Ynt: Sermaye Taah.borcu..
Sermaye hangi şekilde taahhüt edilmişse o şekilde ödenir. muhtemelen nakit taahhüt edilmiştir. dolayısıyla ortağın alacağıyla mahsup edilemez...
SERMAYE KOYMA BORCUNUNUN İFA EDİLMEMESİNİN SONUÇLARI
Nakdi Sermaye Borcunun İfa Edilmemesinin Sonuçları
Aynen İfayı Talep Etme (İfa Davası)
Sermaye ortaklıklarında pay sahiplerinin tek borcu olan taahhüt ettikleri sermayeyi ödeme borcunun ifa edilmemesinin en tabii ve öncelikli yaptırımı ortaklık yönetim kurulu tarafından pay sahiplerinden taahhüt ettikleri sermayeyi ifa etmelerini talep etmektir. Bu talep doğrultusunda, ortaklık sermaye borcunu yerine getirilmesi maksadıyla aynen ifa davası açabilir. Bu talep, yetkili Asliye Ticaret Mahkemesinde[8] aynen ifa davası ya da yetkili icra dairesinde[9] icra takibi açılması yoluyla temin edilebilir. Aynen ifa talebi doğrultusunda pay sahibinin ortaklıktan çıkarılması ile sonuçlanan ağır müeyyidenin yerine öncelikli olarak pay sahibini taahhüt ettiği sermayeyi ödemeye zorlamak namına dava etmek daha uygun bir çözüm tarzı olarak karşımıza çıkmaktadır. İşbu davada ortaklık, kişisel malvarlığı ile taahhüt ettiği sermaye tutarında sorumlu olan pay sahibinin malvarlığına ihtiyati tedbir[10] veya ihtiyati haciz konulmasını da talep edebilir.
Anonim ortaklıklarda kuruluştan veya sermaye artırımından doğan sermaye borcunun ifasını talep hakkı, kural olarak ortaklık yönetim kuruluna aittir (TTK 406 vd.). Ancak bu yetki, ana sözleşme ile genel kurula verilebilir[11]. Tasfiye halinde bu yetki ve görev tasfiye memuruna (TTK 446) iflas halinde ise iflas idaresine aittir.
Ayrıca, sermaye borcunu, ana sözleşmede belirtilen kesin süreye veya yapılan ödeme çağrısında belirtilen süreye kadar ifa etmeyen pay sahibi temerrüde düşmüş sayılır ve temerrüt faizi ödemek yükümlülüğü altına da girmektedir[12]. Temerrüt faizinin talep edilebilmesi için sermaye borcunun nakit olması ve muacceliyet zamanın gelmiş olması gerekmektedir. Ana sözleşme ile temerrüt faizinin ödenmesi süresi ve şartları düzenlenebilir. Ana sözleşmede, herhangi bir şart belirlenmemiş ise, yönetim kurulunun takdirinde işlem tatbik edilir. Sermaye borcunu ifa etmemiş pay sahibine karşı ortaklığın talep edeceği faiz oranı ise, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 1 ve 2?nci maddelerine göre belirlenir[13].
Cezai Şart Talebi
Sermaye borcunu ifada temerrüde düşen pay sahibine karşı uygulanabilecek diğer bir yaptırım da, ana sözleşmede açıkça kararlaştırılmış olması koşulu ile pay sahibinden cezai şart talep etmektir. Cezai şartın en büyük avantajı ise; tazminat talebinde zararın varlığının ispatı gerekli iken cezai şartın talebi halinde zararın varlığının ispatına gerek olmamasıdır. Çünkü hukukumuzda cezai şartın talebi borçlunun sadece kusurlu olması şartına bağlanmıştır. Hatta, cezai şartın ödenmesi borcun ihlali durumunda ödenecek bir götürü tazminatı niteliğinde olduğu için zararın derecesine hatta zararın varlığına bile bağlı değildir[14].
Geçerli ve henüz ifa edilmemiş her türlü borç için cezai şartın kararlaştırılması mümkündür[15]. Cezai şart, ana sözleşmede kararlaştırılacağı gibi pay sahipliği sözleşmesi ile de kararlaştırılabilir.
Sermaye borcunun ödenmemesi halinde pay sahiplerinin ödemekle yükümlü olacağı cezai şart ifa yerine istenebilen cezai şart[16] olabileceği gibi ifa ile birlikte istenebilecek cezai şart[17] türünden de olabilir.
