B- PRİM BELGELERİNİN KURUMCA RESEN DÜZENLENMESİ VE PRİM TUTARLARININ TESPİTİ
506 sayılı Yasanın 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanunla değiştirilen 79 ncu maddesinin:
7'nci fıkrasında;
"Fiilen veya kayden çalıştığı tespit edilen sigortalılara ait olup bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde bu belgelerin Kurumca resen düzenleneceği ve muhteviyatı sigorta primlerinin Kurumca tespit edilerek işverene tebliği edileceği,"
8 nci fıkrasında;
"İşverenin, tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili Kurum ünitesine itiraz edebileceği, itirazın tahsilatı durduracağı, itirazın reddi halinde, işverenin kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabileceği, yetkili mahkemeye başvurulmasının prim borcunun tahsil ve takibini durdurmayacağı."
Öngörülmüştür.
Yasanın belirtilen hükmü ile Kuruma, istenilmesi üzerine verilmeyen prim belgelerini düzenleme ve bu belgelere dayanarak prim tutarlarının tespit etme yetkisi verilmiştir.
Kanunun anılan fıkralarının uygulama şekli ve esasları Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 34, 35 ve 36. maddelerinde düzenlenmiştir.
Yönetmeliğin:
34 ncü maddesinde;
"1- Fiilen veya kayden çalıştıkları tespit edildiği halde bu çalışmaları Kuruma bildirilmeyen veya eksik bildirilen,
2- Ay içinde 30 gün çalışmasına rağmen bazı iş günlerinde çalıştırılmadığına ve ücret ödenmediğine dair belgeleri Kuruma verilmeyen veya verilen bu belgeler Kurumca geçerli sayılmayan,
Sigortalılar ile ilgili olarak düzenlenmesi gereken sigortalı işe giriş bildirgesi, aylık sigorta primleri bildirgesi, dört aylık sigorta primleri bordrosu ve aylık sosyal güvenlik destek primi bordrosu, Kurumca yapılacak bir ay süreli tebligat ile işveren veya aracıdan istenilir.
Söz konusu belgeler yapılan tebligata rağmen verilmediği taktirde Kurumca resen düzenlenir.
35'inci maddesinde;
"34'üncü maddede belirtilen belgeler muhteviyatı primlerin, Kanunun 80'inci maddesinde dikkate alınarak Kurumca resen hesaplanıp işverene bildirileceği."
Hükme bağlanmış bulunmaktadır.
Açıklanan Yasa ve Yönetmelik hükümlerine göre Kurumun prim belgelerini resen düzenleyebilmesi, anılan belgelerin işverence tebligata rağmen Kuruma verilmemiş veya noksan verilmiş olması halinde olanaklıdır.
Kurumca resen belge tanzimi için gereken bilgiler ancak denetimler sonucu sağlanabilir. Denetimler ise kayden veya fiilen ya da her ikisi bir arada olabilir.
Tanzim olunan aylık sigorta prim bildirgeleri muhteviyatı sigorta primleri 30 günlük süre içinde ödenmek üzere işveren veya aracıya tebliğ edilecektir.
Yönetmeliğin 36'ncı maddesinde;
"35'inci maddeye göre hesaplanarak tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde prim borcunu tebliğ eden Kurum ünitesine şekle tabi olmayan bir dilekçe vermek veya taahhütlü olarak posta aracılığı ile göndermek suretiyle işverenin itirazda bulunabileceği ve itirazın tahsilatı durduracağı."
ifade edilmiştir.
Tebliğ edilen borca karşı bir ay içerisinde ilgili Kurum ünitesine itiraz edilmesi halinde, itiraz ünite tarafından kısa sürede sonuçlandırılarak işverene bildirilecektir.
İşveren, itirazının reddi halinde, kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde yetkili mahkemeye başvurma hakkına sahiptir.
Resen düzenlenecek sigortalı işe giriş bildirgelerinin birer nüshası bilgi edinilmesi ve belgelerin tanziminde dikkate alınması amacıyla işverene gönderilecektir.
