resim

Serbest Meslek Erbabının Genel Giderleri

  • Konbuyu başlatan T U R K O
  • Başlangıç tarihi
T

T U R K O

Ziyaretçi
Bumin Doğrusöz

Gelir Vergisi Kanunu'nun 66. maddesiyle serbest meslek faaliyetini mutad meslek olarak ifa edenler "serbest meslek erbabı" olarak kabul edilmişlerdir. Serbest meslek faaliyeti ise kanunun 65. maddesinde, "sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılması" şeklinde tanımlanmıştır.
Tanım, "sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanma" ve "ticari mahiyette olmayan işler" ölçütleri ile bu kazancın ticari kazançla "işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılma" ölçütüyle de söz konusu kazancın ücret ile arasındaki sınırı belirlemektedir.
Serbest meslek erbabının defter ve belge düzeni ticari kazançtan farklıdır. Nitekim serbest meslek erbabının kullanacağı defter, Vergi Usul Kanunu'nun 210. maddesinde serbest meslek kazanç defteri olarak belirlenmiş, yine aynı kanunun 236. maddesinde mesleki kazanç sahiplerinin gelirleri için "serbest meslek makbuzu" düzenleyeceği hükme bağlanmıştır.
Serbest meslek kazanç defteri, ticari defterlerden farklı ve Ticaret Kanunu'na tabi olmayan bir defterdir. Serbest meslek makbuzu da nitelik ve içerik itibariyle faturadan çok farklıdır ve sadece "paranın tahsil edildiğini" gösterir.
Serbest meslek erbabının kazanç tespitinde hasılatından indirebileceği gider türleri ise Gelir Vergisi Kanunu'nun, 68. maddesinde "sayma yolu" ile belirlenmiştir. Bugün için bu maddenin 5035 sayılı kanunla değişik şekli yürürlüktedir.
Bu madde de gider olarak kabul edilebilecek kalemler arasında ilk sırayı, "mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen genel giderler" almıştır.
Ancak genel giderlerin anlam ve kapsamı, zaman zaman duraksamalara yol açabilmektedir. Nitekim bize de bu konuda okurlardan çok soru gelmektedir.
Bu konuda daha önce, Sayın İmdat Türkay'ın Mali Pusula dergisinin 8. sayısında "Serbest Meslek Kazançlarının Vergilendirilmesi ve Serbest Meslek Kazançlarının Tespitinde İndirilecek Giderler" başlığı ile yayımlanmış güzel ve kapsamlı bir çalışmaya atıfla, genel giderlerin kapsamını belirleyen bir liste oluşturmaya çalışmıştım. Bu konuda bize gelen sorulardan hareketle uygulamada yaşanan duraksamalara karşılık, bu listeyi tekrar aşağıya aktarıyorum.
- İşyeri kirası, aydınlatma, ısıtma (havagazı, doğalgaz ve elektrik vb)
- Su, telefon (cep ve araç telefonu dahil)
- Mükellef tarafından işyerinde kullanılan ancak aboneliği başkası adına olan telefon, su ve elektrik giderleri
- Hizmetli ve işçi ücretleri
- İhbar ve kıdem tazminatları
- Sigorta giderleri
- Hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan ve ücret olarak değerlendirilen ancak Gelir Verisi Kanunu'nun 23/8'inci maddeye göre Gelir Vergisi'nden istisna edilen menfaatler
- Kırtasiye giderleri (kalem, kâğıt, cetvel, dosya, klasör, vb)
- Temsil ve ağırlama giderleri
- Reklam giderleri
- İşle ilgili olmak şartıyla bilgisayar, bilgisayar yazılım ve internet giderleri
- İşyeri ile ilgili normal tamir, bakım ve temizlik harcamaları
- İşle ilgili şehir içi ulaşım, otoyol, gişe ücreti, posta ve kargo giderleri
- Mesleki kurslara ödenen giderler
- İşle ilgili çay, kahve, meşrubat giderleri
- İşle ilgili veya taşıt alımlarında kullanılan krediler için ödenen kredi faizleri (ancak burada maliyete eklenerek amortisman yoluyla itfa edilmesi gerekenlere dikkat etmek gerekir)
- Değeri amortisman ayırma sınırını geçmeyen demirbaş alımları
- Banka teminat mektubu ile ilgili masraflar ile oluşan faiz giderleri
- Mesleki faaliyetle ilgili davalarda ödenen vekâlet ücreti
- Meslek lisesinde okuyan öğrencileri çalıştıran serbest meslek erbabı tarafından ücret bordrosuna dayanarak yapılan ücret ödemeleri
- Serbest meslek faaliyeti ile ilgili olarak ödenen hammaliye ve diğer nakliye giderleri
- İşyerinde çalıştırılan serbest meslek erbabının eşine ve çocuklara ödenen ve bordro ve stopaj yoluyla vergilendirilen ücretler
- İşyerinde kullanılan ofis malzemelerinden amortisman sınırını geçmeyenler (masa, koltuk, vb)
Listede hep amortisman sınırını geçmeyen harcama kalemlerine yer verilmesi yadırganmamalıdır. Çünkü amortismanların gider yazılması, anılan maddede 1 numaralı bentte değil, 4. bentte zaten ayrıca ve açıkça kabul edilmiş olunmasıdır. Amortismana tabi iktisadi kıymet belirlemesi ise Gelir Vergisi Kanunu'nun değil, Vergi Usul Kanunu'nun konusudur.
 
Üyelik
25 Nis 2012
Mesajlar
3
Ynt: Serbest Meslek Erbabının Genel Giderleri

Ben oyuncu olarak home office tarzı faaliyet gösteriyorum , merak ettiğim şey ; market giderlerimi (gıda gibi ) gider olarak gösterebilirmiyim , aylık kdvmden kdvlerini düşebilir miyim ?
 
Üyelik
30 Nis 2008
Mesajlar
3,824
Konum
İstanbul
Ynt: Serbest Meslek Erbabının Genel Giderleri

Oyuncu iseniz serbest meslek kazancı elde ediyorsunuz demektir. Market harcaması ise özel harcamanız olduğu için gider yazamanız,kdvsini de indiremezsiniz.
 
Üyelik
25 Nis 2012
Mesajlar
3
Ynt: Serbest Meslek Erbabının Genel Giderleri

şimdi dışarıda yediğim yemekleri gösterebiliyorum sanıyorum fakat ben evimde çalışıyorum nihai işimi yapabilmem için öncesinde evde çalışmam gerekiyor (ezber,araştırma vs ) bunun için de yemek yemem gerekiyor,şimdi bu yemek yemek benim faaliyetimi sürdürebilmek için bir giderim değil midir? ev faturaları gibi konularda %50sini gösterebiliyorsam market giderlerinin de %50sini gösteremez miyim?

Aynı zamanda evimde ağırladığım iş ile ilgili misafirlere verdiğim ikramları gösterebiliyor muyum ?
 
Üyelik
30 Nis 2008
Mesajlar
3,824
Konum
İstanbul
Ynt: Serbest Meslek Erbabının Genel Giderleri

Bakın burada kilit nokta yaptığınız giderin serbest meslek kazancınız ile doğrudan ilgili olup olmaması. Evin kirası elektrik faturası v.b giderlerin %50'sinin gider yazılabilmesi için GVK md.68/1'inci maddesinde özel düzenleme var. Oysa yemek giderleri, market giderleri için böyle bir düzenleme yok.

Haklısınız yemek zorundasınız, ancak ücretli çalışan biri de evinde yemek zorunda, bir şirketin patronu da. Ki dışarıda yediğiniz yemekleri de gider yazamazsınız, işle ilgili misafirlerinizi ağırlamak dışında.

Aslında uygulamada hangi gider işle ilgili, hangisi değil ayırmak çok zor. Ancak ileride defterleriniz incelenirse söz konusu giderleriniz red edilecektir.
 
Üst