Evinde Yemek Sunan Kişinin Vergi Mükellefiyeti ve Belge Düzeni

[feritakin]

Türkiye'de kurulacak bir internet platformunda, kişiler kendi ikamet ettikleri evlerinde yerli/yabancı misafirlere rezervasyon üzerine yemek hazırlayıp sunacaktır. Paket servis veya dışarıya yemek satışı olmayacak; misafir rezervasyon yaparak hostun evine gelecek ve yemek burada tüketilecektir.

Platform yalnızca aracılık, rezervasyon ve ödeme altyapısı sağlayacak ve rezervasyon bedelinden komisyon alacaktır. Hostlar platformun çalışanı olmayacak, hizmeti kendi adlarına vereceklerdir.

Bu modelde aşağıdaki vergisel konuları netleştirmek istiyoruz:

1. Hostun elde ettiği gelir hangi gelir unsuruna girer? Ticari kazanç olarak mı değerlendirilir?
2. Her hostun vergi mükellefiyeti tesis ettirmesi/şahıs işletmesi açması zorunlu mudur? Faaliyetin ayda birkaç kez yapılması ile düzenli yapılması arasında fark var mıdır?
3. GVK'daki evlerde üretilen ürünlere ilişkin esnaf muaflığı veya başka bir vergi muafiyeti bu modele uygulanabilir mi? Yemeğin internet üzerinden rezervasyonla satılması ve hostun evinde tüketilmesi bu muafiyete engel olur mu? Sadece internetten satışta geçerli olan GVK 9/10 'a girer mi?
4. Muafiyet mümkün değilse hostun misafire hangi belgeyi düzenlemesi gerekir? Fatura, e-Arşiv fatura, perakende satış fişi vb. belge düzeni nasıl olmalıdır?
5. Hostun verdiği yemek hizmetinde uygulanacak KDV oranı nedir?
6. Misafir ödemeyi platform üzerinden yaparsa ve lisanslı ödeme kuruluşu rezervasyon bedelini tahsil ederek platform komisyonunu ayırıp kalan tutarı hosta aktarırsa vergisel açıdan nasıl bir belge düzeni kurulmalıdır?
7. Platformun hosttan aldığı örneğin %25 komisyon için hosta fatura düzenlemesi yeterli midir?
8. Platformun hosta aktardığı tutar üzerinden stopaj/tevkifat yapma yükümlülüğü doğar mı?

Özellikle sistemde zaman zaman rezervasyon alan sıradan bir kişinin, şirket kurmadan/vergi mükellefiyeti tesis ettirmeden yasal olarak hostluk yapabilmesinin mümkün olup olmadığını ve varsa uygulanabilecek muafiyet veya kolaylaştırılmış vergilendirme yöntemini öğrenmek istiyoruz.

Görüşlerinizi ve mümkünse ilgili GVK/VUK/KDVK maddelerini paylaşabilirseniz çok seviniriz.

 

[MUSTAFA KAYADUMAN]

*Gelir Unsuru ve Mükellefiyet (GVK Md. 37):* Evde misafirlere yemek hazırlanıp sunulması faaliyeti, organizasyon ve ticari süreklilik unsurlarını barındırdığından *ticari kazanç* kapsamında değerlendirilir. Faaliyetin ayda sadece birkaç kez yapılması ticari organizasyonun varlığını ve süreklilik kastını ortadan kaldırmayacağından, hostların şahıs işletmesi kurarak mükellefiyet tesis ettirmesi zorunludur.
*Esnaf Muaflığı Durumu (GVK Md. 9):* GVK Madde 9/6 ve 9/10 kapsamında düzenlenen esnaf muaflıkları yalnızca evde imal edilen malların satışı için geçerlidir. Evde yerinde yemek sunumu bir *hizmet ifası* (restoran benzeri hizmet) niteliğinde olduğundan bu muafiyetlerden yararlanılamaz.
*Belge Düzeni (VUK Md. 227, 229):* Host, misafire toplam rezervasyon bedeli tutarında *Fatura veya e-Arşiv Fatura* düzenlemekle yükümlüdür. Platform ise hosttan tahsil ettiği %25 oranındaki komisyon bedeli için host adına hizmet komisyon faturası düzenlemelidir.
*KDV Oranı (KDVK Md. 28):* Sunulan yemek hizmeti yeme-içme hizmetleri kapsamında değerlendirildiğinden, 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki (II) sayılı liste uyarınca *%10 KDV* oranına tabidir.
*Stopaj/Tevkifat Yükümlülüğü (GVK Md. 94):* Platform, host ile misafir arasında yalnızca aracılık ve ödeme tahsilat altyapısı sağladığından ve hostlar bağımsız birer vergi mükellefi olarak kendi adlarına çalıştıklarından, platformun hosta aktardığı tutar üzerinden stopaj yapma yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Özetle , sisteme dahil olacak kişilerin şahıs işletmesi kurup vergi mükellefiyeti açtırmadan bu faaliyeti yasal olarak yürütmeleri mümkün bulunmamaktadır.