Hizmet Bedellerine İlişkin KDV'de Kısmi Tevkifat Uygulaması

  • Konbuyu başlatan nane
  • Başlangıç tarihi
N

nane

Ziyaretçi
27.11.2008 Akif AKARCA akif.akarca@alfaymm.com

Dr. Mehmet ŞAFAK
mehmet.safak@alfaymm.com

DÜNYA Gazetesi'nin 13 Kasım 2008 tarihli sayısında Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunu uygulamalarında olduğu gibi Katma Değer Vergisi Kanunu'nda da yer alan sorumluluk müessesesi üzerinde durulmuş ve tam sorumluluk konusu açıklanmıştı bu ve gelecek yazımızda KDV'de kısmi sorumluluk (Kısmi tevkifat)uygulamasını ele alacağız. Açıklamalarımız sırasında tevkifatla ilgili tebliğleri birleştirmeyi amaçlayan KDV Genel Tebliğ Taslağı'nı da dikkate alacağız.

Kısmı tevkifatın mahiyeti ve tevkifatı yapacak alıcılar

Kısmi tevkifat uygulanacak teslim ve hizmetlerde, işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV'nin tamamı değil, bu işlemler için belirlenen orandaki kısmı alıcılar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilecek, tevkifata tabi tutulmayan kısım ise satıcılara ödenecek ve bunlar tarafından mükellef sıfatıyla beyan edilecektir.

Tevkifat yapacak alıcılar

Tevkifat yapacak alıcılar aşağıda belirtilmiştir. Ancak, tevkifat uygulaması kapsamındaki her bir işlemle ilgili olarak sonraki bölümlerde farklı bir açıklama yapılmış olması halinde bu açıklamaya göre işlem yapılması gerekir.

a) Gerçek usulde KDV mükellefleri,

b) Belirlenmiş idare, kurum ve kuruluşlar (Birbirlerine karşı yaptıkları tevkifat kapsamındaki işlemler hariç olmak üzere, KDV mükellefi olsun olmasın);

- 5018 sayılı kanuna ekli cetvellerde yer alan idare ve kurumlar, il özel idareleri, belediyeler ve bunların teşkil ettikleri birlikler ile köylere hizmet götürme birlikleri,

- Döner sermayeli kuruluşlar,

- Kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları,

- Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,

- Bankalar (katılım bankaları dahil),

- Kamu iktisadi teşebbüsleri (Kamu iktisadi kuruluşları, İktisadi devlet teşekkülleri),

- Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar,

- Organize sanayi bölgeleri ile menkul kıymetler, vadeli işlemler borsaları dahil bütün borsalar,

- Yarıdan fazla hissesi doğrudan yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlara ait olan (tek başına ya da birlikte) kurum, kuruluş ve işletmeler,

- Hisse senetleri İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'na kote edilmiş şirketler,

- Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı'na bağlı mükellefler.

Tevkifat uygulanacak hizmetler

Tevkifat uygulanacak hizmetler ve tevkifat oranı

Tebliğle belirlenmiş alıcılara karşı ifa edilen; yapım işleri ile bu işlere ilişkin mühendislik mimarlık ve etüt-proje; temizlik; bahçe ve çevre bakım, makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım; her türlü yemek servisi; danışmanlık ve denetim; organizasyon (konser,fuar, kutlama, parti, kokteyl, davet, kongre, seminer, panel, tanıtım ve benzeri); araç kiralama (şoförü ile birlikte olsun olmasın otomobil, otobüs, kamyon, iş makinesi ve benzerlerinin kiralanması).

Hizmetleri KDV tevkifatına tabidir. Tevkifat oranı yapım işleri ile bu işlere ilişkin mühendislik-mimarlık ve etüt-proje hizmetlerinde (yüzde 30), bu bölüm kapsamındaki diğer hizmetlerde (yüzde 60) olarak uygulanacaktır.

Tevkifat kapsamına giren bu işlemlerin tamamı "hizmet" mahiyetindedir. KDV Kanunu'nun 2. maddesinde tanımı verilen "teslim" mahiyetindeki işlemler bu yazımızda açıklanan tevkifat uygulaması kapsamına girmemektedir. Bu konu daha sonra açıklanacaktır.

Bu nedenle, yukarıda sayılan idare, kurum ve kuruluşların, tevkifat kapsamına giren hizmetlerde kullanılmak üzere piyasadan yapacakları mal (tebliğin B/3 bölümü kapsamındaki mallar hariç) alımlarında tevkifat uygulanmayacaktır.

Ancak kapsama giren hizmetleri ifa edenlerin bu amaçla kullandıkları mallara ait tutarlar hizmet bedelinden düşülmeyecek; tevkifat, kullanılan mallara ait tutarlar da dahil olmak üzere toplam hizmet bedeli üzerinden hesaplanacaktı

Yapım işleri ile bu işlere ilişkin mühendislik-mimarlık ve etüd-proje hizmetleri

- Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, altyapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santralı, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma, dekapaj ve benzerlerine ilişkin her türlü inşaat işleri.

- Yukarıda sayılan yapılarla ilgili tesisat, imalat, ihrazat, nakliye, ısıtma-soğutma sistemleri, ses sitemi, görüntü sistemi, ışık sistemi, tamamlama, (boya badana dahil) her türlü bakım-onarım, dekorasyon, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme, montaj ve demontaj ve benzeri işler. (Bu işler, yukarıda belirtilen yapılarla ilgili olmakla birlikte inşaat işinden sonra veya inşaat işinden bağımsız olarak yapılması halinde de bu kapsamda tevkifata tabi tutulacaktır.

- Yapım işleri ile birlikte ifa edilen; mimarlık, mühendislik, etüt proje, harita (kadastral harita dahil), kadastro, imar uygulama, her ölçekte imar planı hazırlama ve benzeri hizmetler.

Bu hizmetler yapım işlerinden ayrı olarak verildiği takdirde tebliğde yer verilen danışmanlık ve denetim hizmetleri kapsamında işlem yapılması gerekir.

Belirtelim ki, 30/04/2006 (bu tarih dahil) tarihinden önce ihalesi tamamlanmış işlere ilişkin faturalarda gösterilen KDV tutarı tevkifata tabi tutulmayacaktır. ("ihale" ibaresi, yapım işlerinin yazılı bir sözleşmeye dayanarak yaptırılmasını ifade etmekte olup herhangi bir ihale düzenlenmeden taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca gerçekleştirilen yapım işlerini de kapsamaktadır.) Ancak, 30/04/2006 (bu tarih dahil) tarihinden önce sözleşmesi imzalanan yapım işi yüklenicilerinin bu tarihten sonra alt yüklenicilere veya daha alt yüklenicilere devrettikleri veya devredecekleri kısımlara ait KDV üzerinden ise tevkifat yapmaları gerekecekti.

Son yıllarda inşaat işlerinde yaygın hale gelen, inşaat şirketlerine hazır beton teslimleri Maliye Bakanlığı'nca yayınlanan 5 no'lu KDV sirküleri ve verilen muktezalarda inşaat işi sayılarak alıcılarca KDV tevkifatı yapılması istenmektedir. Bu konuda Gelir İdaresi'nce verilmiş farklı yönde muktezalar da bulunmaktadır. Kanatimizce hizmet değil, mal teslimi olarak kabul edilmesi gereken bu konu da taslak tebliğ kesinleşirken ele alınmalıdır.

Buradan itibaren okunmadı

Katma Değer Vergisinde Kısmi Tevkifat Uygulaması

Temizlik, Çevre ve Bahçe Bakım Hizmetleri

Temizlik hizmetleri sektörünün yaygın olarak sunduğu hizmetler; Bina temizliği, sokak temizliği, sağlık kuruluşlarının hijyenik temizliği ve hastane atıklarının imhası, çöp toplama ve toplanan çöplerin imhası, park ve bahçeler ile mezarlık alanların temizliği ve bakımı, haşere mücadelesi, demiryolu ve kara nakil vasıtalarının temizliği ve benzeri işlerden oluşmaktadır.

Bina temizliğine; binaların eklentileri dahil iç ve dış cephesinin temizliği ile her türlü mefruşatının bina içinde veya dışında yaptırılan temizliği dahildir. Ayrıca havlu, çarşaf, gibi eşyaların kuru temizlettirilmesi veya yıkattırılması da temizlik hizmetleri kapsamında tevkifata tabi olacaktır.

Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve Onarım Hizmetleri

Sorumlu tayin edilenlere ait veya bu idare, kurum ve kuruluşlara tahsis edilen ve faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan makine, teçhizat demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetlerine ilişkin bedel üzerinden tevkifat uygulanacaktır.

Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtların bakım hizmetleri bunların kendinden beklenen işlevleri sağlamak için belli aralıklarla veya gerektiği zaman yapılan faaliyetlerdir. Bu hizmet sırasında bakımı yapılan eşyanın belli aksam ve parçalarının değiştirilmesi de hizmetin ayrılmaz bir parçasıdır.

Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtların onarımı ise bozulmuş, eskimiş araçların kullanılabilir hale getirilmesinden ibarettir.

Bakım hizmetinde olduğu gibi onarım hizmetinde de onarılan şeye ait bazı parçaların değiştirilmesi işin tabii bir sonucudur. Dolayısıyla, makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait bakım ve onarım hizmetlerinin yalnızca işçilik hizmetinden ibaret sayılması söz konusu olmayıp, hizmeti yapanlarca bu hizmetin gereği olarak yapılan mal, malzeme ve parça teslimleri de bakım ve onarım hizmetine dahil sayılır..

Yemek Servis Hizmetleri

Yemek servis hizmetleri; Tebliğde vergi kesmekten sorumlu sayılan idare, kurum ve kuruluşların personel, öğrenci, hasta, müşteri, misafir, yolcu sıfatı taşıyan kişilerin yemek ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yapacakları hizmet alımlarını kapsamaktadır. Ayrıca toplu yemek ve benzeri hizmet alımları da tevkifata tabidir.

Yukarıda belirtilen amaçlarla yapılan hizmet alımlarının, tevkifat yapmakla sorumlu idare, kurum veya kuruluşlara ait bir yerde hazırlanması (pişirilmesi) veya tüketilmeye hazır halde temin edilmesi tevkifat uygulanmasına engel değildir.

Bazı şirketlerin üreterek pazarladıkları ve oluşturulan sisteme dahil işyerlerinde yeme içme hizmeti teminine imkan veren yemek (karne-bilet) çeklerinin bedeli üzerinden hesaplanan KDV, tevkifata tabi tutulmayacaktır.

Danışmanlık ve Denetim Hizmetleri

Tebliğde sayılan idare, kurum ve kuruluşlara sunulan piyasa etüt-araştırma ve ekspertiz hizmetleri ile bu kuruluşlara yapılan herhangi bir teslim yada hizmet kapsamında veya bu teslim yada hizmetin devamı niteliğinde verilen ve bedeli ayrıca belirlenen eğitim hizmetleri danışmanlık hizmeti kapsamında değerlendirilecek ve tevkifata tabi tutulacaktır.

Uluslar arası gözetim şirketleri tarafından ifa edilen gözetim hizmetleri ile araç, makine, teçhizat ve benzerlerinin kalite kontrol ve test edilmesine ilişkin hizmetler de bu kapsamda tevkifata tabidir.

Avukatların hukuki ihtilaflarla ilgili olarak yargı mercileri nezdinde veya yargı kararlarının sonuçları ile ilgili olarak vekalet akdi çerçevesinde (icra vb) verdikleri hizmetler de dahil olmak üzere avukatlık ve danışmanlık hizmetleri de tevkifata tabidir. Aynı şekilde SM, SMMM ve YMM'ler ile bunlar tarafından oluşturulan şirketler tarafından verilen muhasebe, denetim, rapor hazırlanması, danışmanlık ve benzeri hizmetlerde de tevkifat uygulanacaktır. Ancak yazılı ve görsel medya takip hizmetleri ile ilan, reklam ve benzeri hizmetler danışmanlık ve denetim hizmetleri kapsamında değerlendirilmeyecektir.

Özel Güvenlik Hizmetleri

Güvenlik hizmetleri sektöründe faaliyet gösteren işletmeler kendilerine bağlı güvenlik görevlileri marifetiyle genel olarak; sabotaj, yangın, hırsızlık, soygun, yağma, yıkma tehditlerine karşı caydırıcı ön tedbirleri almaktadırlar. Bunun yanında söz konusu şirketler güvenlik sistemi oluşturulması ve izlenmesi, giriş çıkış kontrolü, danışma hizmeti, santral, trafik hizmeti, yangınla mücadele, değerli evrak, nakit, maden gibi kıymetlerin bir yerden başka bir yere taşınması, ikaz-ihbar, ilk yardım, alarm izleme ve koruma hizmetlerini de sunmaktadırlar.

Tevkifat uygulamasında, sayılan bu ve benzeri tüm hizmetler özel güvenlik hizmetlerinin içinde kabul edilecektir ve tebliğde belirtilen kuruluşlara verilen bu hizmete ilişkin bedel dolayısıyla hesaplanan KDVnin %90 tevkif suretiyle anılan kuruluşlarca sorumlu sıfatıyla beyan edilecektir.

İşgücü Temini Hizmetleri

KDV Genel Tebliği ile tevkifat yapma sorumluluğu yüklenenlerin, faaliyetlerinin yürütülmesi ile ilgili işlemlerde kullanacakları iş gücü temin hizmeti alımlarında hizmet sağlayanlarca hesaplanan KDV (%90) oranında tevkifata tabi tutulacaktır.

KDV mükellefi bazı işletmeler faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin olarak ihtiyaç duydukları işgücünü kendilerine hizmet akdi ile bağlı ücretli statüsünde hizmet erbabı çalıştırarak temin etmek yerine, alt işverenlerden veya bu alanda faaliyette bulunan diğer kurum, kuruluş veya organizasyonlardan temin etmektedirler.

Bu şekilde ortaya çıkan hizmetlerde aşağıdaki şartların varlığı halinde tevkifat uygulanacaktır.

-Temin edilen elemanların, hizmeti alana ücretli statüsünde hizmet akdiyle bağlı olmaması ,

-Temin edilen elemanların, hizmeti alanın sevk ve idaresi altında çalıştırılması ( Elemanların işletmenin asıl faaliyet konusu olan mal ve hizmet üretiminin bütün safhaları yada çeşitli safhalarında çalıştırılması halinde, sevk ve idarenin hizmeti alan işletmedeolduğu kabul edilir)

Hastanelere verilen yazışma, veri giriş, hazırlama ve kontrol, hasta yardımcılığı , hasta taşıma, hasta danışmanlığı, tıbbi dokümantasyon, sekreterlik ve benzeri işlerde kullanılan elemanların, hastane yönetiminin bilfiil sevk ve idaresi altında çalışması gerektiğinden, söz konusu işler eleman temin hizmeti olarak değerlendirilecektir

Yapı Denetim Hizmetleri

Yapı denetim kuruluşlarının, sorumlu sıfatıyla KDV tevkifatı yapmak zorunda olan kuruluşlara verdikleri yapı denetim hizmetleri (%90) oranında KDV tevkifatına tabi tutulacaktır.

Verilen yapı denetim hizmetlerinde bedelin belediyeler, il özel idareleri veya başka kurumlar aracılığıyla ödenmesi halinde de tevkifat, hizmeti satın alan ve adına yapı denetim hizmeti faturası düzenlenen alıcı tarafından uygulanacaktır. Belediyeler, il özel idareleri veya başka kurumlar tarafından bizzat satın alınmayan yapı denetim hizmetlerine ilişkin bedellerin, bunlar adına açılan hesaplardan ödenmesi nedeniyle sorumlu sıfatıyla KDV tevkifatı yapmaları söz konusu değildir.

Fason Olarak Yaptırılan Tekstil,Konfeksiyon ve Benzeri İşlerde Tevkifat

KDV Tebliğleri ile KDV tevkifat zorunluluğu getirilen kurum ve kurulışlara yapılan fason tekstil ve konfeksiyon işleri ile çanta ve ayakkabı dikim işleri (%90) oranında KDV tevkifatına tabi dir.

Fason imalatın şartı, imal edilecek mal ile ilgili ana hammadde başta olmak üzere hammaddelerin fason iş yaptıranlarca temin edilmesidir.

Fason işlerde mamul bir bütün olarak imal ettirilebileceği gibi, üretim aşamaları itibariyle kısmi olarak fason iş yaptırılması da mümkündür. Örneğin; bir konfeksiyon firmasının pazarlayacağı gömleklerin kumaşını, kesimini, dikimini ayrı ayrı firmalara fason olarak yaptırması halinde her bir kısmi iş tevkifat uygulaması kapsamına girecektir.

Fason iş yapanların, başkalarına fason iş yaptırmaları, her iki fason iş bakımından tevkifat uygulamasına engel değildir. Örneğin; imal edip pazarladığı pantolonların bir kısmını fason olarak imal ettiren bir mükellef, aynı zamanda ihracatçı firmalara fason olarak erkek takım elbisesi imal ediyorsa, fason yaptırdığı pantolonlar için kendisi tevkifat uygulayacak, ihracatçıya yaptığı fason takım elbiseler için ise ihracatçı tarafından tevkifat uygulanacaktır.

Fason olarak yapılan işlerde, fason işi yapanlar tarafından kullanılan iplik, tela, fermuar, düğme, astar ve benzeri her türlü yardımcı madde ve malzemeler, fason hizmet bedeline dahil edilecektir. Fason iş için kullanılan bu madde ve malzemelerin ayrı fatura edilmesi söz konusu değildir. Ayrıca deriden mamul giyim eşyasının fason işleri de bu kapsamda tevkifat uygulamasına tabidir.

Turistik Mağazalara Verilen Müşteri Bulma Hizmetleri

Turizm acentesi, rehber ve benzerlerinin turist kafilelerini alışveriş etmeleri için belirli dükkanlara/mağazalara götürmeleri karşılığında bu işletmelerden aldıkları komisyonlar genel oranda KDV'ye tabidir. Bu kapsamdaki komisyon vb. ödemeleri yapan gerçek usulde KDV mükellefi satıcı işletmeler tarafından komisyon tutarına ait KDV'nin (%60)'ı tevkifata tabi tutularak sorumlu sıfatıyla beyan edilecektir.

Spor Klüplerinin Yayın ve Reklam Gelirleri

Profesyonel spor kulüpleri (ticari şirket olanlar dahil) sponsorluk yoluyla veya reklam almak suretiyle reklam gelirleri, spor müsabakalarının veya kulüple ilgili faaliyetlerin yayınlanması suretiyle yayın geliri ve iddia, spor toto-loto ve benzeri şans oyunlarından dolayı isim hakkı geliri elde etmektedirler.

Spor kulüplerinin genel oranda KDV'ye tabi olan bu gelirleri nedeniyle hesaplanan KDV'nin reklamı veren veya yayın faaliyetini gerçekleştirenler yada yukarıda belirtilen şans oyunlarında isim hakkını kullananlar tarafından (%60) oranında tevkifata tabi tutulması uygun görülmüştür.

Bu kapsamdaki ödemeleri yapanların gerçek usulde KDV mükellefi olmamaları tevkifat yapmalarına engel değildir.
 
Üst