Ynt: Emeklilerde İşe Giriş
- S.S.K.?DA SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİ
Sosyal güvenlik destek primi emekli birinin çalışma hayatına tekrar dönmesi halinde sözkonu olmaktadır. Emekli maaşı veya kanunla kurulu bir sosyal güvenlik kuruluşundan malulük aylığı alanlar 506 sayılı sosyal sigortalar kanunun geçerli olduğu bir işyerinde bir hizmet akdine istinaden çalışmaya başlamaları halinde iki durum sözkonusu olacaktır ya yaşlılık aylığı kesilecek ya da sosyal güvenlik destek primine tabi olacaklardır. Birinci durumun sözkonusu olamayacağına göre S.G.D.P.?ne tabi olunacaktır. 506 sayılı S.S.K?nun 63. maddesinde emekli vatandaşlarımızın bir hizmet akdine istinaden çalışmaya başlamaları halinde yapılması gereken işlemler izah edilmiştir.
a) Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken, sigortalı olarak çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları çalışmaya başladıkları tarihte kesilir.
Yukarıdaki fıkraya göre yaşlılık aylıkları kesilenlerden yeniden çalıştıkları süre zarfında 78 inci maddeye göre prime esas kazançları üzerinden 73 üncü madde gereğince prim alınır. Yaşlılık aylıkları kesilenlerden işten ayrılarak yaşlılık aylığı verilmesi için yazılı talepte bulunan sigortalıya aşağıdaki fıkra hükmüne göre yeniden hesaplanarak, yaşlılık aylığı, talep tarihini takip eden
aybaşından başlanarak ödenir.
Bu sigortalılar için yazılı talep tarihlerine göre yeniden yaşlılık aylığı hesaplanır ve bu aylık, önceden bağlanan yaşlılık aylığından fazla ise, hesaplanan yeni aylık üzerinden ödeme yapılır. Hesaplanan yeni aylığın eski aylıktan düşük olması halinde, eski aylık esas alınır. Ancak, aylığı kesildikten sonra geçen prim ödeme gün sayıları bu Kanunun 61 inci maddesinin (A) fıkrasının (a) bendine göre aylık bağlama oranının tespitinde değerlendirilir.
b) Bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı olarak bir işte çalışmaya başlayanların yazılı talepte bulunmaları halinde yaşlılık aylıklarının ödenmesine devam olunur. Ancak bunlardan 78 inci maddeye göre tespit edilen prime esas kazançları üzerinden % 30 oranında Sosyal Güvenlik Destek Primi kesilir. Bu primin 1/4'ü sigortalı hissesi, 3/4'ü işveren hissesidir.(1)
sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışmak isteyenler için işe giriş bildirgesinde sigortalının sosyal güvenlik destek primine tabi olacağı, gelir veya aylık aldığı sosyal güvenlik kurumu ve bu kurumdaki sicil/sandık numarası yazılacak; ayrıca gelir veya aylık alanlar gelir veya aylıklarının kesilmemesi için dilekçe tarzında olan Sigorta kolu tercih bildiriminde S.G.D.P? tabi olarak çalışmak istediğini beyan edip imzalaması, bu formun işveren kısmında da işverenin de bu kişiyi S.G.D.P.?ne tabi olarak çalıştıracağını beyan edip imzalaması gerekmektedir.
Prim oranı, 506 sayılı Kanunun 63?üncü maddesi (B) fıkrasına göre %24 iken, 4447 sayılı Kanunla 01.10.1999?dan itibaren %30?a yükseltilmiştir. Yeni düzenleme uyarinca sigortali hissesi %7.5, işveren hissesi %22.5 olmuştur.(2)
Sosyal Sigortalar Kurumu dışında, sigortacılık ilkeleri ile üyelerine sosyal güvenlik sağlayan T.C. Emekli Sandığı, Bağ-Kur, Bankalar, Ticaret Odaları, Borsaların emeklilik sandıklarından yaşlılık aylığı alanların, bir iş sözleşmesine istinaden çalışmaları durumunda Sosyal Güvenlik Destek primi ödemeleri gerekmektedir. Bu durumda olanların ödeyecekleri sosyal güvenlik destek primi oranı % 7,5?i işçi payı ve % 22,5?i işveren payı olmak üzere toplam % 30?dur.(3)
Sosyal güvenlik destek primine tabi olanların yaptıkları ödemeler sigortalılık hizmet süresi olarak dikkate alınmamaktadır. Bir hizmet akdine istinaden çalışanlar için S.G.D.P?ye tabi olanlar çalıştıkları süre içinde iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortasından yapılan yardımlardan yararlanırlar. İşten ayrılmaları halinde işsizlik sigortasından sunulan yardımlardan faydalanamazlar. Bu sigortalılar için düzenlenecek ücret bordrolarında % 7,5 oranında sosyal güvenlik destek primi kesintisi,