruhsatındaki yüzölçümü 1000 m2 olan fazla katlı bir alış veriş merkezi inşaatı başka bir kimseye bu haliyle satılmış ise,
Söz konusu kaba inşaatın maliyeti;
(1000 m2 x 283.000.000 TL) x % 45 = 127.350.000.000 TL olacaktır.
Bu şekilde maliyeti bulunan kaba haldeki inşaat işyerinden dolayı Kuruma bildirilmiş olması gereken asgari işçilik miktarı (SPEK) ise,
127.350.000.000 TL X % 6,75 (%9?un %25 eksiği) = 8.596.125.000 TL olarak hesaplanacaktır.
Örnek-2: Söz konusu inşaatın kaba inşaatı ile birlikte sıhhi tesisat, su ve elektrik tesisatının da ikmal edilerek bu haliyle başka bir kimseye satıldığını varsaydığımızda, bu defa inşaat maliyeti;
(1000 m2 x 283.000.000 TL) x %55 (% 45 + %10) = 155.650.000.000 TL olacaktır.
Bu şekilde maliyeti bulunan inşaat işyerinden dolayı Kuruma bildirilmiş olması gereken asgari işçilik miktarı (SPEK) ise,
155.650.000.000 X 6,75 = 10.506.375.000 TL olarak hesaplanacaktır.
Yukarıdaki örneklerde yer alan % 45 ve %10 oranları Yönetmelik eki 10 nolu cetvelde inşaatın durumuna uyan VII-FAZLA KATLI BİNALAR bölümünün (A) ve (E) sıralarındaki oranlar esas alınarak bulunmuştur.
6- İşverenlerden biten bir binanın bağımsız bölümlerini satın alanlara, bunu kanıtlamaları ve kendilerine isabet eden prim tutarını gecikme zammı ile birlikte ödemeleri kaydıyla ilişiksizlik belgesi verilebileceğine ilişkin 12.12.1997 tarihli, 16-150 Ek sayılı Genelgede belirtilen uygulamaya devam edilecektir.
7- Gerektiğinde araştırma sırasında, inşaatın ruhsatnamesindeki niteliği ve hacmine (örneğin inşaatın sınıfı ve yüzölçümüne) bakılarak inşaatın faaliyet süresinde Kuruma bildirilmiş bulunan sigortalı sayısı ve prim ödeme gün sayısı nazara alınarak bitirilmesinin mümkün olup olamayacağı hususu Ünitelerimizce değerlendirilecektir.
Bu değerlendirme sonucunda;
a) Yapılan bildirimlerle inşaatın bitirilebileceği kanaatine ulaşılması halinde, inşaatın başladığı ve bitirildiği tarihlerin kanıtlanması istenilmeyecektir.
b) Aksi bir kanaate ulaşılması halinde ise, işverenlerden inşaatın başladığı tarihin belge ile kanıtlanması iadeli taahhütlü bir yazı ile istenilecektir. İşverenlerce inşaatın başlama tarihinin muteber belgelerle (örneğin şantiye suyu ve elektrik aboneliğine ilişkin makbuz veya sözleşme, yapı denetim raporu, belediyece yapılan temel vize işlemine ait belge vs.) kanıtlanması durumunda, bu belgelerdeki tarihin, inşaatın kanun kapsamına alındığı tarih ile aynı veya sonraki bir tarih olması halinde, ihbar ve şikayet hali de yoksa Sigorta Müfettişi incelemesi yaptırılmaksızın sadece Yönetmeliğin 38 inci maddesinin (b) fıkrasında belirtilen araştırma işlemi yapılarak işlemler sonuçlandırılacaktır.
c) İşverence muteber bir belge ibraz edilmiş ve bu belgedeki tarih kanun kapsamına alınış tarihinden önceki bir tarih ise, bu durumda belgedeki tarih işe başlama tarihi kabul edilerek kanun kapsamına alınış tarihi belgedeki tarihe götürülecektir.
d) İşverence muteber bir belge ibraz edilememiş ise, Yönetmeliğin 38?inci maddesinin (b) fıkrasının son bendi hükmü uyarınca inşaatın kanun kapsamına alındığı tarih inşaat ruhsat tarihi dikkate alınarak geriye götürülecektir.
Yukarıda belirtilen ( c) ve (d) hallerinde, inşaatların itibar edilen (geriye götürülen) kanun kapsamına alınış tarihinde en az bir sigortalı çalıştırıldığına karine teşkil ettiğinden, başka bir ifadeyle kanun kapsamına alınış tarihi, işe başlama-sigortalı çalıştırılma tarihi olarak kabul edileceğinden, bu durumda 506 sayılı Kanunun 140 ıncı maddesinin (a) ve (b) fıkraları ile (c) fıkrasının üçüncü bendi uyarınca idari para cezası uygulanacak ve ihbar-şikayet hali de yoksa yine Sigorta Müfettişi incelemesi yaptırılmaksızın Yönetmeliğin 38 inci maddesinin (b) fıkrası uyarınca araştırma işlemi yapılarak, işlemler sonuçlandırılacaktır.
8- Verilen işyeri bildirgesine istinaden tescil edildiği halde Kuruma prim belgeleri verilmeyen veya hiç tescil edilmemiş bulunan bina inşaatı işyerleri dolayısıyla araştırma yapılmasına imkan bulunmadığından, bu durumdaki işyerleri ile ilgili olarak işin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarının tespitini teminen durum, doğrudan Sigorta Teftiş Kurulunun ilgili Grup Başkanlığına intikal ettirilerek düzenlenecek rapora göre işlem yapılacaktır.
9- 442 sayılı Köy Kanununa göre ?köy? addedilen yerlerde yapılan bazı konutlar ruhsata tabi olmadığından, işyeri bildirgesi verilerek tescil edilmiş bulunan bu tür bina inşaatlarının niteliği (sınıfı, grubu) ve yüzölçümlerinin öncelikle muhtarlıklarla yapılacak yazışma suretiyle öğrenilmesi, mümkün olmaması halinde ise varsa Sigorta Yoklama Memurunca, yoksa Sigorta Müfettişince tespit edilmesi gerekmektedir.
Yapıldığı sonradan anlaşılan ve tescil edilmemiş olduğu saptanan söz konusu inşaat işyerleri hakkında ise yukarıda belirtilen 8 inci maddede açıklandığı şekilde işlem yapılacaktır.
10- Araştırma, gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılan özel bina inşaatı işyerleri hakkında yapılacağından, bu işlerin dışında kalan (bina tamiratı, tadilatı, tesisatı ve benzeri) işlerle ilgili olarak, 08.12.1998 tarihli, 16-178 Ek sayılı Genelgenin 1 inci maddesinde belirtildiği gibi işlem yapılmasına devam edilecektir.
11-Bazı inşaatların ruhsatlarında, bağımsız daireler ile birlikte dükkanların da bulunduğu ve bu dükkanların yüzölçümlerine yer verildiği veya bazı katların niteliklerinin farklı olabildiğine rastlanılmaktadır. Bu durumlarda dükkan ve dairelerin maliyetleri ayrı ayrı tespit edilebiliyorsa, bu husus göz önünde tutularak toplam maliyet hesaplanacaktır.