personel maaş programı

Daha Önce Kiralanan Yer Satın Alındığında

aodabası

Katkı Sunan Üye
Üyelik
29 Kas 2006
Mesajlar
182
Merhaba,
Kiralık işyeri için yapılan yüklüce dekorasyon inşaat işleri vardı. Bunlar da özel maliyetler de takip edildi. Şimdi sözkonusu işyeri satın alındı. Daha önce 2 yıl içinde özel maliyetlere atılan tutarlar ne olacak?

Saygılar
 
Ynt: Daha önce kiralanan yer satın alındığında

Özel maliyetler Kira süresinde indirim konusu yapılır indirilemeyen tutar gidere atılır.
 
Ynt: Daha önce kiralanan yer satın alındığında

Sn Zeki

Kira süresince indirim yaptıktan sonra satın binayı satın aldıktan sonra amortismana tabi tutulmayan kısmın giderlere değil de bina maliyetlerine gitmesi daa doğr olmaz mı? Kiralanan yer terkedilseydi dediğiniz doğruydu. Ancak işyeri satınalındı.

Teşekkürler
İyi çalışmalar
 
Ynt: Daha önce kiralanan yer satın alındığında

Belki salt mantıken bakılırsa döylediğiniz doğrudur. Ancak yasa öyle demiyor. Bu nedenle kalanı gidere atmalısınız.
 
Ynt: Daha Önce Kiralanan Yer Satın Alındığında

Merhabalar

İlginç ve istisnai bir durdum. Konuyu ilgili mevzuat yönünden İncelemeye çalışalım:

Özel maliyet bedelinin itfası konusu VUK?nun 327. maddesi ile düzenlenmiştir. Madde metni aşağıdadır:

Özel maliyet bedelinin itfası:

Madde 327 - (5398 sayılı Kanunun 24/b maddesiyle değişik, Yür:21.7.2005) (*) Gayrimenkullerin, elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının ve gemilerin iktisadî kıymetlerini artıran ve 272 nci maddede yazılı özel maliyet bedelleri, kira veya işletme hakkı süresine göre eşit yüzdelerle itfa edilir. Kira veya işletme hakkı süresi dolmadan, kiralanan veya işletme hakkı alınan şeyin boşaltılması veya işletme hakkının herhangi bir sebepten sona ermesi halinde henüz itfa edilmemiş olan giderler, boşaltma veya hakkın sona erdiği yılda bir defada gider yazılır.

Madde metninde görüldüğü gibi, öne çıkan husus ?Kira veya işletme hakkı süresi dolmadan, kiralanan veya işletme hakkı alınan şeyin boşaltılması veya işletme hakkının herhangi bir sebepten sona ermesi? dir.

Halbuki burada bu iki şarttan hiç biri söz konusu değildir. Yani ne kiralanan boşaltılmış, ne de işletme hakkı sona ermiştir.

Konuyu vergi kanunları yönünden incelersek;

Bilindiği gibi 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 72. maddesinin üçüncü fıkrasında;

"Kiracı tarafından gayrimenkulu genişletecek veya iktisadi kıymetini devamlı suretle artıracak şekilde gayrimenkula ilave edilen kıymetler, kira müddetinin hitamında bedelsiz (Kıymetlerin emsal bedelinden düşük değerle devri halinde aradaki fark bedelsiz devir sayılır) olarak kiralayana devir olunduğu takdirde mezkûr kıymetler kiralayan bakımından bu tarihte aynen tahsil olunmuş addolunur."

şeklinde yer alan hüküm gereği söz konusu iktisadi kıymetler kiralayan açısından ayni olarak tahsil edilen kira mahiyetindedir. Bu şekilde tahsil edilen kira bedelinin Gelir Vergisi Kanununun 72. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca da Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre emsal bedeli ile değerlemek suretiyle paraya çevrilmesi gerekmektedir.

Yukarıdaki açıklamadan da anlaşılacağı üzere, kiralayana devir olunan özel maliyet bedeli niteliğindeki kıymetler kiralayan açısından kira geliridir. Bu kıymetlerin, Vergi Usul Kanununun 267. maddesine göre bulunacak emsal bedelleri söz konusu kira gelirinin brüt tutarını oluşturmaktadır. Gelir Vergisi Kanununun 94. maddesi gereğince bu tutar üzerinden kiracının, kiralayanın gelir vergisine mahsuben tevkifat yaparak ilgili vergi dairesine sorumlu sıfatıyla yatırması gerekecektir. Ancak, kiralayanın gerçek gelirini beyan etmeye mecbur bir mükellef olması ve kiralanan gayrimenkulün işletmenin ticari veya zirai bilançosunun aktifine dahil olması durumunda söz konusu özel maliyet bedeli niteliğindeki kıymetler mükellefin kira geliri olarak gelir tablosunda yer alması gerekeceği için tevkifat yapmaya gerek kalmayacaktır.

Özel maliyet bedeli olarak aktifleştirilen iktisadi kıymetin kira süresi sonunda kiralayana bedelsiz olarak devrinin katma değer vergisi yönünden de vergilendirilmesi gerekir. Şöyle ki Katma Değer Vergisi Kanununun dördüncü maddesinin;

"Bir hizmetin karşılığının bir mal teslimi veya diğer bir hizmet olması halinde bunların her biri ayrı işlem olup, hizmet veya teslim hükümlerine göre ayrı ayrı vergilendirilir."

hükmü gereğince, özel maliyet bedeli olarak aktifleştirilen kıymetlerin kiralayana devri katma değer vergisine tabi olacaktır. Çünkü söz konusu olayda kiracı, kiralayana kendisine sunduğu kira hizmeti karşılığında özel maliyet bedeli olarak aktifleştirdiği kıymetleri teslim etmektedir.

Yukarıdaki işlem nedeniyle; kiralayan, kiracıya sunduğu kiralama hizmeti karşılığında Katma Değer Vergisi Kanununun (17/4-d), maddesindeki istisna hükmü gereğince kiracıdan katma değer vergisi tahsil etmeyecek ancak kiracının özel maliyet bedeli mahiyetindeki iktisadi kıymetleri kiralayana devri mal teslimi olduğundan aynı Kanunun 27. maddesi hükmüne uygun olarak bulunacak emsal bedeli matrah olmak üzere, kiralayandan katma değer vergisi tahsil edecektir.

Konuyu vergi kanunları yönünden bu şekilde değerlendirdikten sonra gayrimenkulun mülkiyetinin devrini ele alalım; Kiracı gayrimenkulu satın almakla, malik sıfatıyla yukarıda saydığım vergilerin mükellefi durumuna girmektedir. Ancak, vergi sistemimizde net artış teorisi geçerlidir. Yani vergiyi doğuran olay mükellefin varlıklarında dönem içinde meydana gelen net artıştır. Halbuki burada mükellefin haricen sağladığı bir gelir ve varlıklarında bir artış söz konusu değildir. Dolayısı ile vergiyi doğuran olay da gerçekleşmemiştir.

Sonuç olarak,

1-?Kira veya işletme hakkı süresi dolmadan, kiralanan veya işletme hakkı alınan şeyin boşaltılması veya işletme hakkının herhangi bir sebepten sona ermesi? söz konusu olmadığından bakiye özel maliyetin gider olarak kaydı mümkün değildir.

2- Kiracı malik sıfatını kazanması nedeniyle yukarıda açıkladığım nedenlerle, kiralayan gibi vergi mükellefi olmayacaktır.

3-Yapılan özel maliyet harcaması satın alınan gayrimenkulun mütemmim cüzü olarak satın alma bedeli içindedir. Müteakip dönemlerde bu değer üzerinden amortisman ayrılacaktır. Bu nedenle bakiye değerin gider yazılması mükerrerlik doğuracağından, gider olarak değerlendirilmesi mümkün olamayacaktır. Dolayısıyla Kanunen kabul edilmeyen gider olarak tasfiye edilmesi gerekir.


....................
 
Ynt: Daha Önce Kiralanan Yer Satın Alındığında

Vergi Usul Yasası'nın 327'nci maddesinde yer alan tanımlamadan anlaşılacağı üzere gayrimenkullerin ve gemilerin iktisadi kıymetlerini artıran ve gayrimenkulu genişletmek veya iktisadi kıymetini devamlı olarak artırmak maksadıyla yapılan giderler özel maliyet bedeli olarak kabul edilir. Bir başka anlatımla özel maliyet bedeli, iktisadi bir faaliyetin icrası için kiralanan gayrimemkullerde, bizzat kiracı tarafından gayrimenkulü genişletmek ve iktisadi kıymetini devamlı olarak artırmak için yapılan değer artırıcı giderler ile kiracının faaliyetini yürütebilmek için oluşturduğu tesisatı ifade etmektedir.

Buna göre, bizzat kiracı tarafından yapılan ve gayrimenkulün değerini artıran harcamaların, özel maliyete konu olabilmesi için yapılan harcamalar sonucu oluşturulan değerin gayrimenkulden ayrılması halinde gayrimenkulün zarara uğraması, yapısının değişmesi veya değerinin azalması veya ayrılan parçanın tek başına bir iktisadi değerinin olmaması gerekmektedir.

Ancak, kiracının başlangıçta bulunmayan bir tertibatı gayrimenkule eklemesi ve kira süresinin sonunda bunları kiraya verene bırakmadan söküp götürmesi halinde özel maliyet bedelinden söz edilemeyeceği ve bunların amortisman mevzuuna gimesi halinde ise genel hükümler çerçevesinde amortismana tabi tutulması da yasal düzenleme gereği mümkün olmaktadır


Veysi Seviğ
 
Ynt: Daha Önce Kiralanan Yer Satın Alındığında

Sn. Erol

Üstadım bazen sanal senaryoları çok seviyor. Yazdıklarınız güzel bir fantazi olabilir ancak.

-MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLARIN AMORTİSMAN SÜRE VE YÖNTEMLERİNE YÖNELİK VERGİ USUL KANUNUNDA YER ALAN AÇIKLAMALAR



V.U.K.?nda amortisman mevzuuna yönelik düzenlemeler 313. ve 320. maddeler arasında yapılmıştır. Yukarıda da açıkladığımız gibi gayrimaddi hakların amortisman konusuna girdiği 313. madde de açıklanmıştır. Normal amortisman ve azalan bakiyeler bakiyeler usulüyle amortisman yöntemlerini düzenleyen 315. ve mükerrer 315. maddelerde gayrimaddi haklara (maddi olmayan duran varlıklara) yönelik özel bir düzenleme yoktur. Sadece mükerrer 315/2. madde de azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranının % 50 oranını aşamayacağı belirtilmiştir.



V.U.K. 327. maddesinde ise özel maliyet bedellerinin itfası ayrıca düzenlenmiştir. Maddeye göre, özel maliyet bedelleri, kira süresine göre eşit yüzdelerle itfa edilir. Kira süresi dolmadan, kiralanan şeyin boşaltılması halinde henüz itfa edilmemiş olan giderler, boşaltma yılında bir defada gider yazılır.
 
Ynt: Daha Önce Kiralanan Yer Satın Alındığında

Ngüroy ve gider yazılabilir diyen arkadaşlara katılıyorum.

Ancak gider yazabilmek tek bir koşul var kanaatimce.

Kiracı ve kiralayan arasında muvazaa iddialarına karşı dayanak deliller olmalı.

Diğer bir değişle

bu iki firma grup firması değil ise gider yazmaması için engel yok.

ama

grup firması ise (Osman üstada katılırm) maliyete atmak riski bir nebze olsun azaltır.
 
Ynt: Daha Önce Kiralanan Yer Satın Alındığında

SN.Butterfly



Bu konuya değinmeniz yerinde olmuş. Elbette işin bu boyutu farklı bir yaklaşım. Katılıyorum. Her türlü muvazaa dan ari olmak gerekir.(biraz osmanlıca oldu tartışmadan uzak desek )
 
Ynt: Daha Önce Kiralanan Yer Satın Alındığında

Üstad muvaazaayı tartışma değil de borçlar hukukundaki anlamı ile "danışıklı dövüş" ya da "danışıklı hareket" gibi kullandım.

Bir gayrimenkul satın almak istiyorum. Grup firmam satın alır ve bana kiralar (maliyete atmak istemediğim giderler olduğu için) kiralama sözleşmesi yaparım ve bir yıl sonra bu firmayı grup firmamdan satın alırım ve özel maliyeti direkt gider yazarım. Sonuçta 50 yılda gider yazacağım bir kalem 2 yılda yazılmış olur. (tabiki gider yazacağım tutarın astarına, yüzüne, tapu harcına vs...bakarım).

muvaazdan kastım budur üstad.
 
Ynt: Daha Önce Kiralanan Yer Satın Alındığında

Herkese merhaba

Verdiğim cevaba verilen cevaplardan forumun amacına hizmet etmekten çok şahsiyat yapılma gayreti içine girildiğini görüyorum. Bu belki de verdiğim cevabın yeterince açık olmamasındandır. Ancak, burası meslek mensuplarının forumu. Dolayısıyla foruma katılanların belirli bir formasyon düzeyine sahip oldukları peşinen kabul edilir. Cevabımda bazı konulara değinmemem de, bu formasyona sahip kişilere hitap ettiğimi kabul etmemdendir.

Cevabımda vergi konusuna etraflı olarak deyinmem soru konusunun bu eksende değerlendirilmesinin gerekli oluşundandır. Ancak konunun biraz daha açıklanmasının gerekli olduğunu görüyorum.

Prof. Dr. Kenan Bulutoğlu ticari kazançta indirilecek giderleri tarif ederken bu konuda şöyle diyor: (*)

?Bilanço esasına göre olsun, işletme hesabına göre olsun, ticari kazancın safi tutarının hesaplanması için gider olarak indirilebilecek ve indirilemeyecek kalemler aynı ilkelere bağlanmıştır. Genel kural olarak gider, hesap döneminde elde edilmiş olan hasılatın sağlanması uğruna yok edilmiş maddi, gayrı maddi tüm girdilerin değeridir. Girdilerin yok edilmiş sayılması için işletmenin öz varlığına kalıcı nitelikte bir katkıda bulunmamış olması gerekir. Örneğin yapılan harcamalar sonucu işletme öz varlığında bir makine, bir aygıt, bir varlığın değerinde sürekli artış sağlanmışsa bu harcamaların üretim uğruna yok edildiği kabul edilemez. Kazanılan varlık, uğruna yapılan girdilerin maliyeti aktifleştirilir. ??

Ticari kazancın tespit açısından giderleri bu şekilde anladıktan sonra, konumuza dönersek, eğer özel maliyet gideri yapan mükellef kiralananı terk etseydi mesele kalmazdı. Çünkü yaptığı harcama kendi mülküne değil başkasının mülküne yapılmış olurdu. Yani yapılan harcama kendi öz varlığında bir artış meydana getirmemiş, ticari kazancı elde edilmesi uğruna yapılmış bir masraf olarak kalırdı. Diğer taraftan kiralayan da mülkünde meydana gelen bu artış nedeniyle vergi mükellefi olurdu. Ama, durum böyle değil. Kiracı mülkü satın almakla önceki mülk sahibini vergi mükellefi olmaktan kurtarmış ve yaptığı harcalamalar kendi mülkünün değerini artıran harcama vasfını kazanmış, yani gider olma vasfını kaybetmiştir.

Diğer taraftan, Vergi Usul kanununun 3. maddesinin 2. fıkrasında:

?Vergi kanunları lafzı ve ruhu ile hüküm ifade eder. Lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümleri, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı göz önünde tutularak uygulanır.?

Konuyla ilgili V.U.K. 327. maddenin ikinci cümlesinin lafzı ise yoruma mahal bırakmayacak kadar açık:


?Kira veya işletme hakkı süresi dolmadan, kiralanan veya işletme hakkı alınan şeyin boşaltılması veya işletme hakkının herhangi bir sebepten sona ermesi halinde henüz itfa edilmemiş olan giderler, boşaltma veya hakkın sona erdiği yılda bir defada gider yazılır. ?

Buna göre kiracının yaptığı özel maliyet giderlerini gider yazabilmesi için maddede geçen şartların gerçekleşmiş olması gerekir. Daha önceki yazımda da söylediğim gibi bu iki şarttan hiç biri gerçekleşmemiştir. Dolayısıyla mükellefin bu maddeye göre indirim hakkı yoktur.

Sonuç olarak, bu forumda cevap veren kişilerin cevaplarının emek verilmiş bir araştırmaya dayalı olması forumun amacına ulaşması açısından gerekli olduğunu, aksi halde kahvehane sohbetinden ileri gidilemeyeceğini hatırlatmak isterim.
??????????????????????????????????????????.
(*) Kenan Bulutoğlu : Türk vergi Sistemi 1. Cilt sayfa:99
 
Ynt: Daha Önce Kiralanan Yer Satın Alındığında

Sn. Erol


Siz illa ilginçlik peşindesiniz. Benim söylediğim tezi savunacak bir kaynak gösteriyorsunuz . Daha sonra da şartlar gerçekleşmedi diyorsunuz.
Ayrıca sizin yazdıklarınız kişisel yorumlar.
Ben ise yazılı mevzuattan söz ediyorum.

Konuyla ilgili V.U.K. 327. maddenin ikinci cümlesinin lafzı ise yoruma mahal bırakmayacak kadar açık:


?Kira veya işletme hakkı süresi dolmadan, kiralanan veya işletme hakkı alınan şeyin boşaltılması veya işletme hakkının herhangi bir sebepten sona ermesi halinde henüz itfa edilmemiş olan giderler, boşaltma veya hakkın sona erdiği yılda bir defada gider yazılır



Burada sizin belirttiğiniz( boşaltılması veya işletme hakkının herhangi bir sebepten sona ermesi halinde )


Cümlesi ne anlama geliyor. HERHANGİ BİR SEBEBLE ne demek sizce

Ben kiraladığım mülkü boşalttım ve sonra satın aldım. Yada satın aldım sonra boşalttım.
 
Ynt: Daha Önce Kiralanan Yer Satın Alındığında

Sayın Osman Üstad,

Burayı kahvehaneye kimin çevirdiği açık. Kişisel fikrine karşı çıkılığı zaman sinirlenip silaha sarılan karadeniz uşakları gibisiniz.

İşin matematiği ve V.U.K. 327. maddenin ikinci cümlesinin lafzı ise yoruma mahal bırakmayacak kadar açık: (Ngüroy'un dediği gibi).

327. maddedeki açıklığı bir yana bırakıp olayın matemateğine de bakarsak;

Bina satın alınırken, özel maliyet ile binaya ilave edilen ekstra değerler satın alma fiyatının içinde binanın değerini arttırıcı bir unsur olarak yer alır. (her ne kadar pazarlıkta bu dikkate alınsa da bu olay lafta kalır ve "pazarlığımız zaten böyle böyleydi" diye bu laf kanunun önüne geçemez).

Binayı satın alan zaten bu değer arttırıcı unsuru (kendi yapmış dahi olsa) aktifine alacaktır. Bir de kendi yaptığı özel maliyeti gider yazmadan aktife alırsa bir mükerrerlik olacaktır.

Sonuçta bu tutarın gider yazılması VUK 327'ye aykırı olmadığı için bir vergi riski görememekteyim.
 
Ynt: Daha Önce Kiralanan Yer Satın Alındığında

Bir de keşke herkes Nguroy gibi şahsiyat yapsa ve bu topikteki tartışmalar gibi şahsiyat yapsa.

Güzel bir münazara oluyor kanaatindeyim.
 
Üst