Sayin Pcriminale
Binek otomobil satışından doğan zararın
Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) sayılıp sayılmadığı ve muhasebe/vergi matrahına etkisi hususu net kurallara bağlıdır.
Vergi Matrahından İndirilebilir mi?
Evet, oluşan zarar doğrudan ticari kazancın tespitinde zarar olarak dikkate alınır ve matrahtan düşülebilir. Bu zarar bir
KKEG (Kanunen Kabul Edilmeyen Gider) değildir (Aşağıda belirtilen istisnai durum hariç).
Türk vergi mevzuatına (Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu) göre, işletmenin aktifine kayıtlı bir amortismana tabi iktisadi kıymetin (ATİK) satışından doğan zarar, ticari faaliyetin doğal bir sonucudur. Dolayısıyla 689 hesaba yazılan
200.000 TL zarar, gelir/kurumlar vergisi matrahını azaltıcı bir unsur olarak kabul edilir.
Muhasebe ve Vergi Hesabı Kaydiniz
Hesaplamanız ve yapılması gereken yevmiye kaydı tamamen doğrudur:
- Aktif Değer (Maliyet): 2.000.000 TL
- Birikmiş Amortisman (-): 800.000 TL
- Net Defter Değeri: 1.200.000 TL
- Satış Bedeli: 1.000.000 TL
- Satış Zararı (1.000.000 - 1.200.000): -200.000 TL
Örnek Muhasebe Kaydı
------------------ / ------------------
102 / 120 BANKALAR / ALICILAR 1.200.000 TL (KDV Dahil)
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR 800.000 TL
689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİD. VE ZAR. 200.000 TL
254 TAŞITLAR 2.000.000 TL
391 HESAPLANAN KDV 200.000 TL (%20 KDV varsayımıyla)
------------------ / ------------------
(Not: KDV oranı binek aracın alımındaki duruma ve işletme türüne göre %1 veya %20 olarak uygulanır.)
Dikkate Alınması Gereken Önemli İstisna (KIST Amortisman ve KKEG Durumu)
Eğer aracın alımında
"Kıst Amortisman" veya
"Gider / Amortisman Tavanı" kısıtlamaları nedeniyle geçmiş yıllarda ayıramadığınız veya
KKEG olarak matraha eklediğiniz amortismanlar varsa:
- Satış Zararının Tamamı Zarardır: Aracın satıldığı dönemde net defter değeri üzerinden hesaplanan bu 200.000 TL zarar doğrudan vergi matrahından düşülür.
- Geçmiş Yıl KKEG Amortismanları: Aracın satıldığı yıl, daha önce KKEG yaptığınız amortisman tutarları tekrar KKEG yapılmaz. Aracın satışı ile birlikte araç aktiften çıktığı için net defter değeri üzerinden zarar kesinleşmiş olur.
SONUC
- Vergi Beyannamesi: Geçici Vergi ve Yıllık Gelir/Kurumlar Vergisi beyannamesinde bu 200.000 TL'lik tutarı KKEG satırına eklemeyin. Tutarı 689 hesaba kaydederek doğrudan Kar/Zarar hesabına dahil edin.
- Transfer Fiyatlandırması / Emsal Bedel Uyarısı: Eğer bu satışı ilişkili bir kişiye veya şirkete (şirket ortağı, akraba vb.) yapıyorsanız, 1.000.000 TL'lik satış bedelinin piyasa rayiç değerine uygun olduğundan emin olun. Emsalinin çok altında bir fiyata satıldıysa, aradaki fark Vergi İdaresi tarafından örtülü kazanç dağıtımı sayılarak vergilendirilebilir. Bağımsız bir üçüncü kişiye satıldıysa herhangi bir risk bulunmamaktadır.
