sayın unutulan evet
Gerçek veya Tüzel Kişiler Tarafından Yapılan Özel Bina İnşaatı İşyerlerinde Yapılacak Araştırma:
Ünitelerimizce yapılacak araştırma, bina maliyetine Kurumca yayımlanan Tebliğ ile belirlenen asgari işçilik oranının %25 eksiği uygulanmak suretiyle yapılacaktır.
Bina maliyeti, inşaatın ruhsatnamesinde yazılı bulunan, ruhsatnamesi yoksa Ünitece (örneğin sigorta yoklama memurunca, varsa Kurum teknik elemanlarınca) tespit edilecek yüzölçümü ile birim maliyet bedelinin çarpımı suretiyle hesaplanacaktır.
Bina Maliyeti = Yüzölçümü x Birim Maliyet Bedeli
Bilindiği gibi, birim maliyet bedelleri, her yıl inşaatın sınıfı ve grubuna göre Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilmesini müteakip, Ünitelerimize genelge ekinde duyurulmaktadır.
Yönetmeliğin 38 inci maddesinin (b) fıkrasının dördüncü paragrafında, inşaatın niteliği dikkate alınarak, ruhsatnamesi ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilen listede kayıtlı yapının sınıfı ve grubunun farklı olduğunun anlaşılması halinde, anılan Bakanlıkça belirlenen yapı sınıfı ve grubunun esas alınarak işlem yapılacağı öngörüldüğünden, uygulamada bu husus gözönünde tutulacaktır.
Faaliyeti iki yıldan fazla süren özel bina inşaatlarının maliyetinin tespit şekli, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 01.05.2004 tarihinden itibaren değiştirilmiş bulunduğundan;
Yapımına 01.05.2004 tarihinden sonra başlanılan veya 01.01.2003 tarihinden sonra başlandığı halde 01.05.2004 tarihinden sonra bitirilen binaların maliyeti, ortalama maliyet yerine, bitirildiği yıldan bir önceki yıla ilişkin birim maliyet bedeli esas alınarak hesaplanacaktır.
Yönetmeliğin 38 inci maddesinin (b) fıkrasının altıncı bendi uyarınca, başladığı yıldan sonraki yıllarda bitirilmiş inşaatların maliyetinin hesabında bitirildiği yıldan önceki yıla ait birim maliyet bedeli esas alınacağından, 01.01.2003 tarihinden sonra yapımına başlanarak 01.05.2004 tarihinden sonra bitirilmiş olan inşaatlar da bu kapsamda değerlendirilmiştir.
Örnek 1: 05 Eylül 2003 tarihinde başlayan ve 01 Haziran 2004 tarihinde bitirilen özel nitelikteki binanın maliyeti hesaplanırken, 2003 yılı için belirlenmiş olan birim maliyet bedeli dikkate alınacaktır.
Örnek 2: 01.07.2004 tarihinde başlayan ve 31.12.2006 tarihinde bitirilen özel nitelikteki binanın maliyeti hesaplanırken, 2005 yılı için belirlenecek olan birim maliyet bedeli dikkate alınacaktır.
Yeni Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinin 01.05.2004 tarihinde yürürlüğe girmesi ve hukukun temel ilkelerinden biri olan Kanunların geriye yürümezliği ilkesi nedeniyle, 30.04.2004 (dahil) ve önceki tarihlerde bitirilmiş bina inşaatlarının maliyeti, 16-118 Ek sayılı Genelgede belirtildiği gibi hesaplanacaktır.
Örnek: Yapımına 06.08.1998 tarihinde başlanılan ve 22.04.2004 tarihinde bitirilen (01.05.2004 tarihinden önce) bir binanın maliyet bedeli, 16-118 Ek sayılı Genelgede belirtildiği gibi, yani faaliyeti iki yıldan fazla devam etmiş olması nedeniyle son yıl (2004) hariç, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002 ve 2003 yıllarına ait birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması inşaatın yüzölçümü ile çarpılmak suretiyle bulunacaktır.
Bu arada, Ünitelerimizden alınan bilgilerden, bazı işverenlerin, yeni Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 38 inci maddesinin (b) fıkrası hükmü ile getirilen yeni uygulama nedeniyle, gerçekte bitirilmediği halde, Ünitelerimize inşaatlarının 01.05.2004 tarihinden önce bittiğine dair dilekçelerle (Örneğin 2004/Nisan ayının son günlerinde veya 2004/Mayıs ayı içerisinde) beyanda bulundukları öğrenilmiştir. Bu nedenle, bu tür bildirimlerin gerçek olup olmadığının tespiti amacıyla öncelikle inşaatların ruhsatlarındaki bilgiler (yüzölçümü, kaç kattan ibaret olduğu, ruhsattaki yapı sınıfı ve grubu) ile faaliyet süresi ve bildirilen sigortalı sayısı gibi unsurlara bakılarak, inşaatın gerçekten 01.05.2004 tarihinden önce bitirilmesinin mümkün olup olamayacağı Ünitelerimizce değerlendirilecek ve yapılan değerlendirme sonucunda bariz olarak bitirilemeyeceğine kanaat getirilenlerin öncelikle inşaatın bitirilip bitirilmediğinin, bitirilmiş ise tarihinin resmi kurum ve kuruluşlardan (örneğin Belediyeler, Vergi Daireleri gibi) yazı ile sorularak sonucuna göre işlem yapılacaktır.
2003 yılından önce başlayıp, 2004 veya daha sonraki yıllarda bitirilen binaların maliyeti, 01.05.2004 tarihinden önceki ve sonraki sürede yapılan uygulamalar dikkate alınarak, ayrı ayrı hesaplanacak, bu suretle bulunan iki ayrı birim maliyet bedelinin aritmetik ortalamasının alınması ve binanın yüzölçümü ile çarpılması suretiyle hesaplanacaktır.
Örnek 1: 05.05.1999 ile 22.06.2004 tarihleri arasında yapılan ve III'üncü sınıf A grubunda bulunan 3000 m² yüzölçümündeki bir binanın birim maliyet bedelleri aşağıda gösterilmiştir.
İnşaatın Yapıldığı Yıllar
Birim Maliyet Bedelleri
1999
60.546.100.-TL
2000
99.901.000.-TL
2001
123.000.000.-TL
2002
202.950.000.-TL
2003
264.000.000.-TL
2004
283.000.000.-TL
Bu durumdaki inşaatın maliyeti:
60.546.100 + 99.901.000 + 123.000.000 + 202.950.000
4
=
486.397.100
4
= 121.599.275.-TL
121.599.275 + 264.000.000
2
=
385.599.275
2
= 192.799.638.-TL
192.799.638 x 3000 m² = 578.398.914.000.-TL olarak hesaplanacak ve bulunan bu tutara asgari işçilik oranı %25 eksiltilerek uygulanmak suretiyle, Kurumumuza bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı bulunacaktır.
Örnek 2: Sınıfı ve grubu yukarıda belirtilen ve 01.02.2000 ile 30.07.2007 tarihleri arasında yapılan ve birim maliyet bedellerinin de aşağıda olduğu gibi varsayıldığında 3000 m² yüzölçümündeki bir binanın toplam maliyeti;
İnşaatın Yapıldığı Yıllar
Birim Maliyet Bedelleri
2000
99.901.000. TL
2001
123.000.000 TL
2002
202.950.000 TL
2003
264.000.000 TL
2004
283.000.000 TL
2005
300.000.000 TL
2006
320.000.000 TL
2007
350.000.000 TL
Bu durumdaki inşaatın maliyeti:
99.901.000 + 123.000.000 + 202.950.000 + 264.000.000
4
=
689.851.000
4
= 172.462.750 TL
172.462.750 + 320.000.000
2
=
492.462.750
2
= 246.231.375 TL
246.231.375 TL x 3000 m² = 738.694.125.000-TL olarak hesaplanacak ve bulunan bu tutara asgari işçilik oranı %25 eksiltilerek uygulanmak suretiyle, Kurumumuza bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı bulunacaktır.
Yukarıda belirtilen inşaat işyerlerinde işe başlanılan ve bitirilen yıllarda faaliyet olması kaydıyla, aradaki yılların bazılarında (örneğin 2001 ve 2003 yıllarında) kısmen veya tamamen faaliyette bulunulmamış olsa bile, bu durum bina maliyetinin hesaplanma şeklini değiştirmeyecektir.
Görüldüğü gibi, bu durumdaki bina inşaatlarının maliyetinin hesabında yeni Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 01.05.2004 tarihinden önceki ve sonraki hesaplama yöntemleri dikkate alınmak suretiyle işlem yapılmıştır.
Başladığı yıl içinde bitirilmiş olan inşaatın maliyetinin hesaplanmasında, daha önce yapılan uygulamada olduğu gibi o yıl için tespit edilen birim maliyet bedeli esas alınacaktır.
